نوشته‌ها

۸ عامل اصلی کم آبی در کشور

معاون دفتر برنامه ریزی کلان آب و آبفای وزارت نیرو، هشت عامل اصلی ایجاد بحران آب در کشور را بر شمرد.

 

به گزارش وزارت نیرو، «هدایت فهمی» افزود: یکی از علت‌های اساسی این بحران، افزایش جمعیت است که با توجه به جمعیت هفت میلیونی ایران در ۱۳۰۵ و جمعیت ۳۰ میلیونی در ابتدای انقلاب و جمعیت ۸۰ میلیونی در زمان حاضر، مصارف ما به صورت بی‌رویه و خارج از استانداردهای جهانی افزایش داشته؛ به‌طوری که برای ۸۰ میلیون نفر جمعیت در تمام بخش‌های شرب، صنعت و کشاورزی ۱۰۰ میلیارد متر مکعب آب مصرف می‌شود و این استفاده نادرست منابع طبیعی را کاهش داده است.

 

معاون دفتر برنامه ریزی کلان آب و آبفای وزارت نیرو با اشاره به اینکه در همه دورانی که مدیریت مدرن آب داشتیم از بهره‌وری بسیار پایین آب برخوردار بودیم، افزود: بهره‌وری در بخش کشاورزی بسیار پایین است، به‌طوری که در تولید یک کیلوگرم محصول کشاورزی حدود یک متر مکعب آب مصرف می‌کنیم در حالی که متوسط بهره‌وری در کشورهای پیشرفته ۲.۵ تا ۳ کیلوگرم با استفاده از یک متر مکعب آب است.

 

وی ادامه داد: در بهره‌وری اقتصادی نیز تولید ما به ازای هر متر مکعب آب حدود ۲۰ سنت در کشاورزی و در سایر کشورها بیش از یک دلار است بنابراین برای تولید مواد غذایی در کشور ناچار به استفاده آب بیشتر هستیم ولی با افزایش بهره‌وری می‌توان مصرف آب را کاهش داد.

 

فهمی با بیان اینکه در کشور ۳۲ درصد آب به حساب نیامده داشتیم و در زمان حاضر با تلاش‌های وزارت نیرو به حدود ۲۶ درصد رسیده که بیش از ۱۵ درصد آن هدر رفت محسوب می‌شود، افزود: در بخش صنعت در کشورهای توسعه یافته راندمان و کارایی آب حدود ۹۰ درصد است و در این زمینه نیز از استاندارد جهانی عقب هستیم.

 

وی از تغییر اقلیم به عنوان یکی دیگر از عوامل بحرانی شدن منابع آبی یاد کرد و افزود: آب تجدید شونده کشور در سال‌های اخیر ۱۳۰ میلیارد متر مکعب بوده ولی امروزه در اثر تغییر اقلیم، افزایش دما و میزان تبخیر، کاهش ۱۰ درصدی بارش‌ها و ۲۵ درصدی، متوسط آب تجدید پذیر کشور به ۱۱۶ میلیارد مترمکعب کاهش یافته و حتی در برخی از سال‌ها با رخداد خشک‌سالی شدید تا حد ۱۰۴ میلیارد مترمکعب نیز کاهش یافته است.

 

معاون دفتر برنامه ریزی کلان آب و آبفای وزارت نیرو ساختار معیوب اقتصاد آب را به عنوان پنجمین علت بحرانی شدن منابع آبی کشور عنوان کرد و در ادامه اظهار داشت: هزینه دریافتی از مردم در ازای تأمین آب بسیار کمتر از هزینه‌ای است که از سوی دولت پرداخت می‌شود یعنی دولت برای تولید هر متر مکعب آب ۱۲ هزار ریال هزینه می‌کند و با مبلغ چهار هزار تا چهار هزار و ۵۰۰ ریال در اختیار مردم می‌گذارد.

 

وی ادامه داد: این مبلغ ناچیز سبب می‌شود تا مردم در مدیریت مصرف آب به‌طور جدی مشارکت نکنند، بنابراین بهتر است قیمت‌ها واقعی شوند ولی یارانه مستقیم به بخش کشاورزی پرداخت شود.

 

وی ضعف ساختاری را یکی دیگر از عوامل دانست و ادامه داد: در همه اجزایی که مدیریت سرزمینی را به عهده دارند اعم از منابع طبیعی، محیط زیست، کشاورزی و آب، ما ضعف ساختار داریم و ساختارهای ما برای این کار مناسب نیستند و باید تغییر ساختار دهیم، بنابراین به دنبال این موضوع حفاظت و بهره‌برداری ما دچار مشکل است که باید اصلاح شود.

 

فهمی با بیان اینکه نظام‌های بهره‌برداری ما نیز دچار مشکل هستند، تصریح کرد: نظام بهره‌برداری سنتی قدیم به دلیل اینکه سامانه مدرن مدیریت آب ایجاد کرده‌ایم از بین رفته و متناسب با سامانه مدرن مدیریت، نظام بهره‌برداری ایجاد شده است.

 

او افزود: ما شکل مدیریت را مدرن و شبکه آبیاری مدرن ایجاد کردیم، سد ساختیم و این‌ها نیاز به نظام بهره‌برداری متناظر داشتند که باید ایجاد می‌شد ولی متاسفانه نظام‌های بهره‌برداری متناسب با این تحولات ایجاد نشد.

 

معاون دفتر برنامه ریزی کلان آب و آبفای وزارت نیرو هفتمین مورد را ضعف مدیریت و حکمرانی ناپایدار در همه بخش‌های منابع طبیعی، کشاورزی، محیط ریست و آب دانست و در ادامه ذکر کرد: برنامه‌های آب، محیط زیست، منابع طبیعی و کشاورزی باید از یک به هم پیوستگی در برنامه‌ها برخوردار باشند تا بتوانند معضل بی‌آبی را با برنامه‌های منسجم و به هم پیوسته مدیریت کنند.

 

وی از تحمیل اشتغال کشور به بخش آب به عنوان آخرین عامل ایجاد بحران یاد کرد و در ادامه گفت: چون مدیران قادر نبودند برای بخش‌های مختلف تأمین اشتغال کنند و خودکفایی در برخی محصولات استراتژیک را با خودکفایی اشتباه گرفتند باعث شدند تا صدمات سنگینی به بخش آب وارد شود.

 

فهمی ادامه داد: برخی اشخاص برای تأمین معیشت و اشتغال در زمین‌های خود، چاه غیر مجازی حفر کرده‌اند و به کشت و زراعت می‌پردازند. این بی‌برنامگی‌ها سبب ایجاد بحران در سفره‌های زیرزمینی آب شد. متاسفانه وزارت نیرو در گذشته به دلایل مختلف نتوانسته از این پدیده مخرب و اضافه برداشت آب زیرزمینی به‌طور مؤثر جلوگیری کند.

 

مدیریت تقاضا و تعیین میزان آب قابل برنامه ریزی

 

وی با اشاره به این مطلب که وزارت نیرو در عرصه تهیه و تامین آب در بخش سدسازی و آب‌رسانی به شهرها و روستاها فعالیت‌های گسترده‌ای داشته و دارد، گفت: رویکرد وزارت نیرو یک رویکرد تقاضا محور بود که پس از اینکه راهبردهای بلندمدت توسعه آب کشور مصوب هیات وزیران در سال ۸۲ ارائه شد، مقرر شد رویکرد توأمان عرضه و تقاضا داشته باشیم.

 

وی با اشاره به اینکه بحث تعادل بخشی، مدیریت تقاضا و تعیین میزان آب قابل برنامه ریزی، از مهم‌ترین مباحث غیرسازه‌ای وزارت نیرو است، افزود: تعادل بخشی آب زیرزمینی از سال ۸۲ مطرح بوده و بر اساس مصوبه شورای عالی آب، دوباره این طرح مطرح شد و برای نخستین بار اعتبارات مناسبی برای این طرح در نظر گرفته شد و تشکیل شوراهای حوضه‌های آبریز و شوراهای هماهنگی حوضه‌های آبریز از مهم‌ترین مواردی بود که در این دوره انجام شد.

 

معاون دفتر برنامه ریزی کلان آب و آبفای وزارت نیرو در ادامه فعال شدن شورای عالی آب و ایجاد هماهنگی و همکاری بخش‌های مرتبط با آب، توجه به بهره‌وری آب، بازچرخانی و استفاده چندباره از آب، استفاده از آب‌های نامتعارف از جمله پساب برای مصارف صنعتی و کشاورزی، اعمال مدیریت تقاضا برای کاهش مصارف، تلاش برای ایجاد الگوی مصرف بهینه در شرب و کشاورزی و…، پیشنهاد سیاست‌های کلی نظام و ارسال آن برای مراجع ذی‌ربط را از عملکرد وزارت نیرو در دولت یازدهم عنوان کرد.

 

اگر چه تلاش‌های برای تغییر رویکرد در شیوه حکمرانی آب و مباحث مربوط به ساختار اقتصاد و تدوین قانون جامع و سیاست‌های ملی آب انجام شد، اما توفیق در این عرصه‌ها چندان چشم گیر نبود و امیدواریم در دولت دوازدهم این مسایل به‌طور جدی پیگیری شود.

 

راه‌های برون رفت از چالش بحران آبی

 

وی با بیان این مطلب که برای آینده آب کشور باید ابتدا، تجدید نظر در حکمرانی آب با رویکرد حکمرانی پایدار در دستور کار قرار گیرد، افزود: سپس با تعیین آستانه تاب‌آوری منابع آب کشور و کاهش میزان مصارف غیرضروری و غیراقتصادی با روش‌های سازه‌ای و غیر سازه‌ای و مدیریت توأمان عرضه و تقاضا باید مدیریت آب کشور را سامان دهیم.

 

وی خاطر نشان کرد: باید ضمن ارتقای بهره‌وری آب، نقشه جامع سازگاری با تغییر اقلیم را تدوین و اجرایی کنیم و تدوین برنامه جامع مقابله با آلاینده‌های آب، اصلاح ساختار اقتصادی آب، بازنگری قوانین و ساختار تشکیلات آب کشور به ویژه شفافیت و تعیین وضعیت معاونت‌های تخصصی وزارتخانه و شرکت‌های مادر تخصصی را در دستور کار وزارت نیرو داشته باشیم.

در پی کاهش کیفیت آب، آمریکایی‌ها از سازمان محیط زیست این کشور برای بحران آب شکایت کردند

بیش از ۱۷۰۰ ساکن شهرهای میشیگان و فلینت امریکا ادعا می‌کنند آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا (EPA) در بحران آب سوء مدیریت داشته و باعث بیماری و مسمومیت هزاران نفر از کودکان در این دو منطقه شده است.

به گزارش رویترز، طرح دعوی در دادگاه میشیگان در روز دوشنبه گذشته واصل شد. بر اساس این طرح دعوی، شاکیان اظهار داشته‌اند که آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا اعلام هشدار برای خطرات ناشی از آب سمی را رد کرده و یا گامی برای اطمینان از اقدامات انجام شده توسط مقامات این دو ناحیه برای بحران آب بر نداشته است. شاکیان درخواست ۷۲ میلیون دلار غرامت کرده‌اند.

این طرح دعوی یک شکست کامل برای دولت در حفاظت از سطح سلامتی مردم است. در اظهارنامه شاکیان که بالغ بر ۳۰ صفحه می‌شود، به سوء مدیریت سازمان‌های دولتی محلی و فدرال و کارکنان به طور جداگانه در این فاجعه محیط زیستی، اشاره شده است.

مقامات دولت هفته گذشته اعلام کردند که کیفیت آب آشامیدنی ناحیه فلینت به زیر حد استاندارد در آن ایالت رسیده است و ساکنان باید از آب تصفیه شده استفاده کنند و همه لوله‌های قدیمی شهر تعویض شود.

بحران آب در فلینت زمانی به اوج خود رسید که در نمونه‌های خون گرفته شده از کودکان این شهر در سال ۲۰۱۵، سرب مشاهده شد. این نمونه‌ها از ۱۰۰ هزار کودک گرفته شده بود.

ناحیه فلینت شامل شهر و حومه آن، تحت مدیریت اضطراری دولت بود که آب آشامیدنی به طور مستقیم از رودخانه هورن در سال ۲۰۱۴، وارد سیستم لوله‌کشی شهر شد و تصفیه‌خانه آب شهر نیز به درستی کار نمی‌کرد.

با توجه به آلودگی سرب که کودکان این شهر را تهدید می‌کند، ده‌ها نفر از ساکنین شهر طرح دعوی اتهامات جنایی را در دادخواست ارائه شده به دادگاه ذکر کرده‌اند. در ناحیه میشیگان نیز مردم دولت را مسئول شکل‌گیری بحران آب در این منطقه می‌دانند.

فروش کارتی آب شرب در کشور کلید خورد

با ایجاد ایستگاه‌های توزیع آب آشامیدنی در شهر بجستان خراسان رضوی و آغاز فروش کارتی آب، پروژه جداسازی آب بهداشتی و آشامیدنی در کشور عملیاتی شد.

به گزارش تسنیم، جداسازی شبکه آب بهداشتی و آب شرب در کشور به منظور صرفه جویی در هزینه های تصفیه آب، ارتقای کیفی آب شرب با جداسازی مصارف غیرشرب از شرب و ارتقای تصفیه خانه های آب شرب با محدودسازی حجم تصفیه و همچنین صرفه جویی در مصرف آب با حذف مصارف شرب از سیستم لوله کشی خانگی (هدررفت های تجمعی بازگذاشتن شیرآب در زمان مصرف شرب و خوراکی) در برنامه وزارت نیرو قرار گرفت.

 

اگرچه در برخی نقاط کشور، کیفیت آب لوله کشی منازل مسکونی برای شرب مطلوب نیست و مردم سالهاست از دستگاههای تصفیه خانگی و یا بطری های آب معدنی برای شرب استفاده می کنند اما در این نقاط نیز استفاده از آب لوله کشی با جوشاندن یا تصفیه خانگی آب به مصرف خوراکی و شرب می رسد و در واقع تاکنون هیچ نقطه ای از کشور شبکه ای مجزا برای آب تصفیه شده با استانداردهای بهداشتی و آب تصفیه شده برای شرب نداشته است.

اولین نقطه کشور که برای اجرای پایلوت جداسازی شبکه آب بهداشتی و آشامیدنی مورد توجه قرار گرفت، بخشی از شهر مشهد به نام منطقه ثامن بود که قرار بود با جداسازی شبکه آب بهداشتی و تأمین آب بسته بندی برای شرب در این منطقه، این پروژه آغاز شود. اما تا امروز با وجود بسترسازی های سخت افزاری این طرح، خبری از اجرای آن نیست.

اما به تازگی در شهرستان بجستان استان خراسان رضوی که در فاصله ۲۷۸ کیلومتری جنوب شهر مشهد قرار دارد، پروژه جداسازی شبکه آب شرب و آب بهداشتی آغاز شده است.
این پروژه که به منظور پایلوت استانی طرح جداسازی آب شرب از آب بهداشتی کلید خورده، در واقع نخستین نمونه اجرایی شده در کشور است.

در این طرح با احداث ۱۴ کیلومتر شبکه انتقال و توزیع آب، ایجاد ۲۰ ایستگاه برداشت آب در سطح بجستان و احداث تصفیه خانه ای به ظرفیت ۳۵۰ مترمکعب در شبانه روز (تصفیه آب به روش R.O) آب تصفیه شده برای شرب در اختیار شهروندان قرار می گیرد و آب لوله کشی منازل آنها تنها در حد استانداردهای آشامیدنی تصفیه می شود.

نکته قابل توجه در اجرای این پروژه، فروش کارتی آب به مصرف کنندگان است. به طوری که هر ایستگاه توزیع آب شرب در سطح شهر، مجهز به یک دستگاه شارژ و فروش کارتی آب است که شهروندان با خرید کارت قابل شارژ مشابه کارت اعتباری مترو و اتوبوس، و قراردادن این کارت اعتباری در دستگاه خرید آب همانند سوختگیری با کارت سوخت، اقدام به پُر کردن ظروف خود از آب تصفیه شده با استانداردهای شرب می کنند.

پیگیری تسنیم حاکی از این است که هم اکنون قیمت خرید هر لیتر آب شرب برای مصرف کنندگان ۱۰ تومان است در حالی که به گفته مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان رضوی، کیفیت این آب از کیفیت بطری های آب معدنی نیز بیشتر است.

حسین اسماعیلیان – مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان خراسان رضوی – در خصوص این پروژه اظهار داشت: ۱۰۰ درصد آب مورد نیاز شهرهای استان خراسان رضوی (به جز مشهد) از طریق برداشت از سفره های آب زیرزمینی تأمین می شود، در حالی که سطح آبهای زیرزمینی در این استان به شدت در حال افت است.

وی با بیان اینکه هر ساله سطح آبهای زیرزمینی استان یک متر افت می کند، گفت: با افت سطح چاههای آب، علاوه بر مشکل کمیت آب با مشکل کیفیت آب هم مواجه هستیم که با اجرای طرح های جداسازی شبکه آب بهداشتی و آب شرب بهتر می توانیم در رساندن آب با کیفیت مطلوب برای شرب به مردم عمل کنیم.

اسماعیلیان اذعان داشت: طرح اجرایی شده در بجستان، جمعیتی ۱۲ هزار نفری را تحت پوشش قرار می دهد و هر ایستگاه توزیع آب به گونه ای استقرار یافته که فاصله ای حداکثر ۲۵۰ متر با واحدهای مسکونی مشترکان دارد و با هزینه اندک، آب شرب با کیفیت مطلوب در اختیار مردم قرار می گیرد.

کوچ ناگزیر ساکنان فلات مرکزی ایران/ پایان طبیعت، پایان تمدن است

چاه‌های لبریز از خاک، سقف‌های فروریخته، چشمه‌ها و نهرهای خشکیده و کوچه‌هایی که سال‌هاست صدای پای کسی در میان دیوارهای نیمه‌جانش طنین نینداخته است. این‌ها نه جملاتی از داستانی تلخ، که تصویر آشنای بسیاری از روستاهای فلات مرکزی ایران است. قلعه‌های بزرگ و کاروانسراهای متعدد و وسیع در قلب بیابان‌های امروز نشانگر حضور تمدن پررونق درگذشته دور است و باغ‌هایی که سال‌هاست بر تن سوخته‌ی درختانش برگی نروییده، یادآور حضور آب و سایه‌ساری دل‌چسب در روزهای نه‌چندان دور.
در برهوت‌ترین کویر ایران، در چاله مرکزی لوت، آثار شهر باستانی «خبیص» نشان می‌دهد اینجا زمانی شرایطی مناسب برای تشکیل تمدنی بزرگ فراهم بوده و در سفرنامه ناصرخسرو می‌توان خواند که ۷۰۰ سال پیش از ۶ فرسخی کرمان جنگل بوده و امروز بیابان شده است.
ابوالفضل رضوی معاون توسعه روستایی و مناطق محروم معاون اول رئیس‌جمهوری از تخلیه بیش از ۳۴ هزار روستای کشور از سال ۱۳۳۵ تا ۱۳۹۳ به دلایل مختلف به‌ویژه به دلیل مشکل کم‌آبی خبر داده و کارشناسان و مسئولان از دلایل و پیشینه مهاجرت ساکنان فلات مرکزی ایران سخن می‌گویند.
مهاجرت اکولوژیک ساکنان فلات مرکزی به کوه‌ها/ جنگل هیرکانی مثل اسفنج آب را ذخیره می‌کند
معاون امور جنگل سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور در گفتگو با مهر تأکید می‌کند: به دلیل گرم شدن هوا و تغییرات اقلیمی جهان و همچنین حفر غیر کارشناسی تعداد زیادی چاه در فلات مرکزی، مهاجرت اکولوژیک به شمال ایران و شمال زاگرس اتفاق افتاده است و همین مسئله باعث شده که برای حفظ سطح ایستابی فعلی تلاش برای نگهداری پوشش زاگرس و البرز بیشتر موردتوجه قرار بگیرد.
1
عباسعلی نوبخت تصریح می‌کند: با توجه به مشکلات آبخوان‌داری که در کشور وجود دارد مردم در برخی شهرهای فلات مرکزی ایران در سال ۹۵ با کمبود آب مواجه بودند.
مجری پروژه مدیریت چندمنظوره هیرکانی توضیح می‌دهد: در ایران ۵ ناحیه رویشی وجود دارد و ناحیه رویشی هیرکانی و زاگرس آب کشور را تأمین می‌کنند و نزدیک به ۴۰ درصد از آب کشور به زاگرس مدیون است. هر هکتار جنگل در شمال کشور این توانمندی را دارد که بین ۵۰۰ تا ۲۵۰۰ هزار مترمکعب آب در درون خود ذخیره کند و اگر سطح جنگل‌های کشور همچنان یک‌میلیون و ۹۳۴ هزار هکتار باشد، دو میلیارد و ۹۰۱ میلیون مترمکعب آب در سال ذخیره و رها خواهد شد.
نوبخت با اشاره به رویکرد جدید این سازمان به محصولات فرعی جنگل، اضافه می‌کند: درواقع این رویکرد به وجود آمده که سایر فرآورده‌های جنگل موردتوجه قرار بگیرند. هر درخت تا زمانی که حیات دارد دو و نیم میلیون تن اکسیژن تولید می‌کند و هر هکتار جنگل ۶۸ تن گردوغبار را در درون خود جذب می‌کند.
2
مجری پروژه مدیریت چندمنظوره هیرکانی با اعلام این‌که هر هکتار جنگل اکسیژن موردنیاز ده نفر را تأمین می‌کند و بر این اساس جنگل‌های شمال اکسیژن ۱۹ میلیون و سی‌وچهار هزار نفر را تولید می‌کند هشدار می‌دهد: اگر درخت از جنگل خارج شود، میزان جذب گردوغبار و تولید اکسیژن از دست خواهد رفت؛ بنابراین حفظ این پوشش اهمیت دارد و مهم‌ترین مسئله برای حفظ این پوشش همان مسائل مرتبط با آبخوان‌داری است که نیمی از جمعیت ایران در قسمت شمالی و جنوبی البرز زندگی می‌کنند. برای حفظ این پوشش باید تمام عناصری که در این حوزه زندگی می‌کنند را دید.
پایان منابع طبیعی به معنای پایان راه یک تمدن است
اسماعیل کهرم، بوم‌شناس، فعال محیط‌زیست و مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در امور محیط طبیعی ضمن تأکید بر اثرات اتمام منابع طبیعی طی تاریخ به مهر می‌گوید: از قدیم‌الایام این‌طور بوده که مردم یک محل وقتی‌که منابع طبیعی آن محل را تمام می‌کنند مجبور می‌شوند که از آن منطقه بروند. در هندوستان نمونه‌ای داریم به نام «موهن‌جو دارو». این شهری بسیار پیشرفته بوده به‌طوری‌که سیستم اگو داشته و هزاران نفر در آن زندگی می‌کرده‌اند و محل سوزانیدن اجسادی داشته و بعد یک‌مرتبه انگار در برهه‌ای از زمان مردم از آن می‌روند و ساختمان‌های به نسبت آن زمان مدرن، یک‌مرتبه بی مردم می‌شوند.
3
کهرم تصریح می‌کند: پژوهش‌ها نشان داد این مردم جنگلی در اطرافشان داشته‌اند که از آن برای انواع مصارف استفاده می‌برده‌اند. آتش آشپزخانه را از آن فراهم می‌کرده‌اند و ساختمان‌ها و سقف‌ها را از چوب می‌ساخته‌اند و خلاصه برداشت بی‌نهایت از این منابع را شروع می‌کنند. فاصله موهن‌جو دارو از این جنگل بیشتر و بیشتر می‌شده و بعد به‌جایی می‌رسد که این جنگل تحلیل می‌رود و این بیچاره‌ها مجبور بوده‌اند چندین روز راه بروند تا چوب فراهم کنند و این مسئله باعث شد که اصلاً موهن‌جا دارو را ترک کنند و به‌جایی در نزدیکی منابع چوب‌ بروند و آنجا را هم ویران کنند و درنتیجه خودشان هم منقرض شوند!
وی نمونه بارز وابستگی انسان به منابع طبیعی در دنیای امروز را مثال می‌زند و می‌گوید: الان نمونه خیلی بارز این موضوع مردم لَپ هستند که در شمال اسکاندیناوی زندگی می‌کنند و به زیستگاهشان لپ‌لند یا سرزمین لپ می‌گویند. این‌ها یک عده آدم هستند که با گوزن‌ها حرکت می‌کنند و حدود ۳۰ هزار نفر هستند و تمام زندگی‌شان از گوزن‌ها تأمین می‌شود و با گوزن‌ها ییلاق و قشلاق می‌کنند. بر اساس یک قاعده‌ هر خانواده می‌تواند تعداد مشخصی گوزن شکار کند و گوشتش را بخورد و از پوستش برای خود بالاپوش درست کند و این‌ها سال‌های سال است که این کار را می‌کنند. این یعنی آدم‌ها به اشکال مختلف به منابع طبیعی خود وابستگی دارند و وقتی این منابع طبیعی از بین برود آدم‌ها هم از بین خواهند رفت یا مجبور خواهند شد مهاجرت کنند و به‌جای دیگر بروند.
4
کهرم با اشاره به پیشینه این موضوع در ایران اضافه می‌کند: علی‌الظاهر در غرب ایران نیز چنین اتفاقی افتاده است. یعنی اولین ساکنان این مناطق غربی که الان نقش‌هایی که در کوه حفر کرده‌اند هنوز هست، در آغاز با دیدن تعداد زیاد قوچ و میش و آهو و کل و بز در کوه‌ها شدیداً تحت تأثیر قرار گرفتند، آنجا خانه ساختند و زندگی کردند ولی به‌تدریج خودشان تیشه به ریشه خودشان زدند و این منابع را از بین بردند و مجبور شدند تکه‌تکه شوند. اکنون نیز که مهاجرت از فلات مرکزی اتفاق افتاده به معنای آن است که جمعیت زیاد شده است و دیگر منبع طبیعی، هرچه که بوده، کافی نیست و بنابراین قسمتی از این جمعیت جداشده و به‌ناچار می‌روند.
علل مهاجرت روستاییان نه طبیعت که خشک‌سالی مدیریتی است
محمد درویش، مدیرکل دفتر مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست، در گفتگو با مهر تأکید می‌کند: مسئله مهاجرت و به‌خصوص متروکه شدن روستاها قدمت نسبتاً زیادی در ایران دارد اما آمارهایی که همین چندی پیش معاون توسعه روستایی رئیس‌جمهور مبنی برخالی شدن ۳۴ هزار روستا در ۶۰ سال ارائه کرد، تکان‌دهنده بود.
درویش در تشریح دلایل خالی شدن روستاهای ایران می‌گوید: بخشی از این دلایل به جذابیت‌هایی که در شهرها به وجود آمده برمی‌گردد و بخش دیگر به این‌که در روستاها، اقتصاد جواب نمی‌دهد و ما هم اشتباه راهبردی کردیم و فکر کردیم اگر امکانات را به روستا ببریم مردم در روستا می‌مانند. پول خرج کردیم، جاده‌ها را آسفالت کردیم و لوله‌کشی آب‌بردیم و برق و تلفن بردیم اما درواقع روستاها به یک سکونتگاه ییلاقی برای برخی شهرها تبدیل شد و روستاها ماهیت خود که یک مرکز تولیدکننده بودند را از دست دادند.
5
وی تأکید می‌کند: به‌جای این هزینه‌ها اگر شرایطی را فراهم می‌کردیم تا همچنان اقتصاد روستاها می‌توانست به‌صورت پویا و پایدار دوام داشته باشد، اگر به سمت بهبود نرم‌افزاری بخش کشاورزی می‌رفتیم و روش‌هایی را به روستاییان یاد می‌دادیم تا باانرژی کمتر بتوانند تولید بیشتری داشته باشند و به سمت استحصال انرژی خورشیدی و بادی و همچنین افزایش تولید در واحد سطح بروند، یا اگر به‌جای آن‌که به کشاورز نمونه، خودرو هدیه بدهیم، فرزندانشان را به بهترین دانشگاه‌ها می‌فرستادیم یا خودشان را در دوره‌های بازآموزی شرکت می‌دادیم، شاید این وضعیت اتفاق نمی‌افتاد.
راه‌سازی و سدسازی مصداق خشک‌سالی مدیریتی بود
مدیرکل دفتر مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست عامل دیگر تخلیه روستاها را این‌گونه تشریح می‌کند: یک عامل دیگر فرایندهای جاده‌سازی و سدسازی بود که عملاً مسیرهای کوچ عشایر ما را نابود کرد و عشایر را از ماهیت واقعی خود خارج کرد و عشایر مجبور شدند به‌جای استفاده از مسیرهای سنتی خود از کامیون‌ها برای حمل‌ونقل دام‌ها استفاده کنند و همین مسئله سبب شد تا فرایند چرای زودرس خیلی شدیدتر اتفاق بیافتد. آن فرایند دو سه‌ماهه‌ای که طول می‌کشید تا عشایر از قشلاق به ییلاق و برعکس را طی کنند عملاً ظرف چند روز طی می‌شود و متأسفانه گیاهان مقصد آمادگی سرویس دادن را ندارند و هنوز به گل و برگ ننشسته‌اند و عملاً ما با چرای زودرس تخریب مراتع را افزایش داده‌ایم، چشمه‌های تولید گردوخاک را افزایش داده‌ایم، فرسایش خاک را افزایش داده‌ایم و به‌این‌ترتیب حاصلخیزی کاهش پیدا کرد و عشایر و روستاییان ما درآمد کمتری به دست آوردند و این هم موضوع را تشدید کرد.
فلات مرکزی

6

جبران محدودیت‌های آبی کشور با فناوری‌های نوین

رئیس پژوهشکده آب دانشگاه بوعلی گفت: بهره‌گیری از ظرفیت فناوری‌های نوین در حوزه کشت و آبیاری منجر به جبران محدودیت‌های آبی کشور می‌شود.
صفر معروفی استاد تمام هیدرولوژی آب و رئیس پژوهشکده آب دانشگاه اظهار داشت: بهره‌گیری از ظرفیت فناوری‌های نوین حوزه کشت و آبیاری منجر به جبران محدودیت‌های موجود در کشور به‌ویژه درزمینهٔ منابع پایه‌ای همچون آب و کاهش استفاده از سم و کود کشاورزی می‌شود.
این استاد دانشگاه ادامه داد: استفاده درست از فن‌آوری‌های نوین به معنای افزایش صرفه اقتصادی در حوزه کشاورزی، مدیریت منابع محدود آبی، بهداشت و سلامت محصولات و توسعه بازارهای جهانی پیش روی کشاورزی ایران است.
رئیس پژوهشکده آب دانشگاه بوعلی با تأکید بر اینکه در کشاورزی اقتصادی، ناگزیر به استفاده از فناوری‌های نوین هستیم، تصریح کرد: تبادل فن‌آوری، دانش و تجربیات بخشی از نقش محافلی همچون نمایشگاه بین‌المللی کشاورزی است که به توسعه پایدار کشاورزی کشور کمک کنند.
1
معروفی بابیان اینکه فناوری‌ها در اصل افزایش‌دهنده بهره‌وری هستند، گفت: به‌طور نمونه می‌توان با استفاده از نانو ذرات آلایندگی پسماندهای کشاورزی را از محیط جدا کرد که این به معنای افزایش بهره‌وری از منابع و جلوگیری از آلودگی محیط است.
وی با اشاره به اینکه بسیاری از اوقات هم می‌توانیم با مدیریت تحقیقی آلودگی‌های زیست‌محیطی را کاهش دهیم،بیان داشت: استفاده از جاذب‌های زیستی مثل توتون، از این جمله است.
معروفی با اشاره به استفاده از سوپر جاذب‌ها به‌عنوان یکی دیگر از راه‌حل‌های سبز بهبود کشت افزود: در مناطقی که تبخیر آب بالاست، می‌توانیم از پلیمرهای دوستدار طبیعت استفاده کنیم.
وی ضمن تأکید بر ضرورت توجه به مزیت‌های نسبی و تولید محصولات غذایی و کشاورزی متناسب با اقلیم کشور، تصریح کرد: یکی از راه‌کارهای مناسب در این زمینه که به اقتصادی شدن کشاورزی ایران نیز کمک می‌کند، تولید محصولات گلخانه‌ای است.
رئیس پژوهشکده آب دانشگاه بوعلی افزود: افزایش تولید محصولات گلخانه‌ای و باغی به معنای حرکت در مسیر تسخیر بازارهای منطقه‌ای است.
وی خاطرنشان کرد: البته برای حفظ بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی محصولات کشاورزی ایران، الزاماً باید از فناوری‌های نوین این حوزه بهره گیریم.

بولیوی ، بحران خشک‌سالی و تعطیلی زودهنگام مدارس

مقامات محلی سه منطقه در بولیوی به دلیل خشک‌سالی شدید و مداوم در این کشور سال تحصیلی را دو هفته زودتر با پایان رساندند.
سه سد تأمین‌کننده آب آشامیدنی موردنیاز ساکنان شهر “لاپاز”، پایتخت این کشور تقریباً خشک‌شده و برنامه جیره‌بندی آب همچنان در این مناطق ادامه خواهد داشت.
بیش از ۱۲۵ هزار خانوار به دلیل کمبود آب دچار مشکل شده‌اند و در برخی مناطق ساکنان تنها هر سه روز یک‌بار از آب آشامیدنی برخوردار می‌شوند.

Yuracare children pumping water from a well in Villa Hermosa, near San Lorenzo, Beni, Bolivia

رئیس‌جمهور بولیوی نیز روز دوشنبه درنتیجه تداوم خشک‌سالی وضعیت اضطراری در این کشور اعلام کرد.
ذخایر آب در بولیوی به حدی محدودشده که بسیاری از مردم تنها به منابع آبی برای نوشیدن دسترسی دارند و ذخیره آبی برای مصارف دیگر ازجمله استحمام و شست‌وشوی لباس وجود ندارد.

احتمال متوقف شدن احیای دریاچه ارومیه به علت عدم تخصیص اعتبارات

نماینده ستاد احیای دریاچه ارومیه در استان آذربایجان شرقی، از عدم تخصیص اعتبار سال ۹۵ احیای دریاچه ارومیه خبر داد و گفت: اگر تا پایان سال اعتبارات تخصیص نیابد عملیات اجرایی متوقف می‌شود.
خلیل ساعی اظهار کرد: یک هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان اعتبار موردنیاز در سال ۹۵ از سوی ستاد احیای دریاچه ارومیه درخواست شده بود که با بررسی در هیئت دولت ۳۰۰ میلیارد تومان تصویب شد که متأسفانه تا به امروز این اعتبار تخصیص نیافته است.
وی اضافه کرد: در حال حاضر برخی از ارگان‌های دخیل در احیای دریاچه ارومیه از محل اعتبار سال گذشته که تا تیرماه ۹۵ تعریف‌شده بود، برای احیای دریاچه ارومیه هزینه می‌کنند ولی درصورتی‌که اعتبار سال ۹۵ تخصیص نیابد عملیات احیا متوقف می‌شود.
وی یادآور شد: زحمات زیادی کشیده شده و باید برای ادامه فعالیت‌ها هزینه کنیم، در غیر این صورت دریاچه به وضعیت سابق برمی‌گردد.
1
ساعی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در ستاد احیای دریاچه ارومیه گفت: همگان می‌دانند اگر دولت در بحث دریاچه ارومیه ورود پیدا نمی‌کرد دریاچه خشک می‌شد، از لایروبی رودخانه‌های منتهی به دریاچه تا مدیریت منابع در حومه این دریاچه، همه منجر به بهبود وضعیت دریاچه ارومیه شد.
وی بابیان اینکه در سال جاری، ارتفاع آب دریاچه ارومیه، ۲۰ الی ۳۰ سانتی‌متر، نسبت به سال گذشته افزایش پیداکرده است، گفت: در صورت ادامه عملیات اجرایی وضعیت بهتر نیز خواهد شد.

کاهش ۳۶ درصدی ورود روان‌آب به سدهای کشور

میزان ورودی روان‌آب ها و جریان‌های سطحی به سدهای کشور، از ابتدای سال آبی جاری در مقایسه با مدت‌زمان مشابه در سال گذشته، ‌۳۶ درصد کاهش داشته است.
به گزارش خبرگزاری فارس، بر اساس آخرین اطلاعات شرکت مدیریت منابع آب ایران، از ابتدای مهرماه سال آبی جاری تا ۱۹ آبان ماه، میزان روان‌آب‌ها و جریان‌های سطحی ورودی به سدهای کشور، با ۳۶ درصد کاهش به یک میلیارد و ۹۴۰ میلیون مترمکعب رسید.
بر اساس این گزارش، حجم روان‌آب‌های ورودی به سدهای کشور در مدت مشابه در سال قبل، ۳ میلیارد و ۶۰ میلیون مترمکعب بوده است.
بنابراین گزارش، آخرین آمار اعلام‌شده از سوی شرکت مدیریت منابع آب ایران حاکی از آن است که ۴۶ درصد مخازن سدهای کشور در سال جاری پر است.
گفتنی است: ظرفیت کل مخازن سدهای کشور در سال جاری بالغ‌بر ۴۹ میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب است.
بنابراین گزارش؛ حجم مخازن سدهای کشور نیز که در سال گذشته، ۱۸ میلیارد و ۷۰۰ میلیون مترمکعب بوده است، با ۲۲ درصد افزایش، در سال جاری به ۲۲ میلیارد و ۷۸۰ میلیون مترمکعب رسیده است.
همچنین میزان برداشت از سدهای کشور نیز با ۲۷ درصد افزایش نسبت به مدت مشابه در سال گذشته، از ۳ میلیارد و ۱۶۰ میلیون مترمکعب سال گذشته، به ۳ میلیارد و ۹۹۰ میلیون مترمکعب رسید.

خشک شدن ۶۷ درصد تالاب‌های جهان در اثر تغییر اقلیم

کارشناس پروژه تغییرات آب‌وهوا در سازمان حفاظت محیط‌زیست ضمن تشریح عوارض و پیامدهای ناشی از تغییر اقلیم در ایران و جهان، از خشک شدن ۶۷ درصد از تالاب‌های جهان در اثر پدیده تغییر اقلیم خبر داد و افزود: گزارش ملی تغییر اقلیم طی یک ماه آینده منتشر خواهد شد.
مهتاب صادقی حریری در کارگاه آموزشی تغییرات اقلیم با اشاره به اینکه نگاه‌های متفاوتی درباره تغییر اقلیم در جهان وجود دارد گفت: برخی معتقدند تغییر اقلیم موضوعی است که ساخته دست سیاستمداران است تا با ایجاد رعب و وحشت در بین مردم به مقاصد سیاسی خود دست پیدا کنند اما در این میان برخی نیز تغییر اقلیم را درست و واقعی پنداشته و معتقدند مسئولین باید برای تغییر وضعیت و متوقف شدن آسیب‌های ناشی از تغییر اقلیم اقداماتی انجام دهند.
وی با اشاره به اینکه اصطلاحات اقلیم و آب‌وهوا با یکدیگر متفاوت هستند گفت: weather یا آب‌وهوا شرایطی است که در اتمسفر در مدت‌زمان کوتاه وجود دارد اما Climate یا اقلیم میانگین پارامترهای آب و هوایی در مدت‌زمان طولانی است که برای تعیین آن استانداردهای جهانی وجود دارد. برای مثال می‌گوییم اقلیم ایران خشک و نیمه‌خشک است.
صادقی بابیان اینکه عواملی که روی سیستم‌های تغییر اقلیم تأثیر می‌گذارند به دودسته عوامل انسانی و عوامل طبیعی تقسیم می‌شود گفت: ازجمله عوامل طبیعی گرمایش زمین و افزایش متوسط دمای کره زمین است. همچنین تغییر اقلیم تغییر در پارامترهایی مثل دما، رطوبت، بارش، باد و … است که در دوره بلندمدت اتفاق می‌افتد.
وی با اشاره به اینکه ازجمله اثرات ناشی از تغییر اقلیم به هم ریختن اکوسیستم‌ها است افزود: تغییر اقلیم روی تنوع زیستی، زیستگاه‌ها، کشاورزی، آب آشامیدنی و مهاجرت تأثیر می‌گذارد. بیش از ۶۷ درصد تالاب‌های جهان در اثر تغییر اقلیم خشک‌شده‌اند. دانش تغییر اقلیم نیز برای برنامه‌ریزی‌های بلندمدت و کوتاه‌مدت مؤثر خواهد بود. برای مثال درزمینهٔ کشاورزی، کاشت محصولات می‌توانیم از دانش تغییر اقلیم استفاده کنیم.
1
در سال ۲۰۱۰ میزان انتشار CO2، ۷۶ درصد بود
این کارشناس سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به اینکه با استفاده از دانش تغییر اقلیم می‌توان پدیده‌های شدید آب و هوایی چون سیل‌ها و طوفان‌ها را نیز پیش‌بینی کرد گفت: وقتی میزان گاز گلخانه‌ای افزایش می‌یابد گرمایش کره زمین اتفاق می‌افتد. در سال ۲۰۱۰ میزان انتشار CO2، ۷۶ درصد بوده است. میزان CO2 در حال حاضر از خط قرمز عبور کرده است. در سال جاری یعنی ۲۰۱۶ میزان CO2 از PPM 400 گذشته است. دانشمندان پیش‌بینی کرده بودند که اگر میزان CO2 به این حد برسد درجه حرارت دما دو درجه سانتی‌گراد بیشتر خواهد شد و همچنین ۲۰ تا ۳۰ درصد تنوع زیستی در معرض انقراض قرار خواهد گرفت که امروزه شاهد این رویدادها هستیم. هواشناسی جهانی نیز اخیراً اعلام کرده که دمای کره زمین از ۰.۸ درجه سلسیوس به ۱.۲ درجه سلسیوس افزایش‌یافته است.
وی بابیان اینکه تغییرات اقلیم بر بارش سالانه زمین نیز تأثیر منفی می‌گذارد گفت: این پدیده باعث می‌شود بارش در برخی نقاط افزایش و در برخی نقاط کاهش چشمگیر داشته باشد. همچنین افزایش سطح دریاها از دیگر عوارض تغییر اقلیم است. چهارچوب‌های سیاسی و حقوقی خاصی در حوزه بین‌المللی درزمینهٔ تغییر اقلیم اجرایی شده است. کنوانسیون تغییر اقلیم در سازمان ملل در سال ۱۹۹۲ ایجاد و دو سال بعد اجرایی شد که ۱۹۷ عضو داشت. ایران نیز در سال ۷۵ به این کنوانسیون ملحق شد.
این کارشناس دفتر تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌زیست بابیان اینکه تثبیت میزان گازهای گلخانه‌ای و کاهش اثرات آن بر زندگی انسان و حیوان هدف تشکیل این کنوانسیون است گفت: این کنوانسیون هرساله برای بازبینی مسائل اجلاسی برگزار می‌کند که در سال گذشته طی کوپ ۲۱ توافق پاریس ایجاد شد. ازآنجاکه میزان تولید و انتشار گازهای گلخانه‌ای در کشورهای مختلف متفاوت است کنوانسیون کشورها را به سه دسته کشورهای توسعه‌یافته، کشورهای بسیار توسعه‌یافته و کشورهای درحال‌توسعه تقسیم‌بندی کرده است. این کشورها تعهدات مشترک و تعهدات ویژه و خاص دارند.
صادقی بابیان اینکه گزارش ملی تغییر اقلیم تا یک ماه آینده تهیه و تکمیل می‌شود، گفت: این گزارش سومی است که توسط کشور ما تدوین می‌شود که به دبیرخانه کنوانسیون تغییر آب‌وهوا ارائه خواهد شد. گزارش تغییر اقلیم در حوزه‌های مختلف کشور میزان انتشار آلاینده‌ها را نشان می‌دهد. برای مثال این گزارش میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای در حوزه‌های کشاورزی، دامداری و میزان آسیب‌پذیری ناشی از این بخش‌ها را بررسی می‌کند. همچنین آسیب‌های اقتصادی ناشی از انتشار گازهای گلخانه‌ای از محورهای موردبررسی گزارش ملی تغییر اقلیم است.

بهره‌برداری از آب‌های زیرزمینی کشور خط قرمز را رد کرد

بهره‌برداری از آب‌های زیرزمینی کشور خط قرمز را رد کرد
مدیرعامل سازمان شهرداری‌های غرب تهران با هشدار نسبت به بهره‌برداری و مصرف منابع آبی در کشور، گفت: بر اساس آمار اعلام‌شده مصرف منابع آب‌های زیرزمینی در کشورمان از مرز بحران گذشت.
سیف‌اللهی در کنفرانس ملی مدیریت کلان‌شهرها با رویکرد محیط‌زیست که امروز در سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور برگزار شد با اعلام این خبر افزود: از زمان هخامنشیان در کشور ما بهره‌برداری از منابع آبی به‌صورت عقلانی بوده و همیشه تعادلی میان مصرف و منابع آبی وجود داشته است.
وی افزود: این در حالی است که از ۴۰ سال پیش تاکنون بیش از ۱۴۰ میلیارد مترمکعب از آب‌های زیرزمینی برداشت کرده‌ایم. منابعی که ۷۰ درصد از آب شیرین کشور ما را به خود اختصاص می‌دهند و ما تنها سال گذشته ۷۵ میلیارد مترمکعب از این منابع را مصرف کرده‌ایم که به معنای تاراج منابع آبی است.
به گفته وی، ما امانت‌داران بسیار بدی هستیم چراکه نتوانستیم میراث هفت‌هزارساله خود را حفظ کنیم. چراکه بر اساس استانداردهای جهانی کشوری که ۲۰ درصد از منابع آبی خود را مصرف کند مشکلی ندارد، ۲۰ تا ۴۰ درصد باید برنامه‌ریزی کند برای احیای منابع و بیش از ۴۰ درصد یعنی دچار بحران شده است. این در حالی است که ایران ۸۵ درصد از منابع آبی خود را مصرف کرده است.
دبیر اجلاس ملی مدیریت کلان‌شهرها با رویکرد محیط‌زیست یادآور شد: از سوی دیگر بابی تدبیری منابع را آلوده کرده‌ایم و اجازه داده این پساب‌های صنعتی و آلاینده‌ها وارد آب‌های ما شوند. به همین علت ضرورت دارد که مسئولان برای حل این معضلات به‌طورجدی ورود پیدا کنند.
۳۱ نوع بلای طبیعی در کشور ما وجود دارد
محمد سعید ایزدی در کنفرانس مدیریت کلان‌شهرها با رویکرد زیست‌محیطی که در محل سازمان حفاظت محیط‌زیست برگزار شد، شهرنشینی شتابان بعد از دهه ۴۰ و گسترش نامتعادل و نامتوازن را مهم‌ترین معضلات شهری دانست و گفت: برای مثال شهر مشهد در دهه ۳۰ و ۴۰ رشد انفجاری داشته و در دهه‌های بعدی رشدی نامتوازن و نامتعادل باعث بروز مشکلاتی در شهر­ها شده است . شهرهای تهران، کاشان، سبزوار و بسیاری از شهر­ها نمونه های بارز این مشکلات هستند.
1
وی تأکید کرد: امروزه شاهد آن هستیم که شهرها بسیار شتابان به محیط‌زیست اطراف خود حمله‌ور می‌شوند و آن را نابود می‌کنند. بنابراین می‌بینیم که جریان شتابان شهرنشینی باعث بروز مشکلات بسیار شهری و زیست‌محیطی شده است.
وی بابیان اینکه ضریب تاب‌آوری شهری کاهش‌یافته است، افزود: شهرهای امروز ما ضریب تاب‌آوری کمی دارند و به‌عنوان‌مثال با بروز سیل یا طوفانی دچار چالش‌های جدی می‌شوند. بنابراین شهرهای ما تاب آور نیستند و دچار چالش‌های زیست‌محیطی بسیاری شده‌اند.
ایزدی یادآور شد: از طرفی شاخص‌های زیست پذیری در شهرهای ما دچار اشکال شده‌اند و از سوی دیگر آسیب‌های اجتماعی، امنیت وزندگی در فضاهای شهری شهرهای ما را تهدید می‌کنند. به‌طوری‌که امروزه بیش از ۲۰ آسیب اجتماعی در شهرهای ما شناسایی‌شده است. عدم تعادل و فقر شهری در شهرها و بحران هویت از دیگر مشکلات شهرهای ما هستند که باید به آن‌ها توجه شود.
به باور وی بحران هویت تأثیر مستقیمی در از بین رفتن میراث طبیعی هزاران ساله ما داشته است. به‌نحوی‌که دیده می‌شود امروزه بیش از ۱۳۰ هزار هکتار از شهرهای ما دچار آسیب هستند . یعنی ۱۹ میلیون نفر که یک‌سوم از جمعیت ایران را شامل می‌شود در این مکان‌های آسیب‌پذیر زندگی می‌کنند و در بیش از ۹۱ شهر ایران بیش از ۱۱ میلیون حاشیه‌نشین داریم.
وی گفت : ازلحاظ طبیعی هم وضع خوبی نداریم. بر اساس آمارهای موجود از ۴۱ بلای طبیعی جهانی، ۳۱ نوع در ایران وجود دارد. این یعنی ۹۰ درصد از جمعیت ما درخطر ناشی از حوادث طبیعی هستند و ایران در مقام ششم جهان قرار دارد.
بر اساس گزارش پام، ایزدی اضافه کرد: بنابراین بر اساس آسیب‌شناسی که وزارت راه و شهرسازی داشته است یکی از بزرگ‌ترین مسائل شهری استفاده از نظام‌های ناکارآمد طرح‌های توسعه شهری است. این یعنی نظام توسعه شهری تمرکزگرا است، بنابراین پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که نیازمند بهره‌مندی از دستور کار جدیدتری هستیم تا بتوانیم شهرهایی پاک و توسعه‌ای پایدار داشته باشیم.