نوشته‌ها

مصرف آب نیروگاه های برق حرارتی در آمریکا دو برابر آبشار نیاگارا است!

 نیروگاه های برق حرارتی
در سال ۲۰۱۷ مقدار آبی که برای نیروگاه های حرارتی ایالات متحده از منابع آبی گوناگون برداشت شده است بیش از دو برابر مقدا آبی بود که سالانه از آبشار نیاگارا جاری می شود. همچنین بیشتر آبی که در سال ۲۰۱۵ در ایالات متحده از آبهای زیرزمینی و آبهای سطحی برداشت شده است برای مصارف بخش برق بوده است. آبیاری کشاورزی با فاصله کم در مقام دوم و تامین آب عمومی با فاصله بسیار زیاد در مقام سوم قرار گرفته است.
به نقل از انرژی امروز، در سال ۲۰۱۵ نیروگاه های حرارتی ایالات متحده ۱۳۳ میلیارد گالن در روز آب مصرف کرده است. با توجه به این که هر گالن آمریکایی برای مایعات تقریبا برابر با ۳.۷۸۵۴۱۲ لیتر است، ۱۳۳ میلیارد گالن برابر با بیش از ۵۰۲۷۴۰۰۰۰۰۰۰ لیتر می شود.
سهم زیادی از این آب به خنک سازی اختصاص داده می شود و مابقی برای کاهش انتشارات و دیگر فرآیندهای یک نیروگاه حرارتی مصرف می شود.
اگرچه برخی نیروگاه های موجود در کنار سواحل آمریکا از آب نمکی یا لب شور هم در عملیات های خود استفاده کرده اند اما بیشتر این مقدار آبی که در سال ۲۰۱۵ در نیروگاه های حرارتی مصرف شده است آب شیرین است.
بیشتر این آب دوباره به اکوسیستم باز گشت داده می شود اما بخشی از آن هم بخار می شود. همچنین آبی که دوباره به اکوسیستم بازمی گردد آلایندگی حرارتی دارند و احتمالا از دمای آبی که برای اکوسیستم ها مناسب است گرم تر باشد.

با توجه به این حجم از  مصرف آب در نیروگاه های حرارتی، انرژی های تجدیدپذیر و توربین های سیکل ترکیبی باید به کمک بیایند. بر اساس اعلام اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده، EIA، از سال ۲۰۱۴ مقدار آب مصرفی برای تولید هر کیلووات ساعت برق در سراسر ایالات متحده در حال کاهش است.
در سال ۲۰۱۴، بخش برق این کشور ۱۵.۱ گالن (بیش از ۵۷.۰۷۸ لیتر) در هر کیلووات ساعت برق تولیدی، مصرف کرده بود. اما در سال ۲۰۱۷، فقط ۱۳ گالن (بیش از ۴۹.۱۴ لیتر) آب در هر کیلووات ساعت مصرف کرده است. دلیل این امر را می توان در توسعه نیروگاه های تجدیدپذیر و کاهش قیمت گاز طبیعی دانست.
بهره برداری از نیروگاه های بادی و خورشیدی تقریبا هیچ مقدار آبی مصرف نمی کند. بنابر این در ۴ سال گذشته این نیروگاه ها به همراه توربین های سیکل ترکیبی گاز، یعنی ترکیب توربین های گازی و بخار؛ آب کمتری نسبت به نیروگاه های مرسوم زغال سنگی یا گازی مصرف کرده اند.
نیروگاه های زغال سنگی و هسته ای به شدت آب مصرف می کنند و از سال ۲۰۱۴ در سراسر ایالات متحده در حال از رده خارج شدن هستند. نیروگاه های جدید زغال سنگ و هسته ای هم چندان بر میزان مصرف آب اضافه نکرده اند.
طبق گفته های EIA ، نیروگاه های حرارتی در شرق آمریکا آب بیشتری نسبت به همان نیروگاه ها در غرب آمریکا مصرف می کنند. دلیل این امر ساختارهای اطراف این نیروگاه ها هستند.
عموما نیروگاه های شرق آمریکا در کنار رودخانه ها و دریاچه های بزرگ قرار گرفته اند، و بنابریان سیستم خنک کنندگی آنها سیستم یکبار گذر یا Once Trough Cooling است. بنابراین مقدار زیادی آب از منابع آبی اطراف برداشت می شود.

در ایالت های غربی، به علت کمبود آب بسیاری از نیروگاه های این نواحی از سیستم بازچرخانی آب، خنک سازی خشک یا سیستم هیبرید خنک سازی استفاده می کنند که به آب کمتری نیاز دارد.
ایالت هایی که در نواحی خشک آمریکا هستند و این روزها به دلیل تغییرات اقلیم خشک تر هم شده اند با این ضرب المثل آشنایی دارند که «ویسکی برای نوشیدن است، آب برای جنگیدن». و سرمایه گذاری برای سیستم های گران قیمت خنک سازی آب در این ایالت ها بسیار ضروری شده است.

ایران رتبه دار فرسایش خاک در دنیا است!

فرسایش خاک

به نقل از پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست، عیسی کلانتری رییس سازمان حفاظت از محیط زیست ایران را رتبه دار فرسایش خاک در دنیا دانست و گفت: عمق فرسودگی خاک تا آن جاست که فرسایش‌ خاک یکی از موارد حساس فرا سرزمینی‌ است. حداقل ۳۰ سال به طول می‌انجامد تا یک سانتی متر از خاک کشور شکل گیرد و ما از جمله کشورهایی هستیم که در زمینه فرسایش‌ خاک در رده‌های بالا قرار داریم. سالانه حدود ۱۰ تا ۱۱ تن در هکتار(یعنی چیزی حدود ۶ دهم میلی متر در سال) فرسایش خاک داریم.
وی در ادامه گفت: به طور متوسط عمر فرسایش خاک در کشور ما حدود ۲۵ سال است، یعنی در هر متر مربع ۲۳۰ میلی‌متر فرسایش خاک داریم که انسان عامل اصلی فرسایش‌ خاک در کشور است.
نشست زمین باید رفع علت شود. رییس سازمان محیط زیست اظهار کرد: علت اصلی روند فرسایشی خاک، بر داشت بی رویه از آب های کشور است و خالی کردن سفره های زیر زمینی از آب قاتل خاک است. قطع درختان و چرای بیش از حد دام در کنار کشت نا صحیح و حفریات معادن موجب کاهش پوشش گیاهی و ضعف خاک می شود که عامل تسریع در فرسایش خاک است. برای جلوگیری از این اتفاق که کشور را تهدید می کند تنها راه پر کردن سفره های آب زیر زمینی و جلوگیری از برداشت های غیر مجاز از خاک و آب است.
وی با اشاره به اینکه بیش از ۱۶میلیارد متر مکعب برداشت غیر مجاز از آب های زیر زمینی انجام می شود گفت: ۸ونیم میلیارد متر مکعب برداشت اضافی چاه های دارای پروانه و ۷ونیم میلیارد کمتر مکعب برداشت چاههای غیر مجاز در سال گذشته بوده است که معادل بیش از ۱۰۰درصد استاندارد برداشت آب از سفره های زیرزمینی است. میزان استاندارد این برداشت در بهترین حالت حدود ۴۰ درصد است!
بخش عمده فرسایش خاک ناشی از عوامل انسانی و سوءاستفاده از منابع طبیعی و کشاورزی و دامپروری غیر اصولی است. سیاست های خودکفایی تولید گوشت و محصولات کشاورزی از جمله عوامل مهم این مشکل است. شاید خودکفایی در تولید گوشت برای وزارت جهاد کشاورزی افتخار باشد، اما هزینه های تخریب آن صدبرابر ارزش تولید آن است.
وی ادامه داد: ما در کار گروه مقابله با کم آبی که در دولت شروع شده از وزارت نیرو خواستیم که کشاورزی را کنترل کند. متاسفانه کشاورز برایش چند سال دیگر اهمیتی ندارد می خواهد همین امروز برداشت آب و محصول داشته باشد. وزارت کشاورزی هم موضعی بینابین دارد، هم نیاز به تولید دارد هم خودش را کمی نسبت به محیط زیست مسئول می داند. درحال حاضر دولت و حتی حکومت بین دوراهی هستند که محصول کشاورزی تولید کنند یا جلوی نشست زمین را بگیرند و معمولا هم در کشورما تصمیم های کوتاه مدت بر بلند مدت غلبه دارد.
کلانتری در پایان گفت: خودکفایی در محصولات غذایی به آب فشار وارد می کند و سیاست های بین المللی و تحریم ها در کنار هم باعث آسیب به محیط زیست شده است .برای نجات خاک هرچه زودتر باید جلوی برداشت بی رویه آب را گرفت.
زیرا فرسایش خاک کاهش باروری و حاصل خیزی زمین را در پی دارد که بر بحث تولید و کشاورزی نیز تاثیر گذار خواهد بود. همچنین زمانی که کیفیت خاک زمین کم میشود، توانایی اش برای نگهداری آب نیز کم شده وقوع سیل را به همراه دارد .

وعده کمک دولت و ارتش استرالیا به کشاورزان و دامداران

کشاورزان و دامداران استرالیا

به نقل از خبرگزاری ایانا کشاورزان استرالیایی برای مبارزه با خشکسالی بی‌سابقه از دولت ۱۲هزار دلار کمک نقدی دریافت می‌کنند. مالکوم تورنبول، نخست‌وزیر استرالیا به مزرعه‌ای در مرکز ولز جنوبی نو رفت تا اعلام کند که برای مبارزه با خشکسالی یک بسته کمکی به ارزش ۱۹۰ میلیون دلار اختصاص داده که شامل خدمات سلامت روح و روان کشاورزان و خانواده‌هایشان هم می‌شود.
تورنبول شرایط برخی از کشاورزان را تراژیک توصیف می‌کند. او می‌گوید: «شما غذا را سر سفره ما می‌آورید، فیبر و مواد مغذی را به بدن ما می‌رسانید. ما هم پشتتان را خالی نمی‌کنیم.»
این موضوع بعد از تصمیم دولت برای افزایش طرح کمک هزینه به خانواده‌های کشاورز از سه سال به چهار سال اتفاق افتاد. دولت همچنین با تغییر برخی قوانین به ۸هزار کشاورز دیگر امکان دسترسی به این کمک هزینه‌ها را می‌دهد. اینکه این بسته کمکی چقدر تفاوت ایجاد کند هنوز مشخص نیست.
اشلی گمبل، دامدار، در نزدیکی توومبا در کویینزلند زندگی می‌کند و از آینده نگران است. او می‌گوید ۱۲هزار دلار ممکن است شکم بچه‌هایش را سیر کند اما کمکی به مزرعه نمی‌کند. این مبلغ از هزینه غلات و یونجه هم کمتر است. اما تورنبول از این رقم دفاع می‌کند و وعده می‌دهد تا اوضاع را از نزدیک کنترل کند.
در این بسته، کشاورزان می‌توانند برای گرفتن کمک‌های مشاورزه‌ای لازم نیست به شهر دیگری بروند. دولت سعی کرده تا مشاوره سلامت روان را هم آسان‌تر کند. به گفته تورنبول ۱۱.۴میلیون دلار برای حمایت از سلامت روحی خانواده‌های کشاورزان در نظر گرفته شده است.
با این طرح، کشاورزان می‌توانند بدون حضور فیزیکی در جلسات و از طریق تلفن یا اسکایپ مشاوره بگیرند. تورنبول می‌گوید دولت کاملا درک می‌کند که آب و هوای خشک در روحیه بسیاری از کشاورزان تاثیر گذاشته است. او می‌گوید: «خیلی‌ها نمی‌توانند از لحاظ روحی با این خشکسالی کنار بیایند. خیلی‌ها به شهر نمی‌روند،‌ وقت کافی ندارند، خجالت می‌کشند.»
فیونا سیمسون، رئیس فدراسیون ملی کشاورزان، در بیانیه‌ای اعلام کرد:« کمک کردن به کشاورزان و خانواده‌هایی که با استرس و فشار خشکسالی دست و پنجه نرم می‌کنند امری بسیار حیاتی است.»
همچنین مقامات در ایالت نیو سات ولز، پرجمعیت ترین ایالت استرالیا می گویند احتمالا برای کمک به دامداران که با خسارات فزاینده از بدترین خشکسالی در تاریخ رو به رو هستند نیرو های ارتش به منطقه اعزام شوند.
دولت ایالتی گفته است اگر خشکسالی ادامه یابد، ممکن است برای انتقال آب و غئای حیوانات در مزارع کشاورزی که شدید ترین آسیب را دیده اند از نظامیان کمک خواسته شود. دولت فدرال استرالیا به کشاورزان وعده صدها میلیون دلار کمک داده است.

کشف یک دریاچه بزرگ آب مایع روی مریخ

مریخ

فضاپیماهای کاوشگر مریخ یک دریاچه بزرگ آب مایع که زیر لایه های یخی جنوبی سیاره پنهان شده بود را شناسایی کردند.اگرچه تا کنون علائم بسیاری از وجود منابع کم و موقت آب در این سیاره مشاهده و شناسایی شده بود اما این دریاچه به عنوان اولین کاوش منابع آبی پایدار و با این وسعت به شمار می آید.
دانشمند علوم نجومی، برینوی هورگان از دانشگاه پوردو می گوید: این کاوش یک دستاورد عظیم است که به منزله وجود نوعی دیگر از زیستگاه است و در آن زندگی روی سیاره مریخ می تواند جریان داشته باشد.
براساس گزارش روبرتو اورسی و گروهی از دانشمندان اخترشناسی موسسه ملی فیزیک نجومی بلونیای ایتالیا طول این دریاچه ۲۰ کیلومتر است که اما آب مشاهده شده در زیر ۱.۵ کیلومتراز لایه های یخی واقع در قطب جنوبی مدفون شده است. اورسی و همکارانش محل دقیق این آب را با بیش از سه سال مشاهدات حاصل از فضاپیمای مدارپیمای مریخ متعلق به آژانس فضایی اروپایی به دست آورده اند.
این ابزار فضاپیمای مریخ نورد که جانشین رادارهای پیشرفته مریخ (MARSIS) – یک رادار با فرکانس پایین پالس محدود- برای ژرف سنجی سطح و یونوسفر است با هدف موج های رادار روی سیاره برای کاوش زیر سطح است به کار رفته است.
پیش از این نیز توسط مریخ‌نورد کنجکاوی ناسا نشانه‌هایی از وجود آب روی سطح مریخ را به زمین ارسال شده بود اما همه این آبها به دلیل دمای پایین سیاره، به شکل قطعات یخ بودند.
اورسی می گوید: روی کره زمین رسیدن به این نتیجه که اینکه ماده شناسایی شده آب است هیچ کس را غافلگیر نمی کند اما این مسئله روی سیاره مریخ بسیار پیچیده است.
این دریاچه احتمالا آب خاص نیست (دماهای بخش های زیری صفحات یخی حدود منفی ۶۸ درجه سیلسیوس است که آب خالص مسلما در این دما به حالت یخ زده است، پس وجود مقدار زیاد نمک حل شده در آب موجب پایین رفتن دمای آب تا این عدد شده است)
اگرچه عمق این دریاچه کشف شده هنوز نامشخص است اما حجم آن نسبت به اکتشافات پیشین قابل توجه است. بر مبنای گفته های اورسی این دریاچه حداقل ۱۰ سانتی متر عمق دارد و این به آن معناست که محتوی ۱۰ میلیارد لیتر آب مایع است.

شما می‌توانید متن کامل این خبر را به زبان انگلیسی اینجا بخوانید.

بی نیازی آلمان از منابع تجدید ناپذیر تا سال ۲۰۳۰

با پرداختن به بحث تولید انرژی‌های تجدید پذیر، آلمان تا سال ۲۰۳۰ بی‌نیاز از منابع تجدید ناپذیر می‌شود.

کشور آلمان از سال ۲۰۱۰ تا کنون سرمایه‌گذاری عظیمی را برای تأمین انرژی مورد نیاز خود از منابع تجدید پذیر آغاز کرده است و حالا با ثبت رکورد تولید ۸۵ درصد برق مصرفی خود از منابع تجدید پذیر به عنوان سردمدار این حرکت در دنیا به حساب می‌آید. رکورد مذکور در هفته آخر ماه آوریل امسال به ثبت رسیده و حالا آب، باد، خورشید و منابع بیولوژیک تأمین‌کننده‌های اصلی انرژی مردم این کشور اروپایی به حساب می‌آیند.

 

لازم به ذکر است که در اختیار داشتن فصلی پر از روزهای بادی و آفتابی نقش به سزایی در ثبت رکورد مذکور داشته است و در طی این مدت فعالیت تمام نیروگاه‌های زغال سنگی این کشور به حالت تعلیق درآمده و نیروگاه‌های اتمی نیز با حداقل توان خود کار کرده‌اند. چنین دست آوردی حتی برای خود آلمانی‌ها نیز شگفت انگیز است، چرا که سهم فوق در مدت مشابه سال قبل تن‌ها حدود ۴۰ درصد بود.

 

برای مقایسه بد نیست بدانید که بر اساس آمارهای رسمی، کشور آمریکا در سال ۲۰۱۵ تن‌ها ۱۷ درصد از برق مورد نیاز خود را از منابع تجدید پذیر تأمین نموده است. اگر کار به همین منوال پیش برود انتظار آن وجود دارد که کشور آلمان بتواند تا سال ۲۰۳۰ به طور کامل از سایر منابع تأمین انرژی برای تولید برق بی‌نیاز شود. گفتنی است که بر طبق برنامه از پیش اعلام شده، این کشور تا سال ۲۰۲۲ کلیه نیروگاه‌های اتمی خود را تعطیل خواهد کرد.

طرح بازیافت پسماند روغن‌های خوراکی در دوبی اجرا شد/ یک لیتر روغن می‌تواند تا ۱۰۰۰ لیتر آب را آلوده کند

پاک‌سازی ۵۳ میلیون گالن روغن از خطوط فاضلاب دوبی از سال ۲۰۰۹ تاکنون

به گزارش وب سایت thenational، این در حالی است که، سطل‌های زباله در بسیاری از خیابان‌های مسکونی در پایتخت، سرریز شده‌اند. در این راستا طرحی از سوی Tadweer، مرکز مدیریت مواد زائد (زباله) در ابوظبی آغاز شده است که در زمینه جمع‌آوری پسماند روغن‌های خوراکی، فعالیت می‌کند.

طی اجرای این برنامه در دوبی، بیش از ۲۲۷ هزار لیتر پسماند روغن‌های روزانه‌ی مراکز فست فود جمع‌آوری شد.

Mary Bagano، سرپرست رستوران Philippine House گفت:” ما نمی‌دانستیم با روغن پخت و پزی که می‌ماند، چه کار کنیم. هر آنچه که بعد از ترک مشتریان روی میزشان می‌ماند، درون سطل زباله می‌ریختیم.”
وی افزود:”ما روغن را در بسته‌های پلاستیکی می‌ریزیم و هرسال بابت ریختن آن در مکان‌های تعیین شده هزینه‌ای می‌پردازیم. ما هیچ جای دیگری برای گذاشتن آن نداریم. همچنین در تلاش برای به حداقل رساندن استفاده از روغن در رستوران هستیم.”
با توجه به ارزیابی‌های کارشناسان محیط زیست، چنانچه روغن وارد کانال‌های آب شود، یک لیتر روغن می‌تواند تا ۱۰۰۰ لیتر آب را آلوده کند. روغن به صورت لایه‌های ضخیم به لوله‌ها می‌چسبد و باعث گرفتگی لوله‌ها و مجرای فاضلاب می‌شود و جریان آب را محدود می‌کند و در نتیجه برای باز کردن لوله‌ها نیاز به مواد شیمیایی قوی است.

برخی از مکان‌ها، پسماند روغن‌هایشان را به جای دور ریختن در ظروفی ریخته و می‌فروشند، اما تضمینی که بعد از آن چه اتفاقی می‌افتد، وجود ندارد.

این در حالی است که گاهی یک ظرف ۱۷ لیتری روغن به ۳۰ DH (درهم امارات) فروخته می‌شود.

Rafael Sanjurjo Lopez، مدیر کل منطقه‌ای Blue، شرکتی که در زمینه مدیریت زباله فعالیت دارد و کارخانه بازیافت چربی، روغن و گریس را با همکاری شهرداری دبی راه‌اندازی کرده است، گفت: “این شهر تا قبل از آغاز طرح با مشکل عمده زیست محیطی مواجه بود. هزاران کیلومتر از خطوط فاضلاب توسط روغن‌های چرب مسدود شده بود و این یک تهدیدی زیست محیطی به شمار می‌رفت و بنابراین ضرورت دارد تا این طرح برای ضایعات روغن در همه شهرها اجرا شود.”

وی گفت: “این مواد می‌توانند باعث آلودگی محیط زیست، دریاها، منابع آب زیرزمینی و خاک شده و سلامتی را به خطر بیندازند. از سال ۲۰۰۹ تا کنون، ما ۵۳ میلیون گالن روغن خوراکی، گریس، از خطوط فاضلاب پاک کرده‌ایم.”

خشکسالی و راهبرد مدیریت یکپارچه آب و انرژی در تامین امنیت آبی

تأمین آب پاک با صرف انرژی حداقل از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. با توجه به محدودیت منابع آب شیرین بهداشتی و هزینه‌های بالای تأمین و بهره‌برداری از منابع موجود، استفاده از انرژی رایگان خورشیدی در استحصال آب پاک از آب ‌شور در مناطق مستعد برای مقابله با خشکسالی ، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. با توجه به بحران کم‌آبی، مشکلات استفاده از سوخت‌های فسیلی و پتانسیل موجود درزمینهٔ انرژی‌های تجدید پذیر، استفاده از سیاست‌های یکپارچه مدیریتی در مدیریت منابع جهت بهینه‌سازی و افزایش هم‌زمان کارایی این دو منبع حیاتی، بیش‌ازپیش ضروری می‌نماید. این مقاله در راستای امکان‌سنجی استفاده از انرژی خورشیدی در سیستم‌های آب‌شیرین‌کن و بهینه‌سازی مصرف انرژی در تولید پایدار آب جهت کاربردهای شرب، صنعتی یا کشاورزی از دیدگاه ارتباط آب و انرژی ارائه‌شده است.

حجم جریان‌های سطحی کشور ۲۶ میلیارد مترمکعب کاهش یافته است!

حجم جریان‌های سطحی کشور در سال آبی جاری نسبت به متوسط بلندمدت بیش از ۲۶ میلیارد مترمکعب کاهش‌یافته است.

به‌ گزارش ایسنا، حجم جریان‌های سطحی کشور در پنج ماه اول امسال در مقایسه با متوسط بلندمدت، ۳۲ درصد کاهش‌یافته همچنین حجم کل جریان‌های سطحی کشور در شش حوضه آبریز اصلی، دریای خزر، خلیج‌فارس، دریاچه ارومیه، مرکزی، مرزی شرق و قره قوم درمجموع، نسبت به میانگین بلندمدت با ۳۲ درصد کاهش روبرو بوده است.
علاوه بر این، حوضه‌های آبریز مرزی شرق با ۸۱ درصد و ارومیه با ۹ درصد به ترتیب بیشترین و کمترین درصد کاهش حجم جریان‌های سطحی کشور را داشته‌اند ضمن اینکه حوضه‌های آبریز قره قوم با ۴۵ درصد، دریای خزر با ۴۰ درصد، مرکزی با ۳۵ درصد، خلیج‌فارس با ۲۹ درصد و دریاچه ارومیه با ۹ درصد کاهش، پس از حوضه آبریز مرزی شرق قرار دارند.

Image processed by CodeCarvings Piczard ### FREE Community Edition ### on 2016-09-14 11:42:25Z | http://piczard.com | http://codecarvings.comÿ

همچنین حجم جریان‌های سطحی کشور در پنج ماه اول سال جاری ۵۷ میلیارد و ۲۲۸ میلیون مترمکعب بوده که در مقایسه با میانگین بلندمدت با رقم ۸۳ میلیارد و ۹۳۳ میلیون مترمکعب، حدود ۳۲ درصد کاهش داشته است.
این شرایط در حالی است که وضعیت و منابع آب زیرزمینی نیز مساعد نیست چراکه بر اساس آخرین آمار کسری مخازن آب زیرزمینی در دشت‌های کشور از مرز ۱۲۰ میلیارد مترمکعب گذشته و این در حالی است که ایران ۸۵ درصد به آب‌های زیرزمینی وابستگی دارد علاوه بر این در سال ۱۳۴۷ تنها ۱۵ دشت ممنوعه در کشور وجود داشت که این تعداد امروز به بیش از ۳۵۵ دشت ممنوعه افزایش پیداکرده و این موضوع نیز بیانگر مرگ تدریجی آب‌های ایران است.

آب در ایران، گران‌ تر از آمریکا است!

در «کنفرانس ملی اقتصاد آب» که در روز پنجم مرداد ۹۵ توسط وزارت نیرو برگزار شد و گزارشی از آن در روزنامه‌ی ایران ششم مرداد ۹۵ آمده، مدیران آب کشور و کارشناسان مدعو ایشان، علاوه بر تکرار نکته‌های بدیهی مانند این‌که ایران روی کمربند خشک جهان قرار دارد و میانگین بارندگی‌های آن‌یک سوم جهانی است، یک نکته‌ی دیگر را هم چندین بار بازگو کردند. و آن این‌که آب و برق ارزان است و تا گران نشود، مصرف آن پایین نمی‌آید. در این کنفرانس، که به سبک همیشگی آب‌نیرویی‌ها با زرق‌وبرق و هزینه‌ی بسیار برگزار شد، به سوء مدیریت مزمن در بخش آب کشور تقریباً اشاره‌ای نشد. اما آب نباید گران شود، به چند دلیل ساده:
۱- برخورداری از آب، مانند حق تنفس جزو حقوق اولیه‌ی انسان‌ها است؛ درجایی که قانون اساسی ما رفع «محرومیت در زمینه‌های تغذیه و مسکن و کار و بهداشت و…» را جزو وظیفه‌های دولت در قبال ملت قرار داده (اصل سوم) و رودخانه‌ها و دیگر آب‌های عمومی را جزو «ثروت‌های عمومی» تلقی کرده (اصل چهل و پنجم)، بدیهی است که آب باید با کم‌ترین تبعیض و با حفظ حقوق نسل‌های آینده، در اختیار همگان باشد. درواقع، دولت باید سازوکارهایی را فراهم کند که آب، متناسب با نیاز بخش‌های گوناگون، به دست همه برسد و آن‌کسانی که آب را به شکل غیراصولی مصرف می‌کنند، جریمه شوند. گران کردن آب و خصوصی کردن آن اما، جریمه کردن همگان است.
۲- آنچه به‌عنوان مقایسه‌ی قیمت آب در ایران باقیمت آب در کشورهای دیگر ذکر می‌شود (مثلاً در خبر آنلاین ۱۳/۵/۱۳۹۵ ) و حتی آن را «راه نجات از خشک‌سالی» می‌داند(!) بسیار جای بحث دارد؛ نخست این‌که قیمت آب را در ایران، بدون توجه به سطح درآمد ایرانیان،در نظر می‌گیرد. اگر مطلق درآمد ایرانیان را با مطلق درآمد سرانه‌ی آمریکاییان مقایسه کنیم، درآمد ما حدود یک‌دهم آمریکاییان است، درصورتی‌که متوسط قیمت آب آشامیدنی در ایران (هر مترمکعب حدود ۴۰۰ تومان، معادل ۱۳ سنت بر پایه‌ی نرخ رسمی هر دلار ۳۰۰۰ تومان) تقریباً یک‌سوم قیمت آب در آمریکا است. به‌عبارت‌دیگر، آب در ایران، سه برابر گران‌تر از آمریکا است! چنان‌که گوشت و مرغ و برنج و گندم هم در ایران گران‌تر از آمریکا است. بگذریم که برای حدود سی درصد خانوارهای ایرانی که به گفته‌ی سازمان آب، بیش از الگوی مصرف، آب مصرف می‌کنند، این ماده‌ی حیاتی (با احتساب مالیات و حق انشعاب فاضلاب، و…) مترمکعبی هزار تومان و بیشتر درمی‌آید. دوم این‌که نمی‌گویند که در آمریکا یا آلمان، به دلیل بالا بودن سطح دستمزدها و خدمات و به دلیل گران بودن حامل‌های انرژِی، پولی که بابت آب‌گرفته می‌شود، به‌طور عمده هزینه‌ی رساندن آب به دست مصرف‌کننده است. ازآنجاکه دستمزد در ایران پایین است، باید قیمت آب هم پایین باشد. سوم این‌که نمی‌گویند در کشورهایی که خدمات اجتماعی بالا است، مانند سوئد و نروژ که مردمشان هم جزو بالاترین گروه‌های درآمدی جهان هستند، آب آشامیدنی لوله‌کشی و باکیفیت، تقریباً مجانی است، و فقط برای خانه‌های ویلایی است که آب‌بهای جداگانه دریافت می‌شود.
۳- در کشورهای آمریکای شمالی و اروپا و استرالیا، دولت‌ها یارانه‌های سنگینی به بخش کشاورزی می‌دهند، درصورتی‌که در ایران یارانه‌ی این بخش حیاتی بسیار ناچیز است و اگر آب کشاورزی گران‌تر شود (که هم‌اکنون هم بنا بر آنچه در یادداشت «آب را گران نکنید» گفتم، ارزان نیست) فشار بیشتری بر کشاورزان و عموم مردم که مصرف‌کننده‌ی محصولات کشاورزی هستند، وارد خواهد شد.
۴- اگر قرار بود که گران شدن آب، مصرف را کاهش دهد، می‌بایست در چند دهه‌ی گذشته که قیمت آب صدها برابر شده، مصرف هم کاهش یابد که نه‌تنها چنین نشده، بلکه مصرف به شکل بی‌رویه‌ای افزایش‌یافته است. درواقع، گران شدن آب مانند هر گرانی دیگر، اثر خود را به بخش‌های دیگر منتقل خواهد کرد و سبب افزایش تورم خواهد شد.

fdee50126c3d33aca06ee10229f598c7
۵- در شرایطی که هنوز امکان صرفه‌جویی در آب به علت در دسترس نبودن امکانات فنی و مالی فراهم نشده، و از سوی دیگر کنترل برداشت کنندگان غیرمجاز به علت گستردگی کار و فساد اداری همچنان ناممکن به نظر می‌رسد، گران شدن آب قطعاً به برداشت‌های غیرقانونی دامن خواهد زد، چراکه کالای گران ارزش بیشتری برای دزدیدن دارد! به‌عبارت‌دیگر، شهروندان ساده و تسلیم در برابر قانون، بار گرانی را بر دوش خواهند کشید و شرایط برای آنان که کار غیرقانونی می‌کنند، بهتر خواهد شد (شبیه سخت‌گیری در گمرک‌ها که واردکنندگان مجاز را در فشار می‌گذارد، و به همین علت کار خلاف‌کاران داخل گمرک و قاچاقچیان رونق می‌گیرد).
۶- در چند دهه‌ی گذشته، چند صد میلیارد دلار صرف طرح‌های آبی شده و نتیجه‌ی آن، تشدید مشکل آب بوده است؛ رسیدن پول بیشتر به دستگاهی که این‌همه سال متولی آب بوده و اصلاً کارنامه‌ی قابل قبولی ندارد، نتیجه را بازهم بدتر خواهد کرد. تا هنگامی‌که دایره‌ی وسیعی از مردم (نمایندگان کشاورزان، مشترکان خانگی، مصرف‌کنندگان صنعتی، سازمان‌های مردم‌نهاد) و نمایندگان سازمان‌های دولتی مسئول محیط‌زیست، منابع طبیعی، میراث فرهنگی، و مجلس در مدیریت آب مشارکت نداشته باشند، و سرنوشت آب فقط در دست شماری مهندس سازه‌های آبی باشد، وضع روزبه‌روز بدتر خواهد شد.