آخرین اخبار محیط زیست در حوزه های مختلف مانند بحران آب ایران ، انرژی خورشیدی ، بازیافت ، آلودگی هوای شهر های صنعتی و ارائه تکنولوژی های جدید در دنیا

با دنبال کردن اخبار محیط زیست از وبسایت زمین سبز پارس خود را در زمینه محیط زیست به روز نگه دارید. ما علاوه بر اخبار محیط زیست اطلاعات بسیاری در خصوص راه های جدید برای مبارزه با بحران آب ارائه می دهیم. ما اعتقاد داریم که تنها راه مبارزه با بحران آب ایران صرفه جویی در مصارف خانگی نیست. ما با ارائه راه حل های جدید قصد داریم در جهت حل مشکل بحران آب اقدام نماییم.

 

گزارش مرکز پژوهشی آتلانتیک درباره محیط‌زیست ایران

محیط زیست ایران

به گزارش خبرآنلاین مرکز پژوهشی آمریکایی آتلانتیک در گزارشی وضعیت بحران زیست‌مجیطی ایران را شرح داده و عنوان کرده: ایران تعداد زیادی کارشناس بسیار شایسته در همه رشته مای مربوط به محیط‌زیست دارد. اما درصد ناچیزی از سیاست‌گذاران، متعهد به اتخاذ تصمیم‌گیری مای سیاسی و مالی در سطوح بالای دولتی هستند.
این بخشی از مقاله دیوید لیلین اکولوژیست در مرکز پژوهشی آمریکایی آتلانتیک درباره بحران‌های زیست‌محیطی در ایران است؛ او در مقاله «تخریب محیط‌زیست و نابودی حیات‌وحش در ایران» که به‌تازگی منتشر شده روند تاریخی به وضعیت محیط‌زیست ایران نگاه می‌کند تا علل و راهکارهای بحران محیط‌زیست ایران را بررسی کند.
لیلین در این مقاله تغییرات زیست‌محیطی ایران را به چند بخش تقسیم کرده وضعیت محیط‌زیست ایران در بیش از صد سال پیش، چالش‌هایی که ایران اکنون با آن روبرو است و راهکارهای آن.
چقدر منابع طبیعی داشتیم؟
پیش از انقلاب صنعتی وضعیت محیط‌زیست و منابع طبیعی ایران مانند دیگر مناطق جهان بسیار خوب بود.
به‌طوری‌که در سال ۱۸۴۵ میلادی یک سرهنگ فرانسوی به نام فوری یر وضعیت حیات‌وحش استان خراسان را اینگونه توصیف کرده بود: «تقریباً تصور آن انبوه حیوانات قابل صید غیرممکن است. انواع کبک و هوبره در این دشت‌ها به فراوانی یافت می‌شود. ببر بنگال هم اینجا و آنجا دیده می‌شود اما پلنگ، کفتار، گرگ، شغال و روباه فراوان است. من هرگز پیشتر آن همه غزال را یک جا ندیده بودم. دشت پر از آن هاست، هر گله ای شامل چند هزار راس است.»
در این رابطه در مقاله منتشر شده در آتلانتیک آمده است:‌ «کوه مای زاگرس از درختان بلوط پوشیده بودند و جمعیت گسترده قوچ و بز کوهی، خرس، گراز، پلنگ و گوزن زرد را در خود جای داده بود. شیر ایرانی نیز در مرزهای جنوبی ایران تا اواخر قرن نوزدهم وجود داشت و قوها و مرغابی ها به هنگام کوچ، آسمان سیبری تا آفریقا و آفریقا تا سیبری را تیره می کردند.»
انقلاب صنعتی؛ دوران نابودی
اما این وضعیت در سال‌های بعد آرام آرام تغییر کرد و علت این موضوع هم چیزی جز انقلاب صنعتی نبود، این انقلاب که در بین سال‌های ۱۸۲۰ تا ۱۸۴۰ میلادی انجام شده بود سال‌ها بعد تاثیرش را روی محیط‌زیست ایران و جهان گذاشت.
اصلی‌ترین پیامد این انقلاب افزایش شدید جمعیت در جهان بود، این باعث شد تا کشورهای اروپایی از منابع طبیعی خود و کشورهای دیگر استفاده کنند تا نیاز این جمعیت زیاد را تامین کنند، ایران هم یکی از این کشورها بود.
محیط زیست ایرانلیلین در این رابطه در مقاله‌اش نوشته است: «در زمان جنگ جهانی دوم نیروهای اشغال‌گر با تفنگ‌های مدرن و جیپ در دشت‌ها به تعقیب غزال پرداختند و شکار شبانه معمول شد. این باعث نگرانی برخی از شکارچیان حرفه‌ای ایران شد.»
شروع نجات محیط‌زیست در ایران
از اوایل قرن بیستم، برخی اقدامات برای نجات محیط‌زیست انجام شد، به‌طوری در سال ۱۹۲۸ میلادی برای اولین بار در قانون مدنی کشور، قوانینی در رابطه با شکار مطرح شد.
اما این روند آنقدر جدی نبود تا اینکه سرانجام بعد از تخریب و نابودی بخشی از محیط‌زیست ایران پس از انقلاب صنعتی در سال ۱۹۵۷ کانون شکار ایران تشکیل شد. این اتفاق نتیجه کوشش مای بازرگان ثروتمندی به نام منوچهر ریاحی و کمک شاهپور عبدالرضا برادر ناتنی محمدرضا شاه بود.
این اتفاقات درست همزمان با شروع نهضت محیط‌زیست در اروپا و آمریکا آغاز شد به‌طوری‌که در سال ۱۹۶۰ در انگلیس وزارت محیط‌زیست تشکیل شد.
لیلین در این رابطه نوشت: افکار عمومی مخالف این برنامه( کانون شکار) بود زیرا باور عمومی بر آن بود که شکار، پرندگان، و آبزیان، مانند هوا و آب، نعمت خدادادی محسوب می‌شوند و مشمول مقررات نیستند. بااین‌حال، طرح و ایده موردحمایت کامل شاه قرار گرفت و مجلس نیز آن را تصویب کرد.
او افزود:‌ « در ابتدا، دولت از” کانون شکار” حمایت مالی نکرد؛ ریاحی به‌تنهایی بخش بزرگی از بودجه را تقبل کرد و مدیران استانی نیز به‌طور داوطلبانه خدمت می کردند.»
تشکیل سازمان محیط‌زیست و روزهای خوب محیط‌زیست ایران
سپس این کانون شکار به سازمان صید و شکار و سرانجام در سال ۱۹۷۱ بعد از ادغام با اداره محیط‌زیست سازمان محیط‌زیست ایران تشکیل شد.
طی سال‌های دهه ۱۹۷۰ ،سازمان حفاظت محیط‌زیست با دانشگاه دولتی کلرادو درزمینهٔ مای بسیاری از جمله مواردی که مشاوران آمریکایی به کارکنان ایرانی درزمینهٔ مای مدیریت کمک می کردند، همکاری داشت. فن‌آوری مای سرشماری هوایی برای نظارت بر جانوران بزرگ در مناطق حفاظت شده‌ایجاد شدند تا مشخص شود که کدام جمعیت جانوری از شکار کنترل شده بهره مند می‌شود
در این رابطه در مقاله مرکز پژوهشی آتلانتیک آمده است:‌ «در اواخر دهه مای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ ،سازمان حفاظت محیط‌زیست – به کمک پژوهشگران دانشگاه دولتی کلرادو – سهمیه‌ای برای مجوز شکار در پارک مای حیات‌وحش و مناطق تحت حفاظت ایجاد کرد.»
لیلین در ادامه نوشت: « فیروز، رییس سازمان محیط‌زیست همچنین تمرکز خود را بر فرسایش خاک در مراتع و چراگاه مای کنترل نشده حیوانات خانگی، اعمال کشت و زرع عقب افتاده قرار داد. بیابان زائی در اطراف کویر لوت و نمک نیز از جمله مسائل نگران کننده بود.»
مشکلات زیست‌محیطی دیگری هم مثل افزایش سرعت تخلیه سرعت‌های آب، رها شدن قنات‌ها و … در آن زمان وجود داشت.
افول دوباره محیط‌زیست
اما در این میان درگیری ایران با مسائل سیاسی مختلف، جنگ و … باعث شد تا محیط‌زیست دوباره فراموش بشود.
اکولوژیست آمریکایی در این رابطه نوشته است: « کارایی سازمان حفاظت محیط‌زیست شروع به کاهش کرد. با در نظر داشتن دیگر چالش مای فوری داخلی و منطقه ای که ایران با آن مواجه بود، سازمان حفاظت محیط‌زیست از بودجه ناچیز به شدت آسیب دید.»
این محقق توضیح داد:‌ «حیوانات شکاری و جمعیت پرندگان نابودشده‌اند. مراتع و دشت‌ها مورد تاخت و تاز و چرای بیش از حد گوسفندان اهلی قرار گرفته اند که این امر به‌نوبه خود به تخریب و بیابان زائی، کاهش کارایی خاک، و هجوم گونه مای گیاهی مضر انجامیده است. یوزپلنگ‌ها که اکنون در مناطق حفاظت شده خوراک کافی نمی‌یابند، برای یافتن غذا مجبور به طی مسافت طولانی هستند که در این راه یا براثر تصادف با ماشین و یا به دست چوپان‌ها کشته می‌شوند.»
و مشکلاتی که حالا آن‌ها را می‌بینیم
این اتفاقات، مدیریت غلط و شاید تغییراقلیم باعث شده‌اند که ما اکنون پیامدهای آن‌ها را ببینیم. لیلین این مشکلات را به ۵ دسته تقسیم می‌کند: آلودگی آب‌وهوا، کمبود منابع آب، جنگل‌زدایی و بیابان‌زایی، تالاب‌ها و جابه‌جایی جمعیت روستایی.
*آلودگی آب‌وهوا
شاید بتوان وضعیت کنونی استان خوزستان را در این کلمه خلاصه کرد؛ آلودگی آب‌وهوا. وضعیت آلودگی منابع آبی امسال در این استان به شکلی بود که مردم اعتراضات گسترده‌ای نسبت به آن انجام دادند.
در این رابطه در تحقیق مرکز پژوهشی آمریکایی آمده است: «در سراسر ایران، پساب صنعتی و خانگی و فاضلاب به‌ویژه فاضلاب بیمارستان‌ها خاک، رودخانه و آب زیرزمینی را آلوده می‌کنند. کمتر از چهل درصد جمعیت کشور به تجهیزات تصفیه پساب دسترسی دارند و استفاده از آب بطری بسیار معمول است. بر اساس تحقیقات اخیر، ایران جزو کشورهایی است که بیشترین میزان آب تصفیه نشده فاضلاب‌ها را برای آبیاری کشاورزی استفاده می‌کند و از این راه بهداشت میلیون‌ها شهروند را در معرض خطر قرار داده است.»
آلودگی هوا هم که یکی از مشخص‌ترین مشکلات زیست‌محیطی کشورمان است، شهرهای بزرگ زیادی از ایران درگیر آلودگی هوا هستند و در استان‌های جنوبی هم که بحران گرد و خاک وجود دارد.
*کمبود منابع آب
یک حساب‌وکتاب ساده نشان می‌دهد که میزان منابع آبی در ایران بسیار بحرانی است.
با در نظر گرفتن آخرین آب وزارت نیرو منابع آب ایران ۸۸میلیارد مترمکعب است سرانه آب در ایران ۱۱۰۰ مترمکعب به ازای هر نفر است.
براساس شاخص فالکن مارک که یکی از معروف‌ترین شاخص‌ها برای اندازه گیری سرانه آب یک کشور است اگر سرانه آب کمتر از ۱۷۰۰مترمکعب باشد آن کشور درگیر تنش آبی است، اگر این میزان کمتر از ۱۰۰۰ و ۵۰۰ مترمکعب بود کشور دچار کم یابی و کم‌یابی مطلق آب می‌شود.
لیلین در این رابطه نوشت:‌ «محیط‌زیست ایران از ساخت سدهای بی‌رویه‌ای که تعدادی از آن‌ها مسیر رودخانه‌ها را منحرف کرده و باعث تخریب چشمگیر محیط‌زیست شده‌اند، آسیب بسیار دیده است. به‌عنوان‌مثال، سد گتوند در خوزستان بر روی یک تپه نمکی بنا شده است. در نتیجه آبی که اکنون به کارون، طولانی‌ترین رودخانه ایران، می‌ریزد، پرنمک است و زیستگاه‌های بسیاری را تخریب کرده است.»
او ادامه داد:‌ «در مجموع، مانند غرب ایالات متحده در جریان قرن نوزدهم و بیستم، منابع زیرزمینی خودسرانه و بی‌رحمانه خالی شده‌اند. همچنین آب مای سطحی، به‌جای آنکه اجازه داده شود مسیر طبیعی خود را که نتیجه میلیون‌ها سال تغییرات طبیعی زمین است طی کنند، هدفمندانه به‌جاهای خاصی منحرف شده‌اند.»
*جنگل‌زدایی و بیابان‌زایی
بنا به اطلاعات مرکز آمار ایران، وسعت جنگل مای ایران در سال ۱۹۰۰ در حدود ۱۹ میلیون هکتار بود اما این رقم تا سال ۲۰۱۲ به ۴.۱۴میلیون هکتار کاهش یافته است. بر پایه اطلاعات موسسه اقتصاد تجارت، تا سال ۲۰۱۵ ،مناطق جنگلی ایران به ۷.۱۰میلیون هکتار کاهش یافته و نابودی ۴۳ درصدی از سال ۱۹۰۰ داشته‌اند. بیشترین بخش مناطق جنگلی بازمانده در کوه مای البرز در نزدیکی دریای خزر و در کوه مای زاگرس واقع شده‌اند.
این موضوع علل زیادی دارد که ناشی از سیاست‌های قبل و بعد از انقلاب است.
در این مقاله در این رابطه آمده است:‌ «در دوران پهلوی توسعه کشاورزی به‌ویژه به پوشش جنگلی آسیب رساند. در استان خوزستان، زمین مای جنگلی به زمین مای کشت تنباکو، خشخاش و نیشکر تبدیل شدند. در گیلان درختان جنگلی قطع شدند تا چای، برنج و تنباکو کشت شود. بهره‌برداری مای مشابه در مازندران منجر به انقراض گونه ببر ایرانی شد، آخرین آن‌ها در دهه ۱۹۵۰ مشاهده شده‌اند.
از انقلاب به بعد، جنگل مای ایران قربانی تخریب فزاینده هستند. به گفته معاون سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، در حدود یک‌میلیون هکتار از جنگل مای اکولوژیکی غنی زاگرس براثر پیامدهای تغییرات اقلیمی نابود شده‌اند.»
تالاب‌ها
وضعیت تالاب‌های ایران هم اصلاً خوب نیست و اصلی‌ترین نمونه این موضوع دریاچه ارومیه است. این دریاچه سال‌ها است که خشک‌شده و احیای آن هم روند بسیار سختی داشته و هزینه بسیار زیادی صرف این موضوع شده است.
لیلین دراین‌باره نوشت:‌ «تالاب‌ها بخش مهم هر اکوسیستمی محسوب می‌شوند و مزایا و ارزش مای منحصربه‌فرد زیست‌محیطی، اجتماعی، و اقتصادی ایجاد می‌کنند. تلاش‌ها برای رسیدگی به موضوع خشک شدن تالاب‌ها، به‌طور مشخص در مورد دریاچه ارومیه در جریان است. بااین‌حال به گفته تجریشی معاون سازمان حفاظت محیط‌زیست، ۱۸ تالاب ایران به‌کلی خشک‌شده‌اند و ۲۴ تالاب هم در وضعیت وخیمی قرار دارند.»
جابه‌جایی جمعیت روستایی
مهاجران خشک‌سالی شاید یکی از اصلی‌ترین پیامدهای خشک‌سالی ایران است که به خوبی دارد مشاهده می‌شود.
به گزارش ایسنا علی‌محمد شاعری نماینده مردم بهشهر، نکا و گلوگاه چند روز پیش در این رابطه گفته بود: توسعه ‌نامتوازن و ناعادلانه در کشور شکل گرفته است و به همین دلیل استان مای کمتر توسعه‌یافته به استان مای توسعه‌یافته مهاجرت می‌کنند و تا زمانی که توسعه متوازن و پایدار در هر منطقه شکل نگیرد نمی‌توانیم از پدیده مهاجرت جلوگیری کنیم.
چه راهکاری داریم؟
برای پاسخ دادن به این سؤال ابتدا باید به این سؤال پاسخ داد که اصلاً راه نجاتی وجود دارد یا نه، لیلین خبر خوبی در این رابطه دارد.
او دراین‌باره توضیح داد: «وضعیت محیط‌زیستی ایران فاجعه‌بار است اما یک سره ناامید کننده نیست. باگذشت زمان – در صورت اجرای برنامه مای معقول حفاظت و مدیریت – پوشش گیاهی و حیات‌وحش پارک‌ها و مناطق حفاظت شده از جمله رودخانه‌ها و تالاب‌ها می‌تواند جان تازه‌ای بیابد. به‌عنوان اقدام فوری، سازمان حفاظت محیط‌زیست باید محدوده مناطق حفاظت شده‌ای را که به علت نبوِد کافی آب و غذا رویش پذیر نیستند کاهش دهد.»
او در ادامه مقاله خود برخی راهکارهای نجات را معرفی کرده است: «ایران تعداد زیادی کارشناس بسیار شایسته در همه رشته مای مربوط به محیط‌زیست دارد. اما درصد ناچیزی از سیاست‌گذاران، متعهد به اتخاذ تصمیم‌گیری مای سیاسی و مالی در سطوح بالای دولتی هستند. واضح است که رهبران ایران باید به اتفاق‌نظر درزمینهٔ باز توسعه محیط‌زیست برسند و برنامه مای عملیاتی مناسب و پاسخگوی زمان را بپذیرند و اعمال کنند.».
این بوم‌شناسی است آمریکایی در ادامه آورد: « به‌عنوان بخشی از برنامه بازسازی توسعه کشور، دولت باید مشخص کند که واردات کدام گونه محصولات کشاورزی و محصولات دیگر از نظر اقتصادی به صرفه‌تر از تولید داخلی است . کارکرد کنونی ناکارا و پرهزینه است.»

تولید کود از هوای رقیق با استفاده از باکتری ها

کود

در آینده گیاهان خودشان قادر به تامین کود مورد نیازشان خواهند بود و کشاورزان دیگر نیازی به خرید و تامین کود موردنیاز برای محصولاتشان نخواهند داشت. این امر موجب افزایش تولید محصولات و میزان غذا در سراسر جهان می شود که راه نجاتی است برای مردم سراسر جهان که در خطر گرسنگی قرار خواهند گرفت. این ادعا ممکن است به مثابه موضوعات داستان های علمی تخیلی به نظر برسد اما پژوهش جدید صورت گرفته در دانشگاه واشنگتن آمریکا نشان می دهد که ممکن است به زودی امکان این که گیاهان کود مورد نیاز خودشان را تولید کنند میسر شود. این پژوهش می تواند انقلابی در عرصه کشاورزی و سلامت کره زمین ایجاد کند.
تولید کود به انرژی زیادی احتیاج دارد و این فرآیند منجر به تولید حجم زیادی از گازهای گلخانه ای می شود که نقش بزرگی درپدیده تغییرات اقلیمی دارند. استفاده از کودها در واقع به منظور رساندن نیتروژن به گیاهان برای تولید کلروفیل برای فوتوسنتز است اما کمتر از ۴۰ درصد از نیتروژن موجود در کودهای صنعتی به گیاهان می رسد.
محققان آمریکایی موفق شده اند که با مهندسی ژنتیکی یک باکتری، از هوای رقیق کود تولید کنند. تحقیق محققان دانشگاه واشنگتن بر پایه این حقیقت صورت گرفت که اگر چه هیچ گیاهی نمی تواند نیتروژن هوا را جذب کند اما زیرگروهی از باکتری ها وجود دارند که می توانند این کار را انجام دهند.
باکتری مورد استفاده در این تحقیق که Cyanothece نام دارد، به دلیل برخورداری از یک ریتم شبانه روزی می تواند نیتروژن هوا را جذب کند.
این باکتری که توسط محققان دانشگاه واشنگتن آمریکا مهندسی شده است می تواند در روز از فتوسنتز برای تولید اکسیژن و در شب از نیتروژن به منظور ایجاد کلروفیل برای فتوسنتز استفاده کند.
این دستاورد می تواند به ابداع گیاهانی که خود کود خود را تامین می کنند و ریشه کن کردن مصرف برخی کودهای انسان ساز منجر شود که هزینه زیادی برای محیط زیست دارند.
این باکتری در طول روز فتوسنتز می کند و نور خورشید را به انرژی شیمیایی تبدیل می کند که از آن به عنوان سوخت استفاده می کند و در شب نیتروژن هوا را جذب می کند.
محققان ژن های این باکتری را که مسئول این مکانیسم شبانه روزی بودند برداشتند و آنها را در گونه دیگر این باکتری به نام Synechocystis قرار دادند تا این باکتری را به جذب نیتروژن از هوا ترغیب کنند.
محصولاتی که بتوانند نیتروژن موردنیازشان را از هوا بگیرند، برای کشاورزان یک جایگزین بسیار موثرتری خواهند بود و بازده را تا حد بسیار بالایی افزایش می دهد.

شما می‌توانید متن کامل این خبر را به زبان انگلیسی اینجا بخوانید.

واردات، کشت و مصرف محصولات تراریخته در هاله ای از ابهام

تراریخته

به گزارش گروه اجتماعی باشگاه خبرنگاران پویا؛ دکتر محمدرضا بی‌همتا، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در رشته ژنتیک و اصلاح نباتات طی گفتگویی به تشریح ابعاد واردات و کشت محصولات تراریخته پرداخته که در ادامه آمده است.
متاسفانه در کشور ما مسئله تراریخته به یک بحث نزدیک به سیاسی تبدیل شده و وقتی این طور می‌شود افرادی که تخصصی در این زمینه ندارند یک مقدار احساسی برخورد می‌کنند و در نتیجه به آن سرمنزل مقصود که واقعیت است، نخواهیم رسید.
اگر علم بیوتکنولوژی را درست تعریف کنیم قسمت کوچکی از بیوتکنولوژی، مهندسی ژنتیک است. خیلی از موافقین بی‌چون و چرای تراریخته برای اینکه حرفشان به کرسی بنشیند مرتب دست‌آوردهای بیوتکنولوژی رابه عنوان دست‌آوردهای مهندسی ژنتیک تبلیغ و مطرح می‌کنند. ما از دست‌آوردهای متعدد بیوتکنولوژی در حال استفاده کردن هستیم مثلا در حفاری یا پزشکی قانونی که در هیچ جا هم مورد بحث و مناقشه نیست اما قسمتی از بیوتکنولوژی که مورد مناقشه است مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته است که مستقیما با سلامت جمعیت و طبیعت ارتباط دارد.
دوستداران تراریخته، تراریخته را پشت دست‌آوردهای بزرگ بیوتکنولوژی قایم و بزرگنمایی می‌کنند؛ وقتی چیزی را زیادی بزرگ کنید به راحتی زمین می‌خورد و در حقیقت با این رویکرد به علم، پیشرفت کشور و چه بسا سلامت جمعیت ظلم می‌شود، هر چیزی در جایگاه خودش باید باشد و این انتقاد من به موافقین تراریخته است که خیلی شتاب‌زده و شیفته‌وار عمل می‌کنند.

گیاه تراریخته به گیاهی گفته می‌شود که یک یا چند ژن محدود را از گونه‌های دیگری به جز خزانه ژنتیکی آن گیاه از طریق روش‌های مدرن ژنتیک مولکولی و مهندسی ژنتیک دریافت کرده باشد. هدف از این کار، بهبود مقاومت گیاه نسبت به برخی از آفات یا بیماری‌های گیاهی (تنش‌های زیستی)، افزایش تحمل تنش‌های غیر زنده نظیر شوری و کم‌آبی، بهبود کیفیت و بازارپسندی محصول، افزایش تولید و عملکرد گیاه، افزایش بهره‌وری در کشاورزی و در نهایت، افزایش سطح سلامت جامعه از طریق کاهش مصرف انواع سموم و کودهای شیمیایی است. با وجود تلاش های فراوان، تا به امروز نه تنها هیچ تضمینی برای رسیدن به اهداف فوق وجود ندارد بلکه در مواردی محصولات تراریخته به علت کوتاه بودن فرآیند “بررسی سلامت”، اثرات بسیار مخربی را بر سلامت جامعه بشری داشته اند که از جمله ی آن ها می تواند به ذرت، سویا، گندم و کلزای مقاوم به سم گلایفوزیت نامبرد که علاوه بر مقاومت بر سم گلایفوزیت مقادیر بالایی از این سموم را در بافت محصول خوراکی نگاه داشته و منجر به بروز بیماری های صعب العلاج شدند.
موافقین می‌گویند همه سویای جهان تراریخته است یا اکثر ذرت، پنبه و کولزا جهان تراریخته است و صنعت مرغداری ما به کنجاله این موارد وابسته است و اگر اینها را وارد نکنیم به مشکل برمی‌خوریم. جواب این است که اگر زمانی اجبار داشتیم استفاده کنیم، استفاده می‌کنیم یعنی در شرایطی که باید انتخاب کنیم که دور از جان بمیریم یا بخوریم طبیعتا می‌خوریم ولی الان در چنین وضعیتی نیستیم.
سویای تولیدی جهان عمدتا در آرژانتین و برزیل که حیات خلوت آمریکا است، تولید می‌شود؛ این کشورها زمین‌های کشاورزی‌شان را به شرکت‌های آمریکایی اجاره می‌دهند و شرکت‌ها هم تراریخته می‌کارند، در نتیجه عمده تولید کننده‌های سویا تراریخته می‌کارند و عرضه می‌کنند نه اینکه همه سویا یا ذرت جهان تراریخته است. کشورهای دیگری مثل چین و کشورهای کنار روسیه هم سویا تولید می‌کنند اما برای مصارف خودشان است و بازار سویایی ندارند لذا مجبوریم از این کشورها سویا بگیریم.
۳۶ تا ۴۰ درصد ذرت جهان تراریخته است که بیشتر هم برای سوخت‌های زیستی یا برای دان مرغ استفاده می‌شود و سؤال این است که چرا ذرت را از ۶۰ درصد غیرتراریخته تهیه نمی‌کنند؟
اصرار دوستان برای واردات محصولات تراریخته مربوط به قیمت پایین‌تر این محصولات در بازار جهانی باشد؛ همین طور لازم است بدانیم که قیمت سویای غیرتراریخته بالاتر از تراریخته است اما متاسفانه تجار ایرانی سویای تراریخته که ارزان‌تر است را می‌گیرند و به قیمت غیرتراریخته به مردم می‌فروشند! و صداقت در خیلی از افراد کم رنگ شده است.
حتی کشورهایی مثل اتیوپی حدود ۱۲ سال پیش وقتی متوجه شدند محصولات وارداتی تراریخته است، این محموله‌ها را برگشت دادند اما متاسفانه عده‌ای در کشور ما افتخار می‌کنند که محصولاتی تراریخته به ایران وارد می‌کنند و در سبد غذایی مردم قرار می‌دهند! در واقع ما شده‌ایم موش آزمایشگاهی برای کشورهایی که تراریخته کشت می‌کنند اما مصرف نمی‌کنند! و نمی‌دانیم سرنوشت‌مان سر محصولات تراریخته چه می‌شود؟
طرفداران بی‌چون و چرای تراریخته از اصطلاحی به نام تکنوفوبیا یعنی فناورگریز برای منتقدان خود و کسانی که خواستار تامل در مبحث تراریخته هستند، استفاده می‌کنند؛ واقعیت در مجامع علمی چیز دیگری است به گونه‌ای که وقتی پای روش و استنادات علمی وسط می‌آید بیشترین حرف‌های غیرعلمی از سوی همین افراد است؛ بسیاری از
محققان و دوستان دانشگاهی ما در زمینه تراریخته حرف‌های زیادی برای گفتن دارند اما از ترس کنار گذاشته شدن و از دست دادن شغل‌شان مجبور به سکوت شده‌اند و این رفتار با علم، عین علم‌ستیزی است.
با دستکاری ژنتیکی نه تنها گیاه مقاوم به خشکی نمی‌شود بلکه عملکردش هم کاهش می‌یابد!

شکست فناوری استفاده از از توپ‌های سیاه ضد تبخیر برای جلوگیری از تبخیر ذخایر آب در لس‌آنجلس

توپ های ضدتبخیر

به نقل از خبرگزاری بی بی سی استفاده از فناوری توپ های سیاه ‌ضد تبخیر برای برطرف کردن سریع بحران آب می‌تواند به نتایج ناخواسته محیط زیستی و اقتصادی-اجتماعی منجر شود. علیرغم اینکه امریکایی ها تصور می کنند بدین طریق موفق به ذخیره سازی حجم قابل توجهی از آب شده اند، بررسی های یک گروه از محققان ایرانی، آمریکایی، انگلیسی و هلندی نشان می دهد تولید این توپ های پلاستیکی مستلزم مصرف میزان زیادی آب است و در نتیجه تولید آنها برای صرفه جویی آبی مقرون به صرفه نیست.
دو پژوهشگر ایرانی، عرفان حقیقی (دانشگاه ام ‌آی تی) و کاوه مدنی (امپریال کالج لندن) به همراه آرین هوکسترا (دانشگاه توئنته) به بررسی تاثیر استفاده از توپ‌های ضدتبخیر ( Shade balls) برای جلوگیری از تبخیر ذخایر آب در لس‌آنجلس پرداخته‌ و به این نتیجه رسیدند که احتمالا آبی که برای تولید این توپها مصرف شده بیشتر از آبی است که این توپ‌ها مانع هدر رفتن آن شده‌اند. این تحقیق در نشریه “توسعه پایدار نیچر” منتشر شده است.
توپ‌های ضد تبخیر توپهای کوچک پلاستیکی سیاه رنگی هستند از جنس پلی اتیلن فشرده که روی سطح آب پشت سدها یا حوضچه‌ها و استخرها ریخته می‌شوند تا با انعکاس پرتو خورشید مانع تبخیر آب شوند.
به نوشته محققان آبی که از ذخایر روباز تبخیر می‌شود یک چهارم آبی است که در دنیا در کشاورزی، صنعت و خانه‌ها مصرف می‌شود. افزایش دما در فصول گرم و بالارفتن تقاضا که باعث کمبود آب می‌شود باعث توجه به فناوری‌هایی شده که بتوانند این مشکل را برطرف کنند اما بهره‌وری اقتصادی این روش‌های مهندسی هنوز محل بحث است. خشکسالی شدید اخیر کالیفرنیا سبب شد که در ذخیره روباز آب لس‌آنجلس در سیلمار، بیش از ٩۶ میلیون توپ سیاه به قطر ده سانتی‌متر رها شود تا هم مانع تبخیر آب هم مانع رشد بی‌رویه جلبک‌ها شود. در یک سال و نیمی که این توپها در کالیفرنیا استفاده شدند ١.٧ میلیون متر مکعب آب صرفه‌جویی شده است.
در این تحقیق آمده که سودمندی این روش هنوز محل تردید است و برخی کارشناسان استدلال کرده‌اند که این کار باعث ایجاد یک پتوی حرارتی روی آب می‌شود که شرایط را برای رشد باکتری‌ها مساعد می‌کند.
پژوهشگران این تحقیق این بحث را مطرح کرده‌اند که تولید هر محصولی نیازمند صرف مقادیری آب است و برای بررسی اینکه در تولید این توپهای ضدتبخیر چقدر آب مصرف شده سعی کردند آن را اندازه‌گیری کنند.
به این منظور محققان محاسبه کردند که چه مقدار آب برای تولید این توپها استفاده می‌شود- اعم از آبی که مستقیما صرف تولید می‌شود، آبی که تبخیر می‌شود و آبی که آلوده می شود.
محاسبه آنها نشان داد که برای سالانه ١.١۵ میلیون متر مکعب صرفه‌جویی در آب (١.٧ میلیون متر مکعب در یک سال و نیمی که کالیفرنیا استفاده شدند)، تا ٢.٩ میلیون لیتر آب مصرف شده است. به عبارت ساده، به ازای هر قطره آبی که در لس آنجلس با استفاده از این توپها صرفه‌جویی شده، در جای دیگری در آمریکا یا در نقطه دیگری در دنیا بیش از یک قطره آب برای تولید آنها مصرف شده است.
از سوی دیگر باید توجه داشت که شرایط تولید این توپ ها هزینه های زیست محیطی منفی دیگری نیز داشته که از جمله آنها می توان به تصاعد گازهای گلخانه ای و آلودگی آب هم اشاره کرد.
کاوه مدنی به وبسایت دانشگاه امپریال کالج گفت: “ما از فناوری برای حل سریع مشکلات خوب استفاده می‌کنیم اما اغلب آثار درازمدت و ثانویه آنها را نادیده می گیریم. مهندسان مشکلات را این گونه حل می‌کنند، مشکل را در جایی حل می‌کنند و مشکلی دیگر در جایی دیگر ایجاد می‌کنند.”
این محققان می‌گویند هر چه ضخامت توپها کمتر و مجموع وزن توپها کمتر باشد آب کمتری در تولید آن صرف می‌شود با این حال آنها به این نتیجه رسیدند که این روش “بسیار غیر هوشمندانه و غیر منصفانه” است.
این پژوهش یادآور می شود که با اینکه در کوتاه مدت میزان تبخیر آب از آب استفاده شده در تولید توپ ها کمتر است، استفاده دراز مدت از توپ ها در شرایط خشکسالی طولانی می تواند منجر به کاهش قابل توجه اتلاف آب شود. با این حال این محققان توصیه کرده‌اند با توجه به تاثیر احتمالی توپ‌ها بر زندگی موجودات داخل آب (عدم انتقال اکسیژن و نور کافی)، در مواقعی که ذخیره آب با هزینه بالا ضرورت ندارد از این توپها استفاده شنود.
بنابراین در مجموع تولید و استفاده از توپ های یادشده برای صرفه جویی در مصرف آب اقدام مقرون به صرفه نبوده است.
محققان تاکید می‌کنند در استفاده از فناوری برای حل مشکلات زیست‌محیطی باید توسعه پایدار و آثار منفی احتمالی از نظر محیط زیستی و اقتصادی-اجتماعی به دقت ارزیابی شوند و هشدار دادند استفاده از این گوی های سیاه رنگ بر روی سطح آب می تواند به علت ایجاد گرمای زیاد، محیط مساعدی برای رشد باکتری های خطرناک و بیماری زا هم ایجاد کند که البته بررسی دقیق این موضوع مستلزم انجام پژوهش های مستقل دیگری است.

تکنولوژی هوش مصنوعی در حفظ منابع آبی

هوش مصنوعی

پژوهشگران دانشگاه واترلو کانادا با ابداع نرم افزاری بر اساس هوش مصنوعی می تواند به حفاظت از منابع آب کمک کند. پیشرفت های حاصل روی تکنولوژی هوش مصنوعی می تواند با کاهش هزینه ها و تسهیل مانیتور کردن در واحدهای تصفیه آب، در حفظ بهداشت عمومی موثر باشد.
این نرم افزار قابلیت شناسایی و سنجش انواع مختلف ساینوباکتری ها یا جلبک های آبی-سبز را داشته و می تواند تکثیر ناگهانی این جلبک ها می تواند سیستم های آب را مسدود کند.
‘مونیکا ایملکو’ عضو موسسه آب در دانشگاه واترلو با اشاره به ضرورت حفظ منابع آب، گفت: این ابزار که درواقع شبیه به یک سیستم نگهبان است، تهدید ساینوباکتری ها را فوری نشان می دهد.
این سیستم کاربردی هوش مصنوعی با استفاده از نرم افزار و یک میکروسکوپ، نمونه های آب را به جهت وجود سلول های جلبک در آن، بطور ارزان قیمت و خودکار بررسی می کند و سپس این نتایج توسط یک کارشناس تایید می شود، فرآیندی که در مجموع حدود دو ساعت طول می کشد.
این در حالی است که روش های آزمایش فعلی که معمولا شامل ارسال نمونه ها به آزمایشگاه برای آنالیز توسط تکنسین ها می شود، یک تا دو روز زمان می برد. همچنین در حال حاضر چند سیستم خودکار برای تجزیه و تحلیل نمونه های آب وجود دارد اما به تجهیزات و لوازم بسیار گران قیمت نیاز دارند.
به گفته املکو و همکارش الکساندر وانگ، استاد مهندسی سیستم در دانشگاه واترلو، این سیستم هوش مصنوعی جدید با توجه به ظرفیت آن در اجرای سریع و مکرر آزمایش ها، می تواند هشدار زودهنگامی را در زمینه مشکلات منابع آب ارائه دهد.
هدف نهایی محققان این است که در آینده به یک سیستم هوش مصنوعی دست یابند که جریان آب را از طریق یک میکروسکوپ به طور مستمر کنترل کند و در پی شناسایی طیف گسترده ای از آلاینده ها و میکروارگانیسم ها باشد.
محققان این پژوهش تخمین زده اند که برای تصفیه یک سیستم اندازه گیری نمونه کاملا تجاری برای استفاده در آزمایشگاه ها و یا سیستم هاس تصفیه خانگی ، ۲ تا ۳ سال زمان لازم است و همچنین رسیدن به تکنولوژی مانیتورینگ پیوسته ۳ تا ۴ سال به طول می انجامد.
این پژوهش به تازگی در نشریه Scientific Reports چاپ شده است.

شما می‌توانید متن کامل این خبر را به زبان انگلیسی اینجا بخوانید.

حذف عوارض آلایندگی برای پتروشیمی های پاک

عوارض آلایندگی

به گزارش خبرگزاری شرکت ملی صنایع پتروشیمی، شینا انصاری مدیرکل پایش فراگیر سازمان حفاظت محیط زیست اظهار کرد: این سازمان طی دوره‌های مالیاتی سه ماهه بر اساس نتایج پایش خروجی آلایندگی واحدهای پتروشیمی و پالایشگاهی فهرست را به سازمان مالیاتی کشور اعلام می‌کند و درصورتی که واحد رفع آلودگی کند موضوع به سازمان امور مالیاتی اعلام شده و آن صنعت از شمول پرداخت عوارض یک درصد خارج می‌شود.
شینا انصاری، گفت: بر اساس ماده ٣٨ قانون مالیات بر ارزش افزوده که سال ١٣٨٧ به تصویب رسید، واحدهای پتروشیمی و پالایشگاهی ماهیتا آلاینده تلقی شده‌اند.
وی افزود: براین اساس نام این واحدها خود به خود در فهرست صنایع آلاینده قرار می‌گیرد و برای سایر واحدهای تولیدی صنعتی، سازمان حفاظت محیط زیست طی دوره‌های مالیاتی سه ماهه براساس نتایج پایش خروجی، فهرست را به سازمان مالیاتی کشور اعلام می‌کند و واحدهای مشمول باید یک درصد از فروش خود را تحت عنوان عوارض آلایندگی پرداخت کنند. در مورد واحدهای پتروشیمی و پالایشگاهی برای خروج از فهرست صنایع آلاینده، نیاز به بررسی کارشناسی و پایش است که توسط معاونت‌های نظارت و پایش ادارات کل استان ها و یا از طرف آزمایشگاه‌های معتمد استان ها از طریق پایش خوداظهاری، بررسی انجام می‌شود و درصورتی که واحد رفع آلودگی کند موضوع به سازمان امور مالیاتی اعلام شده و آن صنعت از شمول پرداخت عوارض یک درصد خارج می‌شود.
مدیرکل پایش فراگیر سازمان حفاظت محیط زیست تاکید کرد: این امر می‌تواند به عنوان یک ابزار تشویقی برای صنایع نفت محسوب شود تا بجای پرداخت عوارض آلایندگی برای بهبود سیستم‌های کنترلی آلودگی خود مثلا احداث و بهینه سازی سیستم‌های تصفیه فاضلاب و یا نصب و ارتقای فیلتراسیون دودکش و مدیریت پسماندهای ویژه و یا نصب سامانه‌های پایش آنلاین اقدام کنند.
وی عنوان کرد: در لایحه قانون مالیات بر ارزش افزوده که هم اکنون در کمیسیون‌های تخصصی مجلس شورای اسلامی در درست رسیدگی است تفکیک صنایع نفت از سایر صنایع برداشته شده و کلیه واحدهای تولیدی صنعتی بر مبنای پایش خروجی خود و احراز آلایندگی و بسته به شدت، نوع و مدت آلودگی، باید ۵ ،١ درصد مالیات به ماخذ فروش پرداخت کنند.

راه اندازی اپلیکیشن تحویل پسماند بازیافتی به منظور کاهش مصرف پلاستیک

پسماند بازیافتی

به گزارش خبرگزاری مهر، ناهید خداکرمی، عضو شورای تهران از راه‌اندازی اپلیکیشن دریافت زباله‌های بازیافتی خبر داد و گفت: سازمان های مردم نهاد فعال در حوزه محیط زیست می توانند در ارتقاء کیفی شهر تهران سهم جدی داشته باشند.
رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر تهران به مناسبت روز بدون پلاستیک گفت: در ستاد سازمان های مردم نهاد در شورای شهر تهران به صورت عمده برنامه ما این است که از سازمان های مردم نهاد فعال در حوزه محیط زیست و سلامت به طور ویژه حمایت کنیم چرا که می توانند در ارتقای کیفی شهر تهران سهم جدی داشته باشند.
ناهید خداکرمی افزود: تاکید ما بر بخش اجتماعی و مشارکت های اجتماعی است چرا که وقتی که مردم به حوزه ای علاقه نشان می دهند اگر به آن حوزه ورود کنند می توانیم با کمک خودشان مشکلات را حل کنیم.
وی ادامه داد: برای کاهش مصرف پلاستیک و افزایش بازیافت اگر مشارکت اجتماعی خود مردم نباشد سازمان های مردم نهاد نمی توانند کاری از پیش ببرند اما این سمن ها می توانند در فرهنگ سازی و دعوت مردم به مشارکت کمک کنند. در بازدیدی که اخیرا داشتیم دیدیم خانم های کارآفرینی گرد هم آمده بودند و کیسه های پارچه ای را برای حذف کیسه های پلاستیکی تولید کرده بودند. پیشنهاد کردیم که تعاونی برای این کار تشکیل شود و با رواج کیسه های پارچه ای به جای کیسه های پلاستیکی شاهد استفاده روزمره مردم از آنها در خرید روزانه، نانوایی ها و … باشیم و این کیسه ها می تواند از محصولات تولید شده در آن تعاونی تهیه شود.
وی تصریح کرد: مردم باید بدانند و وقتی به این دانش برسیم با مشارکت عمومی می توانیم مصرف پلاستیک را به حداقل ممکن برسانیم.
خداکرمی با اشاره به ویدئویی که انبوه زباله های پلاستیکی را در دامنه های کوه دماوند نشان می داد گفت: خیلی ناراحت کننده است که می بینیم کوهنوردی که خود مرتبا به طبیعت می رود و باید طبیعت گرد حرفه ای و مدافع محیط زیست باشد هم از پلاستیک استفاده کرده و آن را در طبیعت رها کرده است.
رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر تهران در پایان در پاسخ به اینکه مردم می گویند اگر ما زباله هایمان را تفکیک هم بکنیم سرنوشت همه زباله ها یکی است و شرایط برای تحویل زباله به بازیافتی ها دشوار است، پاسخ داد: یکی از برنامه هایی که جوانان منطقه ۲ انجام داده اند راه اندازی یک اپلیکیشن موبایلی است که همچون تاکسی های آنلاین شما می توانیدحضور آنها را سفارش دهید و در واقع آنها را صدا بزنید و حتی اگر یک کیلوگرم ماده بازیافتی داشته باشید آنها هر جا که باشید می آیندو زباله های شما را دریافت می کنند و به این ترتیب مشکل مردم که می گویند بازیافتی ها در ساعتی مراجعه می کنند که ما نیستیم یا باجه هایشان دور از دسترس ما و یا تعطیل است نیز رفع خواهد شد.
پیش از این اپلیکیشن «باز آر» پسماند یا زباله نیزبرای تولید گازهای طبیعی و برق معرفی شده بود که همانطور که از نام این اپلیکیشن مشخص است اشاره ای به بازیافت و بازآوردن دارد و اگر شهروندان به غرفه های بازیافت مراجعه و اقلام قابل بازیافت را تحویل دهند، می توانند علاوه بر هدیه ای کوچک، یک کد قرعه کشی دریافت کنند و با وارد کردن این کد در اپلیکیشن «باز آر» امتیاز خود را بالا ببرند و در قرعه کشی های هفتگی، ماهیانه و سالیانه شرکت مدیریت پسماند شرکت کنند.
در واقع برای دستیابی به این دستآوردها و تغییر نگرش مردم نسبت به بازیافت و مدیریت پسماند باید اطلاع رسانی های به خوبی انجام گیرد و خود شهروندان هم به این باور برسند بازیافت و پسماند می تواند در جهت بهینه سازی به جای مخرب سازی قرار گیرد.

هموطن گرامی جان آب در خطر است، به خاطر خشنودی خداوند صرفه‌جویی صرفه‌جویی..

صرفه جویی

به گزارش خبرگزاری فارس دوچرخه‌سوار مرودشتی که با شعار «هموطن گرامی جان آب در خطر است به خاطر خشنودی خداوند صرفه‌جویی صرفه‌جویی» رکاب می‌زند، به دهاقان رسید. حسن رضایی دوچرخه سوار مرودشتی اظهار کرد: هر ساله با دوچرخه و برای رساندن پیام مهمی به هموطنان رکاب می‌زنم و دوچرخه سواری یک ورزش بی‌نظیر می‌دانم؛ سال‌ها قبل به ورزش دوندگی و فوتبال مشغول بودم اما به دلایلی ورزش را رها کردم و از آن پس به بیماری مبتلا شدم.
وی ورزش را هدیه‌ای از طرف خداوند دانست و افزود: از آن به بعد به رشته دوچرخه سواری روی آوردم و خداوند متعال ورزش دوچرخه را به من هدیه کرد و همین رشته ورزشی سبب شد تا بیماری‌هایی نظیر دیابت و زانو دردم درمان شود.
دوچرخه سوار مرودشتی اذعان کرد: همیشه فاصله بین مرودشت و تخت جمشید شیراز را از دوچرخه سواری طی می‌کردم و حتی برای رفتن به میهمانی و گردش هم دوچرخه را بهترین وسیله می‌دانم و از آن لذت کافی را می‌بردم.
وی با بیان اینکه با استفاده از دوچرخه سواری شعار صرفه‌جویی را به هموطنان رسانیدم، عنوان کرد: در همین حین به فکر نمایش کار فرهنگی با استفاده از دوچرخه سواری در سراسر کشور بودم و در نهایت از سال ۹۳ با شعار صرفه‌جویی در همه زمینه‌ها به ویژه مصرف آب، برق و گاز به دوچرخه سواری در سراسر کشور پرداختم و با استقبال هموطنان مواجه شدم.
رضایی تصریح کرد: در این راستا از جاده‌های مختلفی هم‌چون طبس شروع کردم و تا مشهد، اصفهان، تهران، جاده‌های غرب رکاب زدم و شعار صرفه‌جویی را به همگان نشان دادم تا شاهد تاثیر به‌سزایی در این زمینه باشیم و مشهد مقدس را به عنوان مقصد خود انتخاب کرده‌ام.
وی خاطرنشان کرد: امسال به من توصیه شد تا به سمت استان اصفهان بیایم و شهرستان دهاقان را یکی از مکان‌ها برای شناساندن صرفه‌جویی در نعمت‌های خداوند به ویژه آب انتخاب کردم.
دوچرخه سوار مرودشتی با تاکید بر انجام کارهای روزمره با دوچرخه سواری بیان کرد: در این ۵ سال که رکاب می‌زنم همه کارهای روزمره خود را با استفاده از دوچرخه سواری انجام می‌دهم و ماشین و موتور شخصی‌ام خاک می‌خورد و بلااستفاده هستند.
وی گفت: از سال ۹۳ تا کنون که به ورزش دوچرخه سواری روی آوردم همیشه حتی در برف و باران حتی یک‌بار هم به دکتر مراجعه نکرده‌ام.
رضایی عنوان کرد: در بین راه با خاطرات جالبی به ویژه مشاهده مهربانی، تشویق و حمایت مردم مواجه شده‌ام و امیدوارم که نقش به‌سزایی در رساندن پیام صرفه‌جویی در آب به همه هموطنان داشته باشم.
وی با بیان اینکه امسال به عنوان یک دوچرخه سوار با پیام «هموطن گرامی جان آب در خطر است به خاطر خشنودی خداوند صرفه‌جویی صرفه‌جویی» رکاب می‌زنم، اعلام کرد: این شعار را به عنوان شعار و پیام سال خود در این زمینه انتخاب کردم و در سال گذشته هم با شعار «صرفه‌جویی در مصرف برق و آب نشانه ایمان و فرهنگ شماست چون خدا اسراف را دوست ندارد» سعی بر ترویج فرهنگ صرفه‌جویی داشتم.
حسن رضایی همت مردم در صرفه‌جویی آب را لازم دانست و افزود: نعمت‌های خداوند از جمله خوراکی، آب، برق و گاز را باید درست و بهینه مصرف شود و حتی ۲ دقیقه از زمان حمام کم کردن تاثیر موثری در رفع بحران آب دارد که همه مردم باید همت کنند تا صرفه‌جویی تبدیل به فرهنگ شود.

سد، راه حلی که خود مشکل ساز شده است: عامل شوری آب خوزستان سد گتوند است!

سد گتوند

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست در پی دعوت دانشجویان انجمن اسلامی دانشگاه امیرکبیر برای حضور در خوزستان و پیگیری معضلات زیست محیطی، نشستی با حضور این دانشجویان و عیسی کلانتری رییس سازمان حفاظت محیط زیست برگزار شد.
کلانتری در این نشست با اشاره به مشکلات زیست محیطی استان خوزستان گفت: با روال طبیعی هر جای ایران ممکن بود خشک شود ولی خوزستان آخرین نقطه بود حتی ممکن است گیلان و مازندران خشک شود ولی برای خوزستان این اتفاق نمی‌افتاد اما مشکلی که در خوزستان داریم مدیریت آب و فقدان تشخیص اولویت‌هاست. منابع آب را در آن منطقه از دست دادیم یا از نظر کیفی آلوده کردیم.
معاون رییس جمهور افزود: توزیع آب در خوزستان با مشکل روبه‌رو است. در شمال این استان مردم راحت می‌توانند آب مصرف کنند ولی در جنوب، زهاب نصیب مردم می‌شود. اتفاق بدی که افتاد، آب‌گیری سد گتوند بود. این پروژه در زمان مرحوم آقای هاشمی کلنگ زده شد. در آن زمان هیچ اشکالی در اجرای آن نبود اما در زمان دولت نهم محل سد تغییر کرد. این کار باعث شد که گنبدهای نمکی به درون آب راه پیدا کنند. گفتند پوشش رُسی می‌دهیم و نمک را از بستر جدا می‌کنیم ولی با اولین آب‌گیری، پوشش از بین رفت و آب شیرین کارون، شور شد. ما بخش اعظم آب خوزستان را با یک اشتباه مهندسی محرز شور کردیم.
رییس سازمان حفاظت محیط زیست در ادامه گفت: مشکلات آب خوزستان به دو بخش تقسیم می‌شود: مسایل مهندسی و توزیع آب. حتی وجود بخشی از گرد وغبار نیز به دلیل مدیریت اشتباه در موضوع آب است. سیلاب در خوزستان، سالی دو الی سه بار، منطقه‌ جنوب اهواز را زیر آب می‌برد و باعث می‌شد که خاک لم‌یزرع خوزستان سبز شود و جلوی انتشار گرد وغبار گرفته شود.
کلانتری درباره‌ موضوع گرد و غبار اظهارکرد: پیش از انقلاب در مناطقی که گرد و غبار از آن بلند می‌شد، مالچ نفتی می‌ریختند و تا حدی خاک را تثبیت کرده بود اما در زمان جنگ تحمیلی از بین رفت. بعد هم سازمان محیط زیست وقت گفت که این کار از نظر زیست محیطی اشکال دارد. بدین ترتیب راهی که بین بد و بدتر بود، متوقف شد. گرد وغبار داخلی در زمستان و ریزگردهای خارجی در فصول بهار و تابستان برمی‌خیزند.
وی ادامه داد: یکی دیگر از مشکلات خوزستان آلودگی‌های نفتی است. ما پس از گذشت ۱۱۰ سال، هنوز فلرهای گازی را در خوزستان می‌سوزانیم در حالی که خارجی‌ها آماده‌اند تا نصف پول گاز را بگیرند و این‌ها را تبدیل به میعانات گازی کنند. پس از این سال‌های طولانی هنوز نتوانستند فلرها را مهار کنند.
رییس سازمان حفاظت محیط زیست گفت: نمی‌توانیم بگوییم سدسازی، خوب یا بد است. در اطراف تهران، پنج سد داریم که آب شرب تهران را تامین می‌کنند. پس در این‌جا سدسازی برای ما خوب بوده است. البته باید گفت که بهترین جا برای ذخیره‌ آب، زیر زمین است نه روی آن. در مورد خوزستان بردن آب به زیر زمین سخت بود چون خاک این استان نفوذناپذیر است. بیشتر سدهایی که در خوزستان احداث شده به منظور تامین برق بوده است. یکی از مشکلات حال حاضر صنعت برق همین کم آبی سدهاست.
در پایان گفت: سدسازی بخشی از توسعه‌ی پایدار است. ما در توسعه‌ی پایدار باید چهار نکته را در نظر داشته باشیم. فعالیت ما توجیه اقتصادی داشته باشد، زمینه‌ساز بر هم خوردن نظم اجتماعی نباشد و مسائل اجتماعی ایجاد نکند، محیط زیست را تخریب نکند و حق و حقوق نسل‌های بعدی را از بین نبرد. متاسفانه در این سال‌ها اهداف کوتاه‌مدت ما بر اهداف بلندمدت غالب بوده است. تولید غذا خوب است ولی باید رعایت پایداری آب نیز شود. سدسازی بخش کمتری از مصیبت آب است ولی مصیبت اصلی ما، مصرف آن است. مشکلات سازه‌ای و کوتاه‌مدت ما را از اهداف بلندمدت جدا کرده است.

اثرات منفی آبگیری سد ایلیسو ترکیه بر منطقه

سد ایلیسو

سد ایلیسو یکی از بزرگ‌ترین سدهای طرح گاپ (GAP)، بر روی رود دجله در کشور ترکیه ساخته شده است جز ۱۵ سازه بزرگ دنیا و نمونه‌ای از ساخت مهندسی است. آبگیری سد ایلیسو در ترکیه و کاهش جریان آب ورودی به عراق دیدن نوک کوه یخ است. سدی که بر ورودی حوضه رودخانه دجله در ۴ کشور ترکیه، سوریه، عراق و ایران زده شده است و رگ‌های حیات تمدن بین‌النهرین را سد کرده است، سدی که پس از آبگیری، آورد ۲۱ میلیارد مترمکعب متوسط سالیانه رودخانه دجله برای عراق را محدود می‌کند و مستقیماً بر ۱۵ استان این کشور از جمله موصل و بغداد به‌صورت مستقیم تأثیر می‌گذارد. با وجود شرایط جغرافیایی حوضه دجله و دشواری اجرای پروژه‌های بزرگ نسبت به حوضه رودخانه فرات، ترکیه در سال‌های اخیر به برنامه‌ریزی برای بهره‌برداری از این رودخانه پرداخته و آبگیری سد ایلیسو تازه‌ترین اقدام ترکیه در این حوضه آبریز است.

بر اساس گزارش سینا پرس به گفته مجید دکامین، دانشجوی دکتری اکولوژی گیاهان زراعی سازمان حفاظت محیط زیست محتمل‌ترین اثر کاهش آب ورودی به عراق، از دست رفتن کشاورزی آسیب‌پذیر در عراق و افزایش بیابان‌زایی در این کشور است که اثرهای جانبی آن به مانند گذشته ایران را تحت تاثیر قرار خواهد داد. علاوه بر کشاورزی، عدم بازسازی خاک در بین‌النهرین و خشک شدن تالاب‌ها پیامد سد ایلیسو و سدهای دیگر در ترکیه است اما نگران‌کننده‌تر آن است که خشک شدن تالاب‌ها نه‌تنها ریزگردها را در ایران تشدید می‌کند، بلکه باید در آینده انتظار نمک‌گیر شدن مردم ایران از طریق ریزگردهای نمکی عراق باشیم. نمک‌هایی که ممکن است تعداد استان‌های تحت تاثیر را در ایران و عراق جمعا به ۳۰ استان برساند.
وی بیان کرده است: بر اساس نتایج مطالعه مشترک دانشگاه بصره و واترلو کانادا، نزدیک‌ترین پیامدهای مورد انتظار بعد از آبگیری سد ایلیسو افزایش شوری آب، پیشروی خلیج فارس در محل اروندرود (شط العرب) و کاهش آب ورودی به هور الحمار و هور مرکزی (به عنوان منشاهای خارجی ریزگردهایی که ایران را تحت تاثیر قرار می‌دهند) و انباشت حجم بسیار زیاد نمک و خشک شدن آن است.
وی عنوان کرده است: بر اساس نظر سازمان جهانی بهداشت زمانی که شوری از ۱۰۰۰ قسمت در میلیون (پی پی ام) بیشتر شود برای انسان غیرقابل‌مصرف می‌شود (شرایطی که در حال حاضر در بغداد برقرار است) و اگر این مقدار دو برابر شود، آب قابلیت استفاده در بخش کشاورزی را نخواهد داشت. قبلا آبی که وارد عراق می‌شد، دارای شوری ۲۷۵ پی پی ام بود و انتظار می‌رود در آینده این مقدار به ۵۵۰ پی پی ام برسد. این در حالی است که گزارش‌ها حکایت از شوری ۲۲۵۰ در برخی نقاط تالاب‌های عراق دارند. این شرایط نوید روزهای خوبی برای اکوسیستم‌ها، زمین‌های کشاورزی و همچنین سلامت مردم در غرب و جنوب کشور را نمی‌دهد. آبگیری این سد زنگ خطر را برای امنیت محیط ‌زیستی ایران به صدا درآورده است.
آب پدیده‌‏ای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، زیست‌محیطی و نظامی است که ثبات، امنیت و پایداری جامعه، نظام سیاسی، همبستگی ملی و پیوستگی سرزمینی کشورهای خاورمیانه را به مخاطره انداخته است، به‌گونه‌ای که نمی‌توان در قالب قوانین و قواعد موجود آن را مهار و هدایت کرد، باید گفت پدیده یادشده وارد حوزه امنیتی شده است. بدین معنا که این پدیده در افکار عمومی به عنوان تهدیدی نمود یافته است که رفع آن استفاده از هر‌گونه ابزار زور را برای کشورهای خاورمیانه توجیه و مشروع می‏نماید.
عدم وجود ساختارهای مناسب مدیریتی در بهره‌برداری مشترک و حکمرانی آب‌های فراسرزمینی، انفعال در برابر تحرکات منطقه‌ای کشورهای همسایه در زمینهی برداشت آب‌های سطحی و زیرزمینی، نبود موافقت‌نامه‌ها و معاهدات بین‌المللی فعال در زمینه آب‌های سطحی و زیرزمینی مرزی بین ایران و کشورهای همسایه، نشانگر عدم توجه ایران به این منبع حیاتی و اتخاذ رویکردهایی در جهت امنیت و منافع ملی بوده است. نبود یک نگاه جامع به اندرکنش‌های آب‌های سطحی و زیرزمینی در این مناطق سبب شده است تا اندک توافق‌های صورت گرفته نیز لازمه اجرایی نداشته باشند. در حال حاضر ایران با رویدادهای آب-سیاستی روبرو است که در چند سال گذشته مشارکت فعالی در رقم زدن آنها نداشته است و دیپلماسی فعالی در این زمینه از جانب ایران شکل نگرفته است (و اگر اقدام موقتی صورت گرفته است نتایج ملموسی در پی نداشته است).
در این رابطه عبدالله حاتمیان، عضضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس در گفت و گو با خبرگزاری خانه ملت، با اشاره به سد سازی های کشور ترکیه بر روی رودهای دجله و فرات و تاثیرت این پروژه بر محیط زیست ایران گفت: ما متاسفانه در جغرافیا و اقلیم بد و در کنار همسایگان بدی قرار گرفته ایم. امروز علاوه بر مشکلات سیاسی و نظامی مانند داعش که در دو کشور عراق و سوریه برای ما به وجود آمد، مشکلات زیست محیطی نیز از کشورهای همسایه گریبان گیر ما شده است. اما برعکس ما که هزینه متحمل شده، کشور ترکیه از وضعیت بحرانی عراق و سوریه با سوء استفاده بهره برداری می کند.
وی گفت: یکی از سوء استفاده های این کشور از اوضاع منطقه، ساخت سد آتاترک بر روی رود فرات و سد ایلیسو بر روی رود دجله است، سدی که بیش از ۴۰ میلیارد متر مکعب ظرفیت آبگیری و یا سد آتاترک که بیش از۶۰۰ سد ایران ظرفیت آبگیری دارد. ترکیه با این پروژه عظیم به دنبال سیاست آب در مقابل نفت، آب در مقابل امنیت و در نهایت آب در مقابل همه چیز است.
وی تاکید کرد: با آب گیری سد آتاترک در سال ۱۹۹۲ مساحت زیادی از زمین های کشاورزی و دشت های کشور عراق خشک و تبدیل به کانون و منبع ریزگردهای ایران شد. امسال نیز با اتمام سد ایلسو بر روی دجله ۶۵۰ تا ۱ میلیون هکتار دیگر از اراضی کشور عراق خشک خواهد شد و با ازبین رفتن امکان زندگی در این مناطق، مردم عراق به سوی ایران هجوم خواهد آورد، از طرف دیگر، ورودی آب به تالاب هورالعظیم در قسمت عراق و ایران تقریباً به صفر خواهد رسید. هر چه قدر میزان رطوبت هورالعظیم کم تر شود میزان ریزگردها بیشتر می شود و این ریزگردها به گونه های گیاهی منطقه و محصولات کشاورزی آسیب خواهد زد و از این جنبه باعث خسارت خواهد شد.
حاتمیان افزود: نزدیک پانصد هزار هکتار، اراضی هورالعظیم است که قسمت ایران در حال حاضر خشک شده است و با آبگیری ایلسو قسمت عراق نیز به صورت کامل خشک خواهد شد و زندگی در ۲۳ استان ما غیر ممکن می شود و مردم این مناطق مجبور به مهاجرت به مناطق مرکزی و شمالی کشور می شوند. به همین دلیل با اب گیری این سد در ترکیه وضعیت بسیار بسیار نگران کننده تر خواهد شد.
لازم است در زمینه آب دیپلماسی مختص به آن بین کشورهای منطقه شکل گیرد و موضوع آب باید در یک نگاه کلان‌تر و نگرش جامع‌تر و فراتر از مرزهای سرزمینی، مورد توجه سیاستمداران کشور و نیز دیگر کشورهای منطقه قرار گرفته و به‌صورت جدی به عنوان بهانه‌ای برای افزایش همکاری‌ها مد نظر قرار گیرد. از این رو، لازم است که به منظور تأمین امنیت و رفاه مردم ایران، استراتژی‌های روابط بین‌الملل همه کشورهای منطقه نیز در حوزه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در جهت افزایش همکاری‌های اقتصادی و بر مبنای قابلیت‌ها، ارزش‌ها و ویژگی‌های هیدروپلیتیکی و شاخص‌های تأمین انرژی و غذا و با محوریت توسعه اقتصادی پایدار و حفاظت از محیط ‌زیست در منطقه و کشور بازطراحی و به جدیت پی ‌ریزی و اقدام شود.