نوشته‌ها

تهران سی و ششمین شهر آلوده جهان

دبیر انجمن علمی اقتصاد شهری ایران با بیان اینکه امروزه تهران با هشت میلیون نفر جمعیت، بیست و هشتمین کلان‎شهر پرجمعیت جهان است، گفت: تهران همچنین در رده سی و ششمین شهر آلوده جهان قرار دارد.

دکتر سید محسن طباطبایی مزدآبادی نائب رئیس انجمن علمی اقتصاد شهری ایران، با بیان اینکه امروزه تهران با هشت میلیون نفر جمعیت، بیست و هشتمین کلان‎شهر پرجمعیت جهان است و این کلان‎شهر با ۶۸۰ کیلومتر مربع وسعت دارای تراکم ۱۰۵۵۰ نفر در کیلومترمربع است، افزود: به لحاظ زیست پذیری طبق گزارش اکونومیست، تهران در رده ۱۲۶ در بین ۱۴۰ شهر جهان قرار دارد، از منظر پایداری، طبق گزارش مؤسسه آرکادیس، تهران در بین ۱۰۰ شهر اول جهان نیست، در زمینه شاخص نوآوری، تهران در بین ۵۰۰ شهر در جهان، در رده ۴۲۳ قرار دارد و در زمینه فضای کسب و کار طبق گزارش اکونومیست که ۸۲ شهر را از مناطق مختلف جهان انتخاب کرده، تهران در رده ۸۱ قرار گرفته است و از لحاظ شاخص‎های جهانی شدن، تهران در بین ۱۲۸ شهر، در رده ۹۸ است.

 

مدیرمسئول فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد و مدیریت شهری با اشاره به اینکه تهران کنونی، محصول فرایند پیچیده‎ای است که بخشی از چهره آن، حاصل سیاست‌گذاری شهری و قسمتی از آن نیز نتیجه نبود سیاست‌گذاری، طرح و برنامه‎ریزی است، خاطرنشان نمود: کلان‎شهر تهران با مجموعه‏‌ای از مسائل روبرو است که هر نوع سیاست‌گذاری و نیز تصمیم‏‌گیری باید برای رفع و کاهش دامنه آن‌ها باشد. مشکلات شهر تهران از نوع طبیعی و زیست‎محیطی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و مدیریتی هستند.

 

وی آلودگی را یکی از معضلات اصلی شهر تهران خواند که از منظر اقتصاد شهری، آثار و تبعات بسیاری برای این شهر دارد و گفت: تهران در رده سی و ششمین شهر آلوده جهان قرار دارد، هوای تهران سالانه حدود ۱۱۰ روز در وضعیت ناسالم قرار دارد و میزان مرگ و میر شهر تهران در روزهای ناسالم، ۲۰ درصد بیشتر از روزهای سالم است.

 

استاد دانشگاه ترافیک را یکی دیگر از معضلات پیش روی تهران خواند و گفت: کلان‎شهر هشت میلیونی تهران، با بیش از چهار میلیون خودرو و دو میلیون دستگاه موتورسیکلت، بیش از چهار برابر ظرفیت واقعی خود پذیرای خودروها شده است و سالانه نیز بیش از ۴۰۰ هزار دستگاه بر این میزان افزوده می‎شود.

 

دبیر انجمن علمی اقتصاد شهری ایران ادامه داد: این میزان خودرو، سالانه بیش از پنج میلیارد لیتر بنزین مصرف می‎کنند و در واقع کلان‎شهر تهران تقریباً یک پنجم کل بنزین مصرفی کشور را به خود اختصاص می‌دهد.

 

طباطبایی افزود: از طرفی دیگر، کمبود پارکینگ سبب شده است که خیابان‎ها، نقش پارکینگ را ایفا کرده و سرعت را بیش از پیش کند کرده و بر معضل ترافیک بیافزایند. بررسی‌ها نشان می‎دهند که برای روان‎سازی ترافیک پایتخت به بودجه ۲۰ هزار میلیاردی نیاز است که به هیچ وجه در توان مالی شهرداری تهران نیست و برای تأمین این بودجه بیش از چهل سال زمان نیاز است.

دانه‌های صنوبر، تهدیدی تازه برای پایتخت‌نشینان

تهرانی‌ها چند سالی است مگس سفید تنفس می‌کنند. از امسال دانه‌های صنوبر هم اضافه شده که آلرژی پایتخت‌نشینان را تشدید می‌کند.

«مدتی می‌شود که دانه‌هایی قاصدک مانند هوای پایتخت را پر کرده و بلای جان آلرژیک‌ها شده‌اند. دانه‌های درخت آب دوستی که گفته می‌شود اصلا مناسب تهران نیست و باید در کنار رودخانه‌ها کاشته شود.

بهار که می‌شود فصل گرده‌افشانی گل‌ها و درختان است. زنده شدن طبیعت که برای برخی لذت بخش و برای عده‌ای هم دردساز شده است. بهار امسال هم از این قاعده مستثنا نیست اما معضل جدید تهرانی‌ها و به ویژه افرادی که دچار آلرژی هستند را به شدت تهدید می‌کند. اگر توجه کرده باشید مدتی است دانه‌های پرز مانندی در هوا پخش شده‌اند که در صورت ورود به چشم یا دهان باعث ایجاد سرفه و عطسه شدید می‌شوند.

رضائی مهر، شهروند تهرانی است که در این باره می‌گوید: چند سالی می‌شود که هر بهار این درختان که نمی‌دانم نام دقیقشان چیست، دانه‌های سفید رنگی را در هوا منتشر کنند که چشم را به شدت آزار می‌دهد.

او که ساکن منطقه پاسداران تهران است، مدعی می‌شود که برای اعتراض به این موضوع بارها با شهرداری تماس گرفته اما تنها پاسخ این بوده که درختان را نمی‌توان برید، بلکه باید صبر کرد تا بهار تمام شود.

تهدید دانه‌های صنوبر در کنار سفید بالک

سعید آخانی، گیاه شناس، با تائید این ادعا می‌گوید: در حالی که پایتخت نشینان سال‌هاست از وجود مگس سفید در عذاب هستند، از امسال هم باید این دانه‌های درخت صنوبر را که در هوا معلق هستند تحمل کنند. این درختان در سال‌های گذشته در تهران کاشته شده‌اند؛ در حالی که به هیچ وجه مناسب پایتخت نیستند.

به گفته این استاد دانشگاه تهران، درخت صنوبر بسیار آب دوست بوده و باید در کنار رودخانه‌ها و آبراهه‌ها کاشته شود. به همین علت است که این درخت برای مناطقی همچون تهران که دچار مشکل کم‌آبی است مناسب نبوده و دانه‌های پرز مانند آن باعث ایجاد آلرژی و تشدید بیماری در انسان می‌شوند.

آخانی همچنین با انتقاد نسبت به عملکرد شهرداری تهران در این باره، یادآور می‌شود که در سال‌های گذشته شهردار هرگز برای کاشت درختان مناسب در تهران با کارشناسان مشورت نکرده است. بلکه معمولاً این کار را به پیمانکارانی واگذار می‌کند که سوادی نسبت به درختان ندارند و ترجیح می‌دهند از گونه‌های ارزان‌تر و با کیفیت پایین‌تری استفاده کنند.

بر اساس گفته‌های این گیاه شناس در سال‌های گذشته تعداد قابل توجهی صنوبر در سطح شهر تهران و به ویژه اتوبان‌های همت و چمران کاشته شده و گردافشانی آن‌ها در بهار مشکلات عدیده‌ای را ایجاد کرده است.

گرده صنوبر آسم و آلرژی را تشدید می‌کند

دکتر مصطفی معین، متخصص آسم و آلرژی نیز با تائید اینکه گرده درخت صنوبر می‌تواند بیماری‌هایی همچون آسم و آلرژی را در افراد تشدید کند، می‌گوید: گر چه در یکی دو سال گذشته این دو بیماری در تهران افزایش داشته است؛ با این وجود هنوز تحقیقات جامعی در این خصوص انجام نشده و نمی‌توانیم افزایش آلرژی را مستقیماً با درختان صنوبر در تهران ارتباط دهیم.

این‌چنین که او می‌گوید در حال حاضر مرکز تحقیقات ایمنولوژی آسم و آلرژی در حال مطالعه در خصوص ارتباط بین بروز آلرژی و نقش درختان و گیاهان در آن دارد اما این مطالعات هنوز به اتمام نرسیده و به همین علت نمی‌توان از چنین ارتباطی مطمئن بود.

با این وجود به جرئت می‌توان گفت گرده گیاهان و درختان از جمله دانه درخت صنوبر در حجم زیاد در شهرها، زمینه بروز آسم و آلرژی را به ویژه در افراد مستعد بیشتر کرده و می‌تواند خطرناک و تشدید کننده باشد.

تهران پایتختی با جمعیت روزانه ۱۱ میلیون نفر است. شهری که آلودگی هوا، آلودگی صوتی، کمبود منابع آبی و مشکلات بسیار دیگری ساکنان آن را تهدید می‌کند و نیازمند چاره‌اندیشی جدی برای رفع چنین معضلاتی است. با وجود اینکه در سال‌های گذشته در کنار مشکلات یاد شده، افزایش قابل توجه مگس‌های ریز سفید هم برای پایتخت نشینان معضل جدی بوده، امسال معضل دیگری جدیدی شهروندان تهران را تهدید می‌کند. گرچه هنوز تحقیقات دانشگاهی در این باره صورت نگرفته اما مشاهدات و نظر کارشناسان حاکی از آن است که گرده و دانه درخت صنوبر باعث تشدید آسم و آلرژی می‌شود. باید دید این بار مدیریت شهری قصد دارد چطور این مشکل جدی را برطرف کند.

آژیر قرمز خشکسالی تهران به صدا درآمد/ ۶۴٨ کیلومتر مربع از تهران گرفتار بی‌آبی

رئیس کمیته محیط زیست شورای اسلامی شهر تهران با اعلام اینکه آژیر قرمز خشک‌سالی تهران به صدا در آمده است، گفت: گستره یک میلیون و ۶۴٨ هزار کیلومتر مربعی ایران و ۶۴٨ کیلومتر مربعی تهران، با ابعاد و به اشکال مختلف، گرفتار خشک‌سالی شده است.

مهندس محمد حقانی با اعلام اینکه آژیر قرمز خشک‌سالی تهران به صدا در آمده است، گفت: گستره یک میلیون و ۶۴٨ هزار کیلومتر مربعی ایران و ۶۴٨ کیلومتر مربعی تهران، با ابعاد و به اشکال مختلف، گرفتار خشک‌سالی شده است.

رئیس کمیته محیط زیست شورای اسلامی شهر تهران با اشاره به وضعیت محیط زیست در پایتخت افزود: واقعیت این است که بحران آب در تهران بسیار جدی است و البته این بحران محدود به تهران نمی‌شود و اغلب شهرها و کلان‌شهرهای کشورمان را در برگرفته و بهره‌برداری بی‌رویه از منابع محدود آبی، این بحران را تشدید کرده است.

وی با اشاره به اینکه با ادامه روند موجود، بحرانی که این روزها مردم اهواز با آن دست و پنجه نرم می‌کنند، دیر یا زود گریبان مردم تهران را خواهد گرفت و سرنوشت امروز اهواز، سرگذشت محتوم فردای تهران است، افزود: بسیاری از بحران‌های محیط زیست مانند بازی دومینو هستند که مرحله به مرحله جلو رفته و پیشروی می‌کنند.

حقانی با بیان اینکه امروز از شیر آب منازل یک و نیم میلیون اهوازی در این کلان‌شهر ١٨۶ کیلومتر مربعی به جای آب زلال، آب گل‌آلود خارج می‌شود، گفت: در صورت استمرار وضعیت موجود، در آینده‌ای نه چندان دور، ٩ میلیون تهرانی در این کلان‌شهر ۶۴٨ کیلومتر مربعی نیز چاره‌ای جز مصرف آب گل‌آلود به جای آب زلال که از شیر آب منازل آن‌ها خارج می‌شود، نخواهند داشت.

رئیس کمیته محیط زیست شورای اسلامی شهر تهران در پایان با تأکید بر اینکه بحران آب، مختص تهران نیست و ٣١ استان کشورمان، کم و بیش با آن رو به رو هستند، گفت: بحران آب به عنوان بحرانی ملی، نیازمند نگاه ملی است که تقریباً سرتاسر سرزمین ایران و ٨٠ میلیون ایرانی را تحت تأثیر قرار داده است.

۷۸۰هزار موتور‌سیکلت، مردم تهران را خفه می‌کنند، می‌کشند

منابع متحرک ۸۵ درصد آلودگی هوا در تهران را تولید می‌کنند، از میان این منابع متحرک، موتورسیکلت‌ها با سهم ۱۹ درصدی سهم بالایی در این آلودگی دارند.
کار راه‌اندازترین وسیله در خیابان‌های شلوغ تهران است. با آن می‌توان از شَر هر ترافیکی خلاص شد، سر هر قراری به موقع رسید و حتی با آن ترس را تجربه کرد و آدرنالین بیشتری به خون تزریق کرد؛ «موتورسیکلت»، وسیله‌ای که هم در حمل و نقل ایرانیان نقش بسیاری ایفا می‌کند و هم سهم بالایی را در آلودگی هوای کلان‌شهرها دارد.
ارقام نقش بسته بر تابلوی کنترل کیفت هوا در تهران نشان می‌دهد که دی ماه امسال، تهران آلوده‌ترین هوای دی ماه ۳ سال اخیر را تجربه کرده است. حتی در روز هوای پاک هم که امروز باشد، هوا آلوده و بد. البته این وضعیت تنها خاص تهران نیست. با آغاز فصل سرما بسیاری از شهرهای صنعتی و کلان‌شهرها با مشکل هوای آلوده مواجه بوده‌اند. اراک، تبریز و اصفهان در کنار تهران پاییز را با آلودگی هوا به پایان می‌رسانند؛ اما چه چیزی سبب آلودگی هوا می‌شود؟
آلودگی هوا معضلی نو و تازه نیست. سالیان دراز است که گریبان ایران و شهرهای پرجمعیت و صنعتی آن را گرفته و سومین عامل مرگ‌ومیر را شامل می‌شود. معضلی که شاید همه به خوبی از دلایل بروز آن آگاه هستند اما بد نیست نظر کارشناسان را نیز در این باره بدانیم. کارشناسان عامل آلودگی هوا را به دو گروه آلاینده‌های متحرک و غیر متحرک تقسیم می‌کنند. وسایل حمل و نقل از جمله انواع خودروها و موتورسیکلت آلاینده‌های متحرک و کارخانه‌ها و واحدهای صنعتی نیز آلاینده‌های غیر متحرک را شامل می‌شوند؛ اما کدام یک از این آلاینده‌ها سهم بیشتری در آلودگی هوا دارند؟
برخلاف باور، ریزنقش‌ترین وسیله حمل و نقل در ایران بیشترین سهم از آلودگی هوا را به خصوص در تهران دارد. به گفته علی‌اصغر رجبی، رئیس مرکز هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست ۸۵ درصد از کل آلودگی‌ها در سال ۹۳ مربوط به حوزه منابع متحرک و ۱۵ درصد نیز سهم منابع ثابت مانند صنایع و کارخانه‌ها در تهران است.

 

 

براساس آنچه که او اعلام کرده است از ۷۲۶ هزار تن آلاینده‌ای که در سال ۹۳ از دو منبع ثابت و متحرک در تهران تولیده شده، ۶۱۸ هزار تن سهم آلاینده‌های متحرک و ۱۱۰ هزار تن سهم آلاینده‌های غیر متحرک است. از ۶۱۸ هزار تن آلودگی که به وسیله آلاینده‌های متحرک تولید شده ۴۵ درصد سهم منابع متحرک سواری، ۱۸ درصد آن سهم تاکسی‌ها، ۱۹ درصد آن سهم موتورسیکلت‌ها، ۱۵ درصد متعلق به وانت‌ها و ۳ درصد مربوط به مینی‌بوس و اتوبوس‌ها بوده است.
شاید در وهله اول ۱۹ درصد آلودگی توسط موتورسیکلت‌ها در تهران آمار بالایی به نظر نیاید به خصوص وقتی این آمار را در کنار سهم ۴۵ درصدی خودروهای شخصی بگذارید و یا نسبت تعداد موتور به خودرو را در نظر بگیرید و بگویید در تهران ۳ میلیون خودرو و ۷۸۰ هزار موتور تردد می‌کنند (آمار موتورسیکلت‌های پلاک شده در تهران، ۳.۵ میلیون دستگاه است که تخمین زده می‌شود ۷۸۰ هزار دستگاه مدام تردد می‌کنند.) اما بابید بدانید که با وجود تعداد نسبتاً اندک موتورسیکلت‌ها نسبت به خودروها اما این موتورسیکلت‌ها هستند که سهم بیشتری از تولید آلودگی بر عهده دارند. چرا که هر موتورسیکلت برابر با سه خودرو آلایندگی تولید می‌کند و حدوداً به ازای هر چهار خودرو یک موتورسیکلت وجود دارد که اگر یک موتورسیکلت سامان‌دهی شود به اندازه ۴ خودرو می‌تواند از میزان آلاینده‌های هوای تهران بکاهد.
نکته قابل توجه اینکه اگر طرح‌ LEZ به طور کامل در تهران اجرا شود و همه راننده‌ها به معاینه فنی و سلامت خودروهایشان اهمیت بدهند، تنها ۱۰ درصد از میزان آلودگی هوای پایتخت کاسته می‌شود.

بحران ملی؟

البته این آمار تنها مختص تهران است و نمی‌‌توان سهم منابع متحرک و غیر متحرکی که در این آمار از آن یاد شده به سایر شهرهای کشور تعمیم داد. دلیل اصلی آن هم این است که در تمامی شهرها سهم منابع متحرک و غیر متحرک به یک اندازه نیست و سهم صنایع در تولید آلودگی هوا می‌تواند در شهرهای صنعتی بیشتر باشد.
با این حال اما اگر بخواهیم این آمار را به کل کشور به طور تقریبی تعمیم دهیم با یک ضرب و تقسیم و یک تناسب گیری ساده می‌توانیم بگوییم در صورتی که سهم موتورسیکلت در سراسر شهرهای ایران برابر باشد با وجود ۱۰.۵ میلیون موتور در حال تردد در کشور بیش از یک میلیون و ششصد هزار تن آلاینده در سال تولید می‌شود.
اما سهم واقعی موتورسیکلت‌ها در آلودگی هوا چقدر است؟ پاسخ این سؤال را باید در سخنان و آمار وحید حسینی، مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران جست‌و‌جو کرد. او گفته است به طور میانگین هر موتورسیکلت به ازای هر کیلومتر پیمایش حدود ۱۵ گرم آلودگی ایجاد می‌کند. او گفته است که در بررسی‌های انجام شده مشخص شده موتورسیکلت‌های ساخت داخل در هر کیلومتر بین ۱۲ تا ۲۲ گرم آلودگی تولید می‌کنند.
با این تفاسیر و با توجه به اینکه هر موتورسیکلت در هر کیلومتر تردد ۱۵ گرم آلودگی وارد هوا می‌کند، پس بدین ترتیب ۷۸۰ هزار موتورسیکلتی که در تهران تردد دائم دارند، هر روز ۲۸۶ تن مونواکسید کربن، ۱۰۰ کیلوگرم دی‌اکسید گوگرد، ۷.۹ تن دی‌اکسید نیتروژن، ۸۳ تن ترکیبات آلی فرار و ۲.۶ تن ذرات معلق تولید می‌کنند. حجم بالای تولید مونواکسید کربن مهم‌ترین خطری است که اگزوز یک موتورسیکلت برای سلامتی شهروندان دارد. در معرض مستقیم این گاز قرار گرفتن می‌تواند موجب مرگ مستقیم یا صدمات تنفسی حاد به هر شخص شود.
هرچند سهم و میزان تولید آلودگی به وسیله موتورسیکلت در ایران به اندازه‌ای است که زنگ‌ خطر سلامتی را به صدا در آورد اما این خطر زمانی جدی‌تر و ترسناک‌تر می‌شود که آمارها از تولید سالانه ۴۵۰ هزار عدد موتورسیکلت در کشور خبر می‌دهند. تولید موتورسیکلت‌هایی بنزینی که ۹۵ درصد از آن‌ها کاربراتوری هستند و به گفته حجت‌الله بهروز، قائم مقام معاون ترافیک شهردار هر کدامشان می‌توانند بیش از سه برابر خودروهای استاندارد ایرانی آلایندگی تولید کنند.

 

 

براساس آمار انجمن صنعت موتورسیکلت ایران در سال ۹۰، ۸۱۳۲۰۶ دستگاه، در سال ۹۱، ۴۱۸۷۳۳ دستگاه، در سال ۹۲، ۳۱۶۱۴۴ دستگاه، در سال ۹۳، ۵۳۸۶۸۲ دستگاه، در سال ۹۴، ۴۲۶۲۴۹ دستگاه و در سال ۹۵ تا کنون، ۲۲۰۳۱۲ دستگاه تولید شده است.

چگونه از شر موتورهای آلاینده خلاص شویم؟

حالا اما علاوه بر توقف تولید و ورود موتورسیکلت‌های کاربراتوری و جایگزین شدن موتورسیکلت‌های انژکتوری به جای موتورسیکلت‌های کاربراتوری و تشویق مردم برای خرید موتورهای برقی، ساماندهی موتورسیکلت‌های آلاینده با توجه به ورود به فصل سرما و تشدید آلودگی هوا در دستور کار سازمان حفاظت محیط‌زیست قرار گرفته و رئیس این سازمان از همکاری با پلیس راهور در این زمینه نیز خبر داده است.
الزامی شدن دریافت آرم طرح ترافیک سالانه برای موتورسیکلت‌های پایتخت اما راهکار دیگری است که اقبال شاکری، رئیس کمیته عمران شورای شهر تهران از آن خبر داده و گفته است: ‌در حین بررسی تعرفه‌های طرح ترافیک در کمیسیون حمل و نقل و عمران شورای شهر تهران برای اولین بار پیشنهاد شد که در راستای ساماندهی موتورسیکلت‌های پایتخت، تمهیدات ویژه‌ای برای سال ۹۶ اتخاذ شود. وی در تشریح این برنامه‌ها گفته است: بر همین اساس تمامی موتورسیکلت‌های پایتخت برای ورود به محدوده طرح ترافیک باید نسبت به اخذ آرم طرح ترافیک سالانه اقدام کنند. همچنین مقرر شد که موتورسیکلت‌ها عوارض سالیانه خود را نیز پرداخت کنند؛ به گونه‌ای که موتورسیکلت‌های انژکتوری ۱۰ درصد عوارض یک خودرو، موتورسیکلت‌های کاربراتوری ۲۰ درصد عوارض یک خودرو و موتورهای برقی نیز از عوارض معاف هستند که این برنامه‌ها از سال ۹۶ اجرایی خواهد شد.
با این حال اما به دنبال راهی برای بهبود آلودگی هوا تهران، مجلسیان آخرین تصمیمات را برای موتورسیکلت‌ها گرفتند و با تصویب وظایف دولت برای حفاظت از محیط زیست در برنامه ششم، دولت را موظف به اعطای تسهیلات و پیش‌بینی اعتبار لازم در بودجه سالانه جهت از رده خارج کردن سالانه ۱۰ درصد از موتورسیکلت‌های بنزینی و جایگزینی با موتورسیکلت‌های برقی کرد.

جداسازی مواد مغذی شیرابه زباله/ زباله‌های شهری، معضل بزرگ محیط زیست محسوب می‌شوند

مدیرعامل یک شرکت دانش بنیان از امحا و جداسازی سموم شیرابه‌ زباله‌های شهری و استفاده از آن به عنوان کود ارگانیک بدون هیچ گونه ضرر به محیط زیست خبر داد.

محمد طیبی مدیرعامل یک شرکت دانش بنیان در حوزه محیط زیست در این باره اظهار داشت: در شهر تهران حدود ۸ الی ۱۵ سال از طریق فرآوری ماده معدنی زئولیت تهیه شده به منظور امحا شیرابه زباله‌های شهری که معضل بزرگ محیط زیست محسوب می‌شوند، فعالیت کرده‌ایم.

وی با بیان اینکه قدرت جذب فرآوری ماده معدنی زئولیت به طور طبیعی ۶۰ الی ۷۰ درصد است، افزود: این میزان جذب برای ما قابل قبول نبوده، بنابراین قدرت جذب فرآوری ماده معدنی زئولیت را به ۸۵ الی ۹۰ درصد رسانده‌ایم.

مدیرعامل شرکت دانش بنیان در حوزه محیط زیست با اشاره به اینکه هیچ گونه مواد شیمیایی در این فرآوری وجود ندارد، ادامه داد: آزمایشگاه معتمد محیط زیست، تحت نظارت محیط زیست و شهرداری تهران حدود ۴ ماه، ۳ نوع آزمایش بر روی فرآوری مذکور انجام داد، حتی آن را به مدت یک هفته در معرض بارش باران اسیدی قرار داد تا مطمئن شود که نشت اتفاق نمی‌افتد، در نهایت موفق به دریافت تأییده از محیط زیست شهر تهران شد.

طیبی بیان داشت: ماده فرآوری شده مذکور شیرابه‌ها، سموم و فلزات سنگین را جذب و در خود نگه می‌دارد، ماده خشک باقی‌مانده از آن نیز برای طبیعت مضر نبوده و قابل استفاده برای مصارف دیگر از جمله راه‌سازی است.

وی تصریح کرد: شیرابه ماده با ارزش بوده و مواد غذایی بسیار زیادی دارد، اما به دلیل سموم و قارچ‌های مضر قابل استفاده نیست، همچنین ما با طراحی ماده فرآوری شده برای امحا شیرابه، هم از ضرر‌ آن به محیط زیست جلوگیری کردیم و هم آن‌ها را برای استفاده مجدد آماده می‌کنیم.

مدیرعامل شرکت دانش بنیان در حوزه محیط زیست گفت: پروژه ۲ ساله‌ای طراحی کرده‌ایم تا با جدا کردن ترکیبات سمی شیرابه زباله به روش هوشمند از باقی‌مانده آن به عنوان کود ارگانیک کشاورزی استفاده کنیم.

طیبی بیان داشت: در حال‌حاضر با سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران به شکل پایلوت، قراردادی نیمه صنعتی برای امحا ۳۰ هزار لیتر شیرابه در عرض ۲ ماه منعقد کرده‌ایم، بعد از آن هم برای امحا شیرابه زباله‌های کهریزک برنامه‌ریزی‌هایی انجام داده‌ایم.

وی با بیان اینکه از یک هفته گذشته روند امحا شیرابه زباله‌های ذکر شده در قرارداد پایلوت با شهرداری تهران آغاز شده است، گفت: دستگاه طراحی شده برای این عملیات ۱۲۰ میلیون تومان هزینه دربر داشته است که با توسعه آن با مبلغی به میزان ۳۰۰ میلیون تومان دیگر، قادر خواهیم بود تا روزانه حدود ۱۰ هزار لیتر شیرابه را امحا کنیم.

متاسفانه علاوه بر هوا، خاک تهران نیز آلوده است

رییس کمیته محیط زیست شورای اسلامی شهر تهران همزمان با ۱۴ آذر (روز جهانی خاک) با اعلام این که در روزگاری نه چندان دور، تهران از آب و هوایی پاک و سالم و از خاکی بسیار حاصلخیز برخوردار بود اما امروز تهران، نه تنها آب سالم و هوای پاک، بلکه خاک آلوده دارد و از خاک حاصلخیز نیز محروم است.
محمد حقانی، افزود: متأسفانه با توجه به تمرکز بر موضوعات آلودگی هوا و کمبود آب، موضوع بحران خاک در تهران مورد بی‌توجهی قرار گرفته و در واقع آلودگی خاک زیر سایه آلودگی آب و هوا مغفول واقع شده اما واقعیت این است که آلودگی خاک تهران، مسأله بسیار نگران کننده‌ای است.
وی با اشاره به این که وجود آلاینده‌های زیانبار همچون فلزات سنگین در محیط زیست به ویژه خاک از جمله آثار توسعه بی‌رویه شهرها و دخالت نابخردانه در طبیعت است، اظهار کرد: این موضوع باعث از بین رفتن خاک و همچنین کاهش کیفیت خاک موجود می‌شود و متأسفانه تهران نیز از این قاعده مستثنی نیست.
حقانی با بیان این که فلزات سنگین همچون سرب، نیکل و کروم وارد خاک و گیاهان شده و از آن طریق وارد زنجیره غذایی انسان و حیوانات می‌شوند، تصریح کرد: این آلاینده‌ها، آثار مخربی بر جاندارانی که در چنین مناطقی زندگی می‌کنند، بر جای می‌گذارند و این اثر در انسان‌ها به مراتب بیشتر است.
وی با اشاره به این که حداقل هفت منبع عمده در آلودگی خاک تهران نقش دارند، اظهار کرد: صنایع آلاینده کوچک و بزرگی که در اطراف تهران پراکنده شده‌اند،  وجود شریان‌های فرسوده نفت و گازوییل و مخازن ذخیره آنها، جایگاه‌های عرضه سوخت که منابع فرسوده‌ای دارند، پالایشگاه یک و دو نفت تهران، مرکز دفن زباله کهریزک، اراضی کشاورزی جنوب تهران و ریزش باران های اسیدی، منابع هفت گانه آلودگی هوای تهران است.
حقانی عنوان کرد که پالایشگاه یک و ۲ نفت تهران، زمینی به وسعت ۴ تا ۵ هزار هکتار از خاک جنوب تهران را به مواد نفتی آلوده کرده و باعث خالی شدن محدوده‌ای وسیع از سکنه شده، این پالایشگاه نه تنها خاک، بلکه چاه‌‌های آب این منطقه را نیز آغشته به مواد نفتی و مشتقات آن کرده است.
وی با اشاره به این که مرکز دفن زباله کهریزک، خاک را تا عمق ۱۰۰ متری زمین آلوده کرده و زمینی به وسعت ۸۰۰ هکتار را به خود اختصاص داده، اظهار کرد: شدیدترین آلودگی خاک مربوط به این مرکز است، ضمن این که مرکز مذکور چاه‌های آب منطقه تا شعاع ۴ کیلومتری را نیز آلوده کرده و البته نباید ناگفته بماند که وضعیت مرکز دفن زباله کهریزک طی دو سه سال اخیر، بهبود قابل ملاحظه‌ای یافته است.
حقانی با بیان این که اراضی کشاورزی جنوب تهران، زمینی به وسعت ۲ تا ۴ هزار هکتار که با نهر فیروزآباد آبیاری می‌شوند را به خود اختصاص داده اند، تصریح کرد: میزان بالای فلزات موجود در این نهر و آبیاری محصولات کشاورزی منطقه با این آب، باعث تجمع فلزات در محصولات کشاورزی اراضی جنوب و ورود آنها به زنجیره غذایی شهروندان می‌شوند.
وی با اشاره به این که میزان سرب موجود در این منطقه تا ۸ برابر و میزان نیکل موجود در این منطقه نیز تا ۴ برابر حد مجاز است، اظهار کرد: این مسأله به معنای آن است که میزان فلزات سنگین در خاک اراضی جنوب تهران که محصولات کشاورزی از آن برداشت می شود، ۴ تا ۸ برابر حد مجاز است.
رییس کمیته محیط زیست شورای اسلامی شهر تهران در پایان با تأکید بر این که خاک، بستر حیات است و نباید فعالیتهای زیست محیطی محدود به آلودگی هوا باشد، خاطرنشان کرد: موضوع آلودگی هوا، حداقل سالی یک بار در ایامی که در آن قرار داریم، مورد توجه قرار می‌گیرد اما متأسفانه آلودگی خاک، موضوعی است که حتی در روز جهانی خاک نیز به آن توجه نمی‌شود.

منابع آب استان تهران شرایط خوبی ندارند

خبرگزاری مستقل محیط‌زیست: حمیدرضا زکی زاده درباره «علل فرسایش خاک تهران و خطرات نهفته در آن» اظهار کرد: اگر در برنامه‌ریزی در مورد موجودیت منابع طبیعی کشور توجه نکنیم، در قبال این تغییر و تخریب کاربری‌های جنگل و مرتعی که در حوزه‌های آبخیزمان وجود داشته، منجر به فرسایش و رسوب می‌شود.
وی به پیشینه اداره حفاظت خاک اشاره و تصریح کرد: نخستین ایستگاه حفاظت خاک در سال ۱۳۴۴ در حوزه سیراچال سد کرج احداث شد، در آن زمان بنابر ضرورت اینکه بتوانند عمر مفید سد امیرکبیر کرج را بالا ببرند، لزوم حفاظت خاک و کنترل فرسایش در بالادست سد به‌عنوان یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر رقم خورد.
به گزارش تسنیم معاونت آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی استان تهران با اشاره به چالش‌های فراوان در مقوله حفاظت خاک گفت: این چالش‌ها عمدتاً ناشی از تغییر و تخریب کاربری‌های طبیعی و منابع طبیعی است که ما آن را در حوزه‌های آبخیز مشاهده می‌کنیم.
زکی زاده پیشگیری از فرسایش و تخریب خاک را در مقایسه با کنترل این معضل دارای صرفه اقتصادی بیشتر دانست و یادآور شد:‌ در کشورهای پیشرفته به مقوله پیشگیری بیشتر اهمیت می‌دهند چون سرمایه و هزینه‌ای که برای کنترل متصور است هزینه‌های نجومی و زیادی است.
IMG13285481
وی در برنامه گفت‌وگوی علمی رادیو گفت‌وگو متذکر شد: در مقوله پیشگیری کشورهایی مانند آمریکا و ژاپن در طول ۱۰۰ سال گذشته با توجه به تمرکز سرمایه‌گذاری که برای افزایش تولید کشاورزی داشته‌اند، با کاهش افت حاصلخیزی خاک مواجه شده‌اند و متناسب با آن روی فرآیند حفاظت خاک به‌صورت متمرکز و پیشرفته ورود پیداکرده‌اند.
معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی استان تهران خاطرنشان کرد: اگر در موجودیت منابع طبیعی کشور به برنامه‌ریزی توجه نکنیم منجر به این می‌شود که در حوزه‌های آب خیزمان در قبال این تغییر و تخریب کاربری‌های جنگل و مرتعی که وجود داشته منجر به فرسایش و رسوب شود.
زکی زاده دلیل ایجاد فرسایش خاک در حوزه‌های آبخیز را چرای بی‌رویه دام‌ها دانست و تصریح کرد: در حال حاضر در تمامی کشورهای دنیا به این نتیجه رسیده‌اند که به‌صورت متمرکز دامداری داشته باشند اما متأسفانه ما به‌صورت پراکنده و سنتی از آن استفاده می‌کنیم.
وی درباره وضعیت آب‌های زیرزمینی استان تهران نیز اظهار کرد: منابع آب مصرفی استان تهران متأسفانه شرایط خوبی ندارد؛ در طول سه دهه گذشته به‌طور متوسط ۱۰۰ الی ۳۰۰ میلیون مترمکعب اضافه برداشت از منابع آب زیرزمینی داشته‌ایم.
معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی استان تهران با اشاره به برداشت بی‌رویه آب از منابع زیرزمینی گفت: این منابع حتی در فقیرترین کشورهای دنیا نیز جزو استراتژیکی‌ترین منابع محسوب می‌شود چراکه این منبع در طول هزاران سال جمع‌آوری‌شده است و به‌طور طبیعی ذخیره‌شده و تنها در شرایط بسیار حساس مورداستفاده قرار می‌گیرد نه در شرایطی که برای توسعه کشاورزی بخواهیم آب منابع زیرزمینی را استفاده کنیم.
زکی زاده به سوره حضرت یوسف در قرآن اشاره کرد و گفت: در سوره یوسف به هفت سال تَر سالی و هفت سال خشک‌سالی اشاره می‌شود و به حضرت گفته می‌شود که در هفت سال تَر سالی ذخیره کنید؛ این داستان ما را به این موضوع راهنمایی می‌کند که در طبیعت با تناوب و توالی تَر سالیها و خشک‌سالی‌ها مواجه خواهیم شد؛ بنابراین باید برنامه‌ریزی و مدیریت داشته باشیم.