نوشته‌ها

بخش غیر ایرانی دریاچه خزر خشک می‌شود

وحشت خشک‌سالی، مثل موجی تا دریای خزر پیش آمده. هر روز خبری درباره دریاچه شمالی ایران منتشر می‌شود؛ این‌که سرنوشت دریاچه ارومیه در انتظار خزر است، این‌که دریای شمال عقب‌نشینی کرده یا این‌که خزر روزی خشک خواهد شد.

وحشت خشک‌سالی، مثل موجی تا دریای خزر پیش آمده. هر روز خبری درباره دریاچه شمالی ایران منتشر می‌شود؛ این‌که سرنوشت دریاچه ارومیه در انتظار خزر است، این‌که دریای شمال عقب‌نشینی کرده یا این‌که خزر روزی خشک خواهد شد. اخیرا یک گروه بین‌المللی از دانشمندان پیش‌بینی کردند که تا ٧۵‌سال دیگر بخش شمالی خزر که قلمرو آبی روسیه و قزاقستان را در خود دارد، خشک خواهد شد و بخش ایرانی دریا در جنوب گسترش خواهد یافت؛ در این پیش‌بینی اعلام شد که دلیل، چیزی نیست جز پدیده گرم شدن جهانی آب‌وهوا. افزایش دما، تغییر در الگوی دما و بارش و کاهش تنوع گونه‌های گیاهی و افزایش طوفان‌های گردوغبار از تبعات تغییرات اقلیمی در خشکی است اما وقتی پای دریاها به میان می‌آید، اوضاع کمی پیچیده‌تر است؛ آن هم برای خزر که با بیشتر از ١٢٠٠کیلومتر طول و ٣٢٠کیلومتر پهنه، بزرگ‌ترین دریاچه کره زمین شناخته می‌شود و موقعیت حساسی دارد؛ با ۵٠‌میلیارد بشکه نفت و ٢۵٧تریلیون فوت مکعب گاز طبیعی.

دریای خزر سال‌هاست که در جدال با خطرات خشکی است. در دهه‌ ۵٠ میلادی سطح خزر دچار افت عجیبی شد. ١٣٠رود به این دریاچه جاری می‌شود و آن زمان بررسی‌ها نشان می‌داد که این مسئله با سدسازی‌ها روی رود «ولگا» و دیگر رودها در مسیر خزر مرتبط است. از سوی دیگر، درحالی‌که سن خزر ١٠میلیون سال تخمین زده می‌شود، گفته شده که نوسانات از ١٢‌هزار ‌سال قبل آغاز شده؛ اما اینجا صحبت از افزایش دماست.

 

گرما خزر را می‌کشد

 

اتفاق تازه از این قرار است: سطح آب خزر از ‌سال ١٩٩۶ تا ٢٠١۵ یک ‌و نیم متر کمتر شده؛ رقمی یک متر بالاتر از سطح سال‌های دهه ١٩٧٠ و البته پایین‌ترین سطح این پهنه آبی. پژوهش‌های تازه می‌گوید گرما خزر را می‌کشد.

بر پایه پژوهش گروهی از دانشمندان بین‌المللی که گزارش آن پیش از این در نشریه آمریکایی Geophysical Research Letters منتشر شده، علت اصلی کاهش سطح آب این دریا، تبخیر عنوان شده است؛ تبخیری برآمده از افزایش درجه حرارت هوای کره ‌زمین. این پژوهش ادعا می‌کند که داده‌های ماهواره‌های گراویتی رکووری و کلیمیت اکسپریمنت و چهار ایستگاه زمینی هم این واقعیت را اثبات می‌کند: سطح آب دریای خزر در آینده هم کاهش می‌یابد که در بخش روسیه و قزاقستان چشمگیر خواهد بود.

موضوع به همین پژوهش ختم نشد و چندی پیش روزنامه روسی «کامسامولسکایا پراودا» هم روی این موضوع مانور داد: «خزر بهترین دریاچه جهان در حال بخار شدن شدید است. بر اثر پدیده گرم شدن جهانی آب‌وهوای کره ‌زمین، دمای سطح آب خزر یک درجه سانتی‌گراد افزایش یافته است.» این نشریه به نقل از کارشناسان ناسا اتحاد جماهیر شوروی را که در ١٩٩١ فروپاشیده، در وضع پیش آمده برای دریای خزر مقصر دانست؛ چرا که در دوره شوروی سیاست بیابان‌زدایی در آسیای مرکزی با انتقال آب‌های دو رودخانه آمو و سیردریا برای استفاده در مزارع پیگیری می‌شد و این کار تعادل زیستی منطقه را بر هم زد.

 

خزر به اندازه ١٧ دریاچه ارومیه خشکیده است

 

موضوع فقط در رسانه‌های خارجی مطرح نشده است. چندی پیش داریوش یوسفی کبریا، مدیر مرکز ملی مطالعات و تحقیقات دریای خزر در نشست بررسی تراز آب دریای خزر در بندر امیرآباد گفت: «در٢٠‌سال گذشته ١٣٠ سانتیمتر از تراز آب دریای خزر کاسته شده که معادل خشک شدن ١٧ دریاچه ارومیه است.» به گفته او از‌ سال ٧۴ تا‌ سال گذشته پس‌روی آب دریای خزر ادامه داشت، اما در یک سال اخیر تراز آب ثابت مانده است. البته همین مرکز پیش از این اعلام کرده بود که در ٢٠‌سال اخیر حدود ١٧۶٠ هکتار از آب‌های ساحلی این دریا به علت کاهش تراز آب، خشک شده است. در طول این مدت تراز آب دریای خزر سالانه ٢تا ٣٠سانتی‌متر کاهش یافت و میزان کاسته شدن از تراز آب تنها در سال گذشته ١٢ سانتی‌متر بود.

در کنار پیش‌بینی‌های اخیر که از خشکی خزر در بخش شمالی و پر شدن آب در بخش جنوبی می‌گوید، مرکز مطالعات و تحقیقات دریای خزر هم پیش‌بینی کرده است که تراز آبی این دریا تا ‌سال ٢٠٢٠ میلادی ۴٢سانتی‌متر افزایش خواهد یافت.

از سوی دیگر، سرنوشت آرال خشکیده همیشه هشداری برای دریای خزر بوده است و در سال‌های اخیر دریاچه ارومیه هم مثالی شده برای نگهداری از دریای شمال؛ به‌خصوص که حالا طرح‌های انتقال آب هم مطرح شده و هنوز مخالفانی دارد. مثل انتقال آب خزر به سمنان که اکنون درحال پیگیری است. براساس تحقیقات، سدسازی و تبخیر زیاد آب پشت سدها در کنار اثر بالای تغییر اقلیم، می‌تواند حیات خز را به خطر بیندازد.

به گفته مصطفی ارگون، دبیر اجرایی شبکه علم و فناوری کشورهای اسلامی، اگر سطح آب دریاها را صفر در نظر بگیریم امروزه سطح آب دریای خزر منفی ٢٨ است، درحالی‌که در گذشته مثبت ١٠٠ بوده است که علت آن می‌تواند تغییر اقلیم باشد. سطح آب دریای خزر در گذشته بالاتر از تمام دریاها بوده است و آب آن وارد دریای سیاه، مرمره و اژه می‌شد، اما امروز برعکس شده است و سطح آب دریای خزر پایین‌تر از سطح آب تمام دریاها قرار دارد.

 

دریای خزر آسیب‌پذیر در مقابل گرمایش جهانی

 

درباره پیش‌بینی تازه، پروین فرشچی، معاون محیط‌ زیست دریایی سازمان حفاظت محیط‌ زیست به «شهروند» می‌گوید: «من جزییاتی از اطلاعات علمی چنین پیش‌بینی‌ای دریافت نکرده‌ام و بنابراین به نظر می‌آید این پیش‌بینی حدس ‌و گمانی براساس شرایط فعلی خزر باشد. آن‌ها مدل‌هایی را در نظر گرفته‌اند، تبخیرسنجی کرده‌اند و با در نظر گرفتن کاهش سطح و پایین بودن عمق و داده‌های فعلی، گفته‌اند تا ٧۵‌سال دیگر چنین اتفاقی می‌افتد.» او با توضیح شرایط عمقی دریای خزر در نقاط مختلف می‌گوید: «میانگین عمق خزر در بخش شمالی بین ١٣ تا ١٧متر است، بخش میانی ٢٧٠ متر عمق دارد و در بخش‌های جنوبی که شمال ایران است، عمق خزر به ١٠٢۵متر می‌رسد. تغییر اقلیم بر تمام نقاط کره زمین اثر می‌گذارد و دریای خزر هم از این آسیب مستثنا نیست به‌خصوص که این دریاچه بسته است و ورودی محدودی دارد و با وجود گرمایش تبخیرش بیشتر شده، تمامی این موارد خزر را حساس‌تر می‌کند.»

بنابراین اگر سطح گرمایش آب بالا برود، چه اتفاقی می‌افتد؟ پاسخ معاون دریایی سازمان محیط ‌زیست این است: «در صورت گرمایش دما شاهد شکوفایی جلبک‌ها و افزایش مرگ‌ومیر آبزیان خواهیم بود. شکوفایی جلبکی باعث می‌شود سطح آب پوشانده شود، اکسیژن به زیر آب نرسد و درنهایت مرگ‌ومیر بالا برود و با ادامه این روند تنوع گونه‌ای کم بشود.»

به گفته فرشچی، این اتفاق‌ سال ٢٠٠۵ در خزر افتاده بود: «اگرچه وسعت زیادی نداشت اما گرمایش ناگهانی سطح آب سبب شده بود در حدود ١٢٠ تا ١٧٠ کیلومتر مربع از سطح خزر با جلبک پوشانده شود. آن زمان برای این مشکل راهکاری نداشتیم. حالا هم نداریم. راهکارهای فیزیکی نظیر آنچه در خلیج‌فارس انجام شد، ممکن است اما اگر افزایش دما ناگهانی باشد، شکوفایی جلبکی اتفاق می‌افتد.»

معاون دریایی سازمان محیط ‌زیست با بیان این موارد می‌گوید: «با وجود گرمایش زمین ما که از عاملان به وجود آمدن این پدیده هستیم باید کاری کنیم که تبعات این پدیده برای ما و محیط‌ زیست ما کمتر شود. برای نمونه با کاهش تولید آلودگی و کاستن از فاضلاب‌های ورودی به دریاچه خزر می‌توان خطرهای پیش‌ روی آن را دور و دورتر کرد. مقابله با گرمایش زمین اما به تنهایی ممکن نیست، همه کشورهای منطقه باید برنامه منسجمی برای کاهش گازهای گلخانه‌ای در پیش بگیرند و خطر را دور کنند.»

 

تغییر اقلیم با دریا چه می‌کند؟

 

اگرچه پیش‌بینی‌ها تا ‌سال ٢٠٢٠ افزایش ٧٠ تا ٨٠سانتی‌متری تراز آب خزر را نشان می‌دهد اما از ‌سال ٢٠٠۶ همچنان شاهد کاهش تراز آب خزر از ٣ تا ۵ سانتی‌متر هستیم. در نواحی جنوبی دریای خزر کاهش تراز آب تا حدود ١٨سانتی‌متر مشاهده شده که موجب کاهش عمق تالاب‌های ساحلی شده است. نظریه‌های مختلفی برای کاهش تراز مطرح شده و هر کدام از این نظریه‌ها هر بار نام خزر را بر سر زبان‌ها انداخته است.

بیشترین تأثیر تغییر اقلیم بر خزر در ایران در خلیج گرگان نمود پیدا کرده است. کاهش سطح آب دریای خزر که بزرگ‌ترین حوضه آبی داخل خشکی جهان است؛ خشکیدن بخشی از خلیج گرگان را به دنبال داشته؛ جایی که به همراه تالاب میانکاله و زاغمرز، به‌عنوان نخستین مجموعه تالاب بین‌المللی جهان در فهرست تالاب‌های کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده است و اهمیت اقتصادی، اجتماعی و محیط‌ زیستی بالایی دارد. اکنون پنج کشور ساحلی ایران، جمهوری آذربایجان، فدراسیون روسیه، قزاقستان و ترکمنستان تحت تأثیر اثرات ناشی از تغییر اقلیم هستند و تغییرات آب و هوا در دریاها و اقیانوس‌ها برای آن‌ها در کاهش تراز آب و افزایش درجه حرارت و شوری اتفاق می‌افتد.

به گفته رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی، تغییر تراز آب دریای خزر، تغییر مسیر جریانات دریایی،‌ گسترش بیابان‌زایی به‌ویژه در سواحل شرقی آن، افزایش فراوانی طوفان‌های دریایی، افزایش دمای سطح آب، کاهش تنوع گونه‌ای و بوم‌سازگان دریایی و ورود گونه‌های مهاجم ازجمله اثرات تغییر اقلیم بر دریای خزر هستند که خسارت زیادی برای بوم‌سازگان ساحلی، صیادی و سازه‌های دریایی به همراه دارند./روزنامه شهروند

«غبار سمی» دریاچه ارومیه تایید شد/ نگرانی از بروز سرطان در چند نسل از همسایگان دریاچه

عضو ستاد احیای دریاچه ارومیه با بیان اینکه در بالادست دریاچه ارومیه ۵۰۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی وجود دارد که از سموم استفاده می‌کنند، گفت: این سموم همراه آب به دریاچه می‌آید و آب که تبخیر می‌شود؛ این سموم همراه غبار وارد هوا می‌شوند.
مسعود تجریشی در ارتباط با خطراتی که خشکی دریاچه ارومیه می‌تواند بر سلامت مردم بگذارد، اظهار کرد: در سال ۱۳۹۳ از دستگاه‌های اجرایی متولی، در این باره سؤال کردیم و آن‌ها اشاره کردند که ما مشکل غبار نداریم و از نظر سلامت نیز کسی در این باره چیزی به ما نگفته است. در سال ۹۳ با فرض درست بودن این اظهارنظرها کار را ادامه دادیم تا اینکه در سال ۹۴ به ما گزارش‌هایی رسید؛ مبنی بر اینکه مشکل غبار وجود دارد.
مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه افزود: بنابراین با استفاده از فناوری سنجش از راه دور مطالعاتی را انجام دادیم و برخی کانون‌های غبار را شناسایی کردیم و متوجه شدیم که در اطراف دریاچه و در برخی مکان‌ها پتانسیل ایجاد غبار داریم، بنابراین در طی ۶ ماه این کانون‌ها را شناسایی کردیم و به سازمان مراتع و جنگل‌ها اطلاع دادیم و آن‌ها نیز مطالعات میدانی را انجام دادند و متوجه شدیم که وضعیت غبار نمکی آن گونه دستگاه‌های اجرایی فکر می‌کردند، نیست و وضعیت بسیار اسفبار است.
این عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف ادامه داد: همچنین ستاد احیا با کمک یک محقق ایرانی دانشگاه کلمبیا در ۳ روستا بر روی ۸۸ کودک بین ۸ تا ۱۳ سال مطالعاتی را انجام داد، در این مطالعات دستگاه‌هایی برای اندازه‌گیری غبار نصب شد و سه بار در هر روز آزمایش «اسپیرومتری» که حجم ریه افراد را اندازه می‌گیرد، انجام شد و نتایج این پژوهش که توسط متخصصان ریه نیز مورد سنجش قرار گرفت؛ نشان می‌دهد که درصد قابل توجهی از این بچه‌ها دچار مشکل ریه شده‌اند، بنابراین این مطالعات به اضافه مطالعات مربوط به شناسایی غبار جمع‌آوری شدند و در سال ۹۴ به دانشگاه‌های علوم پزشکی در استان‌های آذربایجان غربی و شرقی داده شدند.
وی توضیح داد: دانشگاه‌های علوم پزشکی نیز تحقیقی را آغاز کردند که حدوداً در اواخر بهمن و یا اوایل اسفند گزارش اولیه ارزیابی سریع خود را ارائه می‌دهند، مطالعه دیگری را نیز استان‌های آذربایجان شرقی و غربی شروع کردند که در آن حدود ۲ هزار نفر مورد مطالعه هستند، این مطالعه که ۵ ساله است، آثار خشک شدن دریاچه را بر روی افرادی که در منطقه هستند؛ بررسی می‌کند.
بروز سرطان در چند نسل، نتیجه خشک شدن دریاچه‌های مشابه
تجریشی گفت: از طرف دیگر مطالعات تطبیقی نیز بر روی دریاچه «آرال» و دریاچه «سالتون» نشان می‌دهد که خشک شدن این دریاچه‌ها به لحاظ زیست محیطی و بهداشتی آثار بدی بر جای گذاشته است. به لحاظ اپیدمولوژیک نزدیک‌ترین مطالعات صورت گرفته، مطالعات بر روی دریاچه آرال است که نشان می‌دهد؛ کم‌خونی، سرطان ریه، بیماری‌های گوارشی و پوستی در چند نسل اتفاق افتاده که این مطالعات نگرانی ایجاد می‌کند، زیرا در دریاچه آرال در هر لیتر آب ۱۰ گرم نمک وجود داشت، اما در دریاچه ارومیه در هر لیتر آب بیش از ۳۵۰ گرم نمک وجود دارد.
وی با بیان اینکه در دریاچه ارومیه حجم نمک به قدری است که روی لب افراد نمک می‌نشیند و غبار کاملاً احساس می‌شود، خاطر نشان کرد: غبار، حرکت آن و کانون و منشأ آن‌ها نیز در تصاویر ماهواره‌ای قابل مشاهده است.
این عضو ستاد احیا دریاچه ارومیه تأکید کرد: همچنین در بالادست دریاچه ارومیه بیش از ۵۰۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی وجود دارد که از سموم استفاده می‌کنند و این سموم همراه آب به دریاچه می‌آید و آب که تبخیر می‌شود؛ این سموم به ذرات معلق کف دریاچه می‌چسبند؛ بنابراین زمانی که غبار بلند می‌شوند؛ مطمئناً سموم را نیز با خود بلند می‌کنند.
نگرانی برای سلامتی مردم
تجریشی با اشاره به مطالعات صورت گرفته بر روی دریاچه سالتون، توضیح داد: در دریاچه سالتون در غرب امریکا در طول ۲۰ سال پس از خشک شدن دریاچه مورد مطالعه بود که این مطالعات نشان می‌دهد؛ خسارات بهداشتی برای ۲ میلیون نفری که در حاشیه این دریاچه زندگی می‌کردند ۲۰ میلیارد دلار برآورد شده است در حالی که در حاشیه دریاچه ارومیه ۶ میلیون نفر زندگی می‌کنند به همین علت نیز می‌توانیم انتظار داشته باشیم این عدد در صورت خشک شدن دریاچه ارومیه قابل توجه باشد و مشکلات بسیار زیادی را ایجاد کند.
این استاد دانشگاه افزود: با توجه به مطالعات اولیه و مطالعات تطبیقی دریاچه‌های مشابه جهان، نگرانی ما در زمینه مسائل بهداشتی ناشی از خشک شدن دریاچه باید قابل توجه باشد، از نظر بالینی نیز منتظریم وزارت بهداشت نتایج را اعلام کند، البته ما برای اینکه مشکلی برای مردم پیش نیاید پس از شناسایی کانون‌های غبار با ایجاد قرق، پوشش گیاهی و کاشت درخت و همچنین اقدامات سازمان مراتع و جنگل‌ها تلاش کردیم تا آسیب‌پذیری را به حداقل ممکن برسانیم، اما وسعت خشکی بسیار زیاد است و این اقدامات تنها می‌تواند آسیب‌پذیری را کاهش دهد.
افزایش ۲ و نیم برابر اشعه ماورا بنفش
وی تأکید کرد: مطالعه دیگری که با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای انجام شده و آثار اشعه فرابنفش را بررسی می‌کند، نشان می‌دهد بعد از سال ۲۰۰۷ ناگهان حدود ۲ و نیم برابر اشعه ماورا بنفش در اطراف دریاچه افزایش پیدا کرده است. انعکاس برگشتی این اشعه از کف دریاچه خشک شده و نمکی، می‌تواند آثاری بر افزایش بیماری‌هایی همچون آب مروارید، سرطان پوست و بیماری‌های چشمی بگذارد، بنابراین ما منتظریم که جامعه پزشکی نتایج مطالعات سریعی را که قول داده‌اند تا اوایل اسفند بدهند تا یک جمع‌بندی داشته باشیم.
تجریشی با اشاره به تحقیق سازمان انرژی اتمی در سال ۹۲-۹۳ توضیح داد: این تحقیق به دلیل نگرانی از وجود مواد رادیواکتیو انجام شد و نشان داد که از این بابت هیچ نگرانی وجود ندارد و چه گرد و غبار بلند شده و چه رسوبات، هیچ کدام آثاری از رادیواکتیو ندارند.
عضو ستاد احیا دریاچه ارومیه ادامه داد: خشک شدن درختان، به دلیل خشک شدن دریاچه ارومیه به ویژه در شرق دریاچه در تابستان کاملاً مشهود است، اکنون با شور شدن خاک نیز روبرو هستیم و همچنین این اتفاقات بر روی جمعیت زنبورهای عسل در منطقه نیز اثر گذاشته که این مسئله می‌تواند بر اکولوژی و کشاورزی منطقه آثار زیانباری داشته باشد. همچنین خشک شدن دریاچه ارومیه بر روی اقلیم منطقه اثر داشته است به طوری که زمستان‌های سرد‌تر و تابستان‌های گرم‌تر را در منطقه شاهد هستیم.
تراز دریاچه به اندازه یک ساختمان ۳ طبقه افت کرده است
وی در ارتباط با وضعیت کنونی دریاچه ارومیه گفت: تراز دریاچه ارومیه اکنون نسبت به سال گذشته تقریباً ۳۰ سانتی‌متر بیشتر شده است و اگر تغییرات سطح دریاچه را که از نظر مناطق آسیب‌زا و منتشرکننده غبار نمکی مهم است، بررسی کنیم بیش از ۲ هزار کیلومتر مربع از سطح دریاچه آب دارد و ۶. ۱ میلیارد مترمکعب نیز آب در دریاچه وجود دارد.
تجریشی ادامه داد: اگر از سال ۱۳۹۲ تاکنون بخواهیم مقایسه کنیم؛ تقریباً تغییرات در دریاچه زیاد نبوده است و ما در مورد یک الی ۲ سانتی‌متر تغییر صحبت می‌کنیم، زیرا هدف ما در دو سال اول احیای دریاچه ارومیه، یعنی از سال ۹۳ تا ۹۵ این بود که وضعیت دریاچه بد‌تر از قبل نشود، اما از سال‌های ۷۳-۷۴ تا ۹۴-۹۳ تراز دریاچه در طی ۲۰ سال به اندازه ۸ متر یعنی به اندازه یک ساختمان سه طبقه افت کرده است.
این عضو ستاد احیای دریاچه ارومیه افزود: بنابراین بر اساس نظر محققان و اندیشمندان در طی ۲ الی ۳ سال اول حتماً باید وضعیت دریاچه تثبیت می‌شد که این اتفاق افتاد و با توجه به اقدامات اجرایی انجام شده نه تنها توانستیم تراز دریاچه را تثبیت کنیم، بلکه توانستیم در سال گذشته و امسال روند افزایشی در تراز آب داشته باشیم و از سال آبی کنونی باید احیای دریاچه آغاز شود و این یعنی کاهش مصرف آب توسط بخش‌های مختلف را داشته باشیم.

احتمال متوقف شدن احیای دریاچه ارومیه به علت عدم تخصیص اعتبارات

نماینده ستاد احیای دریاچه ارومیه در استان آذربایجان شرقی، از عدم تخصیص اعتبار سال ۹۵ احیای دریاچه ارومیه خبر داد و گفت: اگر تا پایان سال اعتبارات تخصیص نیابد عملیات اجرایی متوقف می‌شود.
خلیل ساعی اظهار کرد: یک هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان اعتبار موردنیاز در سال ۹۵ از سوی ستاد احیای دریاچه ارومیه درخواست شده بود که با بررسی در هیئت دولت ۳۰۰ میلیارد تومان تصویب شد که متأسفانه تا به امروز این اعتبار تخصیص نیافته است.
وی اضافه کرد: در حال حاضر برخی از ارگان‌های دخیل در احیای دریاچه ارومیه از محل اعتبار سال گذشته که تا تیرماه ۹۵ تعریف‌شده بود، برای احیای دریاچه ارومیه هزینه می‌کنند ولی درصورتی‌که اعتبار سال ۹۵ تخصیص نیابد عملیات احیا متوقف می‌شود.
وی یادآور شد: زحمات زیادی کشیده شده و باید برای ادامه فعالیت‌ها هزینه کنیم، در غیر این صورت دریاچه به وضعیت سابق برمی‌گردد.
1
ساعی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در ستاد احیای دریاچه ارومیه گفت: همگان می‌دانند اگر دولت در بحث دریاچه ارومیه ورود پیدا نمی‌کرد دریاچه خشک می‌شد، از لایروبی رودخانه‌های منتهی به دریاچه تا مدیریت منابع در حومه این دریاچه، همه منجر به بهبود وضعیت دریاچه ارومیه شد.
وی بابیان اینکه در سال جاری، ارتفاع آب دریاچه ارومیه، ۲۰ الی ۳۰ سانتی‌متر، نسبت به سال گذشته افزایش پیداکرده است، گفت: در صورت ادامه عملیات اجرایی وضعیت بهتر نیز خواهد شد.

احیای دریاچه ارومیه هفت میلیارد دلار هزینه در بردارد

دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه با اشاره به برنامه ۱۰ ساله این ستاد برای احیای این دریاچه، گفت: در دو سال نخست، هدف تثبیت وضعیت دریاچه بود، ازاین‌پس مراحل احیاء آغازشده که هفت میلیارد دلار هزینه در بردارد، ازاین‌رو باید بودجه لازم برای این مهم، تأمین شود.
عیسی کلانتری در گردهمایی نقش سازمان نظام‌مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان ‌شرقی در اجرای سیاست‌های ستاد احیای دریاچه ارومیه، اظهار کرد: با توجه به مشکل کم‌آبی، نظام‌مهندسی کشاورزی می‌تواند نقش ویژه‌ای در حل بحران کم‌آبی ایفا کند.
وی بابیان اینکه دیگر وقت آن رسیده که نظام‌مهندسی کشاورزی با واقعیات مواجه شود، ادامه داد: سالانه بیش از ۸۰ میلیارد مترمکعب آب در بخش کشاورزی مصرف می‌شود، این در حالی است که سهم بخش کشاورزی از تولید ناخالص کشور تنها ۹ درصد است! البته یک درصد آن به محصولات دیمی اختصاص دارد، از سوی دیگر به‌جز کیوی هیچ‌یک از محصولات کشاورزی ما توان رقابت در بازارهای جهانی را ندارند.
وی خاطرنشان کرد: همچنین در مقایسه با دنیا، مواد غذایی در ایران با اختلاف بیش از ۵۰ درصد قیمت در سطح عمده‌فروشی و بیش از ۲۰۰ درصد در سطح خرده‌فروشی تهیه و مصرف می‌شود.
کلانتری، کشاورزی را پیچیده‌ترین علم کشور دانست و گفت: علم کشاورزی با رشته‌های فیزیک، شیمی، بیوشیمی و زیست‌شناسی رابطه دارد، فارغ‌التحصیلان رشته کشاورزی باید در تصمیم‌گیری‌ها به جنبه‌های اقتصادی، سیاسی و حقوق شهروندی توجه کرده و به وظیفه ملی و اجتماعی خود عمل کنند.
کلانتری خطاب به فارغ‌التحصیلان رشته کشاورزی، اظهار کرد: در مسائل کشاورزی و آب با اساتید دانشگاه و متخصصان امور مشورت کنید و به‌هیچ‌وجه زیر بارکار غیرعلمی و غیر کارشناسانه نروید.
دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه در خصوص بحران کم‌آبی در کشور، گفت: میزان بارش در ایران یک‌سوم آمار جهانی و تبخیر آن دو و نیم برابر آمار جهانی است. این اطلاعات نشانگر این است که بدون توجه به منابع آبی و نحوه مصرف آن، کشور ازدست‌رفته و نابود می‌شویم.
دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه بابیان اینکه به علت تغییر اقلیم و سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی نادرست، کشور دچار بحران شده است، خاطرنشان کرد: در سال ۱۳۴۴ کشور دارای ۱۳۲ میلیارد مترمکعب آب تجدید پذیر بود که امروزه به ۸۸ میلیارد مترمکعب رسیده است.
وی افزود:در کل اگر کشورها حدود ۴۰ درصد از آب‌های تجدید پذیر خود را مصرف کنند، تا حدودی از بحران کم‌آبی به دور هستند،متأسفانه در ایران حدود ۵۵ درصد از آب‌های تجدید پذیر مصرف می‌شود که این آمار در حوزه دریاچه ارومیه ۷۰ درصد است!.
کلانتری با اشاره به استفاده بی‌رویه از منابع آبی چاه‌های مجاز و غیرمجاز، گفت: در کشورمان از چاه‌های غیرمجاز حدود هفت میلیارد و ۴۹۰ میلیون مترمکعب و از چاه‌های مجاز حدود هشت میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب به‌صورت غیرمجاز آب برداشت می‌شود.
وی درباره علمی نبودن برخی از اقدامات در کشور در خصوص حل بحران، تصریح کرد: کارشناسان باید به آینده‌پژوهی و فعالیت‌های علمی توجه کنند و برای جمعیت چند ۱۰ میلیونی با تأکید بر تأمین نیازهای مردم سیاست‌گذاری کنند. یکی از مشکلات عمده ما این است که افراد حرف‌های غیرعلمی را می‌پذیرند و بدون تفکر و آینده‌نگری عمل می‌کنند.
وی ادامه داد: حق نداریم در راستای توسعه پایدار به بهانه اشتغال، تولید و کشاورزی -حتی با بالاترین بهره‌وری- از منابع بیش از ظرفیتشان استفاده کنیم و بی‌توجه به حقوق نسل‌های آینده باشیم.
وی درباره موارد مربوط به بخش کشاورزی در برنامه ششم توسعه، گفت: در این برنامه مقررشده است ۱۱میلیارد مترمکعب مصرف آب کشور کاهش یابد، درحالی‌که باید این مقدار به ۳۶ میلیارد مترمکعب برسد و همچنین طرح احداث ۵۰ هزار هکتار گلخانه در کشور غیر کارشناسانه است چون از طرفی کشور برای احداث این تعداد گلخانه فضایی ندارد و از طرفی برای با تولید ۲۰ میلیون تن محصول از این گلخانه‌ها بازاری برای عرضه وجود نخواهد داشت.

آب رودخانه زاب دو سال دیگر به دریاچه ارومیه می رسد

مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه گفت: کار انتقال آب رودخانه زاب به دریاچه ارومیه سال ۹۷ به پایان می‌رسد و در این سال آب آن وارد بستر دریاچه می‌شود.
به گزارش خبرنگار علمی ایرنا ، مسعود تجریشی در پنجمین روز برگزاری بیست و دومین نمایشگاه مطبوعات با حضور در غرفه ایرنا گفت: مطالعات در خصوص طرح انتقال آب زاب به دریاچه ارومیه انجام‌شده و کار در حال پیشرفت است.
وی با اشاره به این‌که نمایندگان ترکیه هم برای بررسی به ایران آمده بودند، افزود: آب رودخانه زاب در داخل ایران تولید می‌شود و در آن سهیم هستیم .
1

وی اظهار کرد: در ابتدا قرار بود آب رودخانه زاب برای مصرف کشاورزی استفاده شود که ستاد احیای دریاچه ارومیه از هیئت‌وزیران مصوبه گرفت تا آب آن به‌جای مصرف برای توسعه کشاورزی، وارد بستر دریاچه ارومیه شود.
مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه ادامه داد: بر اساس برنامه‌ریزی صورت گرفته، کار انتقال آب رودخانه زاب پیش می‌رود، بخش دوم تونل دوم این طرح نیز در حال حفاری است و احداث سد کانی سیب و تونل‌های آن برای انتقال آب در حال انجام است. دو تونل آب زاب را به دریاچه می‌رساند.
تجریشی گفت: طبق برنامه زمان‌بندی‌شده کار انتقال آب زاب سال ۱۳۹۷ به پایان می‌رسد و با اتمام آن ۶۰۰ میلیون مترمکعب آب وارد دریاچه می‌شود.
بیست و دومین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها از ۱۴ تا ۲۱ آبان در محل مصلای امام خمینی (ره) در حال برگزاری است.

هزینه خشک شدن دریاچه ارومیه چندین برابر هزینه احیا است

دبیر و مجری ستاد احیا دریاچه ارومیه گفت: هزینه احیای دریاچه ارومیه بین ۶ تا ٧ میلیارد دلار تخمین زده‌شده درحالی‌که هزینه خشک شدن این دریاچه هزار میلیارد دلار است.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی ستاد احیای دریاچه ارومیه، دیروز سه‌شنبه عیسی کلانتری دبیر و مجری ستاد احیای دریاچه ارومیه در گردهمایی احیای دریاچه ارومیه که باهمت انجمن متخصصان محیط‌زیست و واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی برگزار شد، اظهار کرد: خشک شدن دریاچه ارومیه ۱۰۰۰ میلیارد دلار است درحالی‌که هزینه احیای آن بین ۶ تا ٧ میلیارد دلار تخمین زده‌شده است. این اعداد نشان می‌دهد که احیای دریاچه ارومیه بسیار مقرون به‌صرف تر است.
وی که در سالن اجتماعات کتابخانه مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات سخنرانی می‌کرد افزود: در دهه ٧٠ ارتفاع آب دریاچه بسیار بالابود و راه‌آهن صوفیان به ترکیه را تهدید می‌کرد.
کلانتری ادامه داد: همان موقع هم برخی صاحب‌نظران اعلام کردند که فریب این ارتفاع را نخورید زیرا برداشت‌های آزادانه از حوضه آبریز دریاچه آینده آن را تهدید می‌کند.
دبیر و مجری ستاد احیا دریاچه ارومیه گفت: در آن زمان ارتفاع آب دریاچه ۱۲۷۸.۴ متر یعنی حدود ۷ متر بالاتر از وضعیت موجود بود.
کلانتری اظهار کرد: آن زمان موضوع را مطرح کردیم اما سازمان‌ها و نهادهای مرتبط گفتند اتفاقی نخواهد افتاد و اعتقاد داشتند خطری دریاچه را حداقل تا سال ٩۵ تهدید نمی‌کند.

1

وی ادامه داد: اما به‌مرور، وضع بدتر شد و برداشت‌های بی‌رویه از منابع آبی و افتتاح سد یکی پس از دیگری در حوضه آبریز دریاچه و تجاوز کشاورزان به منابع آبی به‌صورت آشکار اوضاع دریاچه را وخیم کرد.
کلانتری افزود: سال ٨٢ نامه‌ای به رئیس‌جمهور وقت نوشتم و رونوشت آن را هم به سازمان رئیس حفاظت وقت محیط‌زیست ارسال کرد که وضعیت دریاچه خوب نیست اما جواب قانع‌کننده‌ای دریافت نشد و هر دو نهاد اعلام کردند که خطری دریاچه را تهدید نمی‌کند.
دبیر و مجری ستاد احیا دریاچه ارومیه ادامه داد: به‌هرحال دریاچه خشک شد و زمانی که دکتر روحانی رئیس مرکز استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام بود در جریان کامل وضعیت دریاچه قرار گرفت و با عواقب خشک شدن آن آشنا شد.
وی گفت: بر این اساس یکی از شعارهای انتخاباتی دکتر روحانی احیای دریاچه قرار گرفت و اولین مصوبه دولت وی ایجاد ستاد احیای دریاچه ارومیه بود و قرار شد دریاچه در مدت ١٠ سال احیاء شود.
کلانتری افزود: اولین کاری که باید انجام می‌شد مطالعات عمقی و سریع بود؛ بر این اساس از دانشگاه‌های داخلی و بین‌المللی با محوریت دانشگاه شریف کار را آغاز کردیم.
دبیر و مجری ستاد احیا دریاچه ارومیه گفت: در کمتر از ۶ ماه توانستیم کار مطالعاتی را انجام دهیم؛ البته مطالعات همچنان ادامه دارد؛ در تیرماه ٩٣ هیئت‌وزیران برنامه پیشنهادی ستاد احیای دریاچه ارومیه را در قالب ٢٧ طرح مصوب کرد که اکنون درحالی‌که انجام است.
وی ادامه داد: در ابتدا باید ۱۸۰ درجه مسیر حرکت دستگاه‌های اجرایی که چندین دهه در مسیر توسعه افقی گام برمی‌داشتند را تغییر دهیم و آنان را ازلحاظ علمی و فنی متقاعد کنیم که رشد و بالندگی درگرو توسعه پایدار متوازن کشور است.
کلانتری اظهار کرد: اکنون مهم‌ترین مسئله‌ای که دریاچه را تهدید می‌کند نبود اعتبارات است چون اکنون برخلاف سه سال گذشته دستگاه‌های اجرایی در مسیر احیا حرکت می‌کنند.

۱۱۰ درصد اضافه برداشت از آب‌های زیرزمینی

دبیر و مجری ستاد احیای دریاچه ارومیه اعلام کرد: برداشت از آب‌های زیرزمینی کشور ۶۱ میلیارد مترمکعب است درحالی‌که ۲۹ میلیارد مترمکعب آب به آبخوان‌های کشور برمی‌گردد.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی ستاد احیای دریاچه ارومیه، رئیس ستاد احیای دریاچه ارومیه در جمع خبرنگاران گفت: با اشاره به اینکه وزارت نیرو برای اولین بار در مردادماه سال گذشته حقابه طبیعت را ۱۱.۸ میلیارد مترمکعب تعیین کرد که سهم دریاچه ارومیه از آن ۲ میلیارد و ۵۸۰ میلیون مترمکعب است، گفت: سازمان محیط‌زیست باید این حقابه را از وزارت نیرو بگیرد.
کلانتری افزود: یکی از مشکلات جدی ما در ۲ سال گذشته تغییر مسیر حرکت دستگاه‌های اجرایی بود؛ یعنی وزارت نیرو به‌جای عرضه محور، تقاضامحور باشد و وزارت جهاد کشاورزی هم‌دست از سیاست‌های توسعه‌ای خود بردارد.
کلانتری بابیان اینکه درزمینهٔ وضعیت آب و دریاچه ارومیه مردم مقصر نیستند، گفت: در مرحله اول عامل خشک شدن دریاچه ارومیه دستگاه‌های اجرایی و حاکمیتی هستند.
وی تأکید کرد: الآن ۸۸ میلیارد مترمکعب آب تجدید پذیر داریم، درحالی‌که ۹۷ میلیارد مترمکعب آب مصرف می‌کنیم؛ یعنی نزدیک ۱۱۰ درصد از منابع آبی کشور به‌جای ۴۰ درصد استفاده می‌شود.

1-1
افزایش فشارخون مردم حوضه دریاچه ارومیه با تنفس نمک
رئیس ستاد احیای دریاچه ارومیه با اشاره به اینکه اکنون مردم آگاه شده‌اند و بسیاری داوطلبانه وارد کار می‌شوند، گفت: فشارخون مردم حوضه دریاچه ارومیه بیش از گذشته بالا رفته است چون نمک تنفس می‌کنند.
وی تأکید کرد: دریاچه ازنظر حق‌وحقوق، دولتی و برداشت برای حکومت و سازمان محیط‌زیست به‌عنوان نماینده حکومت است؛ محیط‌زیست باید فعال باقی بماند تا وزارت نیرو حق نداشته باشد بیش از ۴۵ درصد آب را بفروشد.
کلانتری ادامه داد: با نمونه عینی که ما در میاندوآب کارکردیم مشخص شد با ۲ هزار و ۴۰۰ مترمکعب آب در هکتار با دستگاه‌های غیر سنتی می‌توان ۲ برابر سیب موجود را تولید کرد؛ سیستم قطره‌ای ۹ هزار مترمکعب آب مصرف می‌کند اما غرقابی ۱۷ هزار مترمکعب آب مصرف می‌کند. تمام این اقدامات نیاز به سرمایه‌گذاری زیربنایی دارد که وظیفه دولت است.
وی بابیان اینکه دریاچه ارومیه یکی از دریاچه‌های درحالی‌که خشک شدن است، تصریح کرد: اکنون ۶۳۰ دریاچه زیرزمینی در حال خشک شدن داریم و آبخوان‌های زیرزمینی در حال از بین رفتن هستند.
کلانتری ادامه داد: برداشت در کشور از آب‌های زیرزمینی ۶۱ میلیارد مترمکعب است؛ آبی که در زمین فرو می‌رود در سال ۱۹ میلیارد مترمکعب است، بازچرخانی آن کمتر از ۱۰ میلیارد مترمکعب است؛ یعنی ۲۹ میلیارد مترمکعب تزریق می‌کنیم اما ۶۱ میلیارد مترمکعب برداشت می‌کنیم.
وی تأکید کرد: روند رشد سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی منفی است بنابراین آب هدر خواهد رفت، شاید جمعیتی بیکار شوند اما آب شوخی‌بردار نیست.
کلانتری اظهار کرد: چغندر در حوضه دریاچه ارومیه کشت و به اصفهان ارسال می‌شود؛ ۲۲ میلیون دلار ارسال فقط هزینه حمل ۴۰۰ هزار تن چغندر به اصفهان، مشهد و شهرکرد است، کل ارزش شکر تولیدی ۱۸ میلیون دلار است درحالی‌که ۶۵ میلیون مترمکعب آب اضافه مصرف می‌شود.
کلانتری ادامه داد: کشور باید در بخش کشاورزی تصمیمات بسیار سختی اتخاذ کند، ۱۲ درصد شاغلان کشور کشاورز هستند.

خلیج گرگان در انتظار سرنوشتی مانند دریاچه ارومیه

شمارش معکوس برای خلیج گرگان/ لایروبی تالاب را می خشکاند
معاون امور تالاب‌های سازمان محیط زیست می‌گوید لایروبی دهانه خلیج گرگان ممکن است وضعیت این خلیج را بدتر و حتی آن را خشک کند و پیش از هر کاری باید همه جوانب موضوع به دقت بررسی شود.
خبرگزاری مهر، گروه جامعه- مسعود بُربُر: تالاب میانکاله و خلیج گرگان را بهشت ایران‌زمین خوانده‌اند. تالابی که نیمی از سال میزبان هزاران پرنده مهاجر گوناگون است و سراسر سال زیستگاه آن اندازه گونه‌های مختلف گیاهی و جانوری است که شبه جزیره میانکاله را ذخیره‌گاه زیست‌کره کرده است. این‌ها همه از برکت ترکیب آب شور دریای کاسپین و رودخانه‌های آب شیرین منتهی به تالاب است که آبی «لب‌شور» و شرایطی ویژه را برای زیستمندان منطقه فراهم کرده است. حالا اما با پسروی آب دریای کاسپین و موانع ایجاد شده بر رودخانه‌ها این‌ها همه در خطر است. مدیرکل محیط زیست استان گلستان پیشتر بر لایروبی بخشی از دهانه خلیج گرگان تاکید کرده بود اما معاون امور تالاب‌های دفتر زیستگاه‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست به خبرنگار مهر می‌گوید این کار وضعیت خلیج را بدتر خواهد کرد.
مسعود باقرزاده کریمی هشدار می‌دهد که لایروبی و حذف تپه‌های دهانه خلیج گرگان ممکن است به خشک شدن کامل آن منجر شود و پیش از هر اقدامی باید موضوع به طور کامل و علمی بررسی شود.
مدیرکل محیط زیست استان گلستان در گفتگو با خبرنگار مهر مشکلات جدی در دهانه خلیج گرگان گفته بود: عمق خلیج گرگان که در نقاط عمیق به حداکثر ۳ متر می‌رسید اکنون در اثر رژیم رسوبگذاری به یک و نیم متر کاهش پیدا کرده است و به همین دلیل به سرعت به سمت نابودی پیش می‌رود.
اسماعیل مهاجر تاکید کرده بود که اگر کارهای عاجل و فوری انجام نشود خلیج گرگان نیز سرنوشتی همچون دریاچه ارومیه پیدا خواهد کرد.
وی تصریح کرده بود: اگر همین روال تغییرات اقلیمی و پس‌روی آب دریا ادامه پیدا کند، فکر می‌کنم در کمتر از یک دهه دیگر نتوان خلیج گرگان را خلیج نامید و به یک دریاچه ماندابی تبدیل خواهد شد که خودش منشأ بسیاری از بیماری‌ها می‌شود.
مهاجر پیشنهاد کرده بود که بخش‌هایی از کانال خوزینی و دهانه چپاقلی که محل تبادل آب میان خلیج و دریای کاسپین است باید بلافاصله لایروبی شود تا جریان گردش آب در خلیج به‌خوبی انجام بگیرد و خود پالایی خلیج هم انجام شود.
معاون امور تالاب‌های سازمان محیط‌زیست در توضیح مخالفتش با این اقدامات به خبرنگار مهر می‌گوید: این تحلیل به نظر من اشتباه است و به همین دلیل جلوی لایروبی را گرفتیم.

w9oxca3j89_4
مسعود باقر زاده کریمی توضیح می‌دهد: بررسی‌های عمق سنجی در این زمینه انجام دادیم. ارتفاع کف بستر تالاب از کف دریا بالاتر است و وقتی آب دریا پایین می‌رود طبیعتاً آب کمتری به تالاب می‌رود. تپه‌هایی که در دهانه خلیج قرار دارند به‌طور طبیعی موانعی بین تالاب و دریا بوده‌اند. اگر ما به بهانه این‌که می‌خواهیم آب دریا به تالاب بیاید، دهانه خلیج را لایروبی کنیم و آن تپه‌ها را برداریم، نتیجه برعکس می‌شود و آب تالاب به سمت دریا می‌رود و خلیج به‌طور کامل خشک می‌شود.
وی تأکید می‌کند: این تپه‌ها از قبل به‌طور طبیعی بوده است اما تراز آب بالاتر بوده و ما آن‌ها را زیرآب نمی‌دیدیم. سرعت رسوب‌گذاری که ناگهان زیاد نشده تا به‌طور ناگهان این تپه‌ها را ایجاد کند و دهانه را ببندد، این رسوب‌گذاری طی صدها هزار سال انجام می‌گیرد و همین باعث شده ترکیب آب تالاب به شکلی که اکنون هست برسد.
معاون امور تالاب‌های سازمان محیط‌زیست تصریح می‌کند: حتی در حالت خوش‌بینانه و با فرض این‌که اصلاً آب دریا هم با حذف تپه‌ها به خلیج بیاید ما دنبال این نیستیم، زیرا ترکیب آب آنجا باید دوسوم آب‌شور دریا و یک‌سوم آب شیرین رودخانه‌ها باشد. تنها با این ترکیب است که آنجا کارکردهای زیستی خودش را دارد. بنابراین مشکل اصلی ما نه از دریا بلکه در بالادست است که در همه رودخانه‌ها مانع ایجادشده است، آب را منحرف کرده‌اند و به تالاب نمی‌آید و توسعه کشاورزی و استفاده‌های دیگر عملاً سهم تالاب را گرفته است.
باقر زاده کریمی اعلام می‌کند: ما به آقای جهانگیری و هیئت‌وزیران پیشنهاد دادیم که ۴ ماه مهلت بدهند تا کارگروهی شاخص‌ها را به دست آورد و ببینیم داخل تالاب و خلیج دنبال چه ارتفاعی از آب هستیم. یعنی تراز کنونی ۲۸- را مثلاً باید به ۲۴- برسانیم یا بیشتر؟ علاوه بر این باید شوری موردنظر ما مشخص شود و بعد ببینیم برای رسیدن به آن شوری چه نسبتی از آب شیرین رودخانه‌ها را نیاز داریم.
وی با تأکید بر اینکه نباید بی‌مهابا عمل کنیم چون تنها یک خلیج گرگان داریم می‌گوید: الان اگر وضعیت طبیعی خلیج را به هم بزنیم، وقتی آب‌شور به خلیج بیاید، پلانکتون‌ها، کف‌زی‌ها، گیاهان حاشیه‌ای و … همه از بین خواهد رفت. بعد دیگر چطور می‌توانیم خلیج را احیا کنیم؟
معاون امور تالاب‌های سازمان محیط‌زیست اعلام می‌کند: مصوبه‌ای را در سازمان محیط‌زیست تهیه‌کرده و به هیئت دولت داده‌ایم که اگر آن را تصویب کنند کارگروهی تشکیل‌شده و ۴ ماه مهلت خواهد داشت تا برنامه‌هایش را ارائه کند. ممکن است این کارگروه اصلاً به لایروبی نرسد و به روش‌های جایگزین فکر کنیم. مثلاً ممکن است آب را پمپاژ کنیم و دست به ترکیب طبیعی نزنیم و از آن‌طرف هم رودخانه‌ها را بازکنیم. البته این صرفاً مثال است و این هم باید بررسی شود. به هر صورت برای هر اقدامی باید همه ابعاد و جوانب موضوع به‌طور علمی بررسی شود.
اهمیت تالاب میانکاله و خلیج گرگان بر هیچ‌یک علاقه‌مندان محیط‌زیست ایران پوشیده نیست. این تالاب یکی از بزرگ‌ترین مخازن آب شیرین متصل به دریای خزر بوده و هست و به دلیل شکل خاص جغرافیایی و اکوسیستم خاصی که دارد محل زادآوری بسیاری از گونه‌های استخوانی و غضروفی دریای خزر است. قطع ارتباط خلیج گرگان با دریای کاسپین، کاهش جدی ورودی آب از تمام رودخانه‌های منتهی به تالاب، توسعه روزافزون شالیزارها در منطقه، فرسایش خاک در رشته‌کوه‌های البرز، افزایش استفاده از سموم و کودهای شیمیایی مملو از فلزات سنگین و مواد شیمیایی و ورود انواع فاضلاب تصفیه نشده به خلیج حیات این تالاب را با تهدید مواجه کرده است. فعالان محیط‌زیست می‌گویند یک‌پنجم حجم تالاب در ۱۰ سال گذشته خشک‌شده است و این روند از سمت غرب در حال رشد است و با ادامه این روند ممکن است تالاب در کمتر از یک دهه به بحرانی همچون دریاچه ارومیه بدل شود. بااین‌همه کارشناسان هنوز نه بر سر علت بحران و نه درباره راهکارها توافقی نکرده‌اند.
اکنون باید چشم‌انتظار تصویب پیشنهاد سازمان محیط‌زیست در دولت نشست و پس از چهار ماه راه‌حل‌های پیشنهادی کارگروه مربوطه را شنید. صدالبته که همه این‌ها به شرطی است که فرایند کند و نفس‌گیر طی مراحل اداری برای انجام راه‌حل‌های پیشنهادی آن‌قدر به درازا نکشد که چیزی از خلیج گرگان به‌جا نمانده باشد!

کمک‌های ژاپن برای احیا دریاچه ارومیه ادامه دارد

سفیر ژاپن در ایران اعلام کرد: دریاچه ارومیه همچنان برای احیا به کمک نیاز دارد بنابراین کمک‌های ژاپن در خصوص مسائل محیط زیستی ایران و احیاء دریاچه ارومیه همچنان ادامه خواهد داشت.
به گزارش خبرنگار مهر، کوبایاشی سفیر ژاپن در ایران در نشست امضای اسناد فائو در پروژه جامع مدیریت پایدار منابع آب در حوضه دریاچه ارومیه گفت: بیشتر توجه ما در ایران به مسائل محیط زیستی است و در نشست‌هایی که نخست‌وزیر ژاپن با رئیس‌جمهوری ایران داشت در این خصوص گفت‌وگو شده است.
وی افزود: بازدیدی که چندی پیش از دریاچه ارومیه داشتم مشخص شد که این دریاچه همچنان برای احیا به کمک نیاز دارد بنابراین کمک‌های دولت ژاپن در خصوص مسائل محیط زیستی ایران و احیاء دریاچه ارومیه همچنان ادامه خواهد داشت.
کوبایاشی اظهار کرد: در دولت ژاپن فرایند تأمین منابع برای پروژه‌ها سالانه است به این معنا که امسال از دولت ژاپن درخواست اعتبار می‌کنیم و آن‌ها برای سال آینده آن‌ها تأمین می‌کنند اما برای نجات دریاچه ارومیه اعتبار ۴ سال آینده را تخصیص دادند.
وی تأکید کرد: مسئله این نیست که چه فردی سفیر باشد اما همکاری دولت ژاپن با دولت ایران درزمینهٔ مسائل محیط زیستی و احیاء دریاچه ارومیه همچنان ادامه خواهد داشت.

2195293
سفیر ژاپن در ایران در مراسم امضای توافق‌نامه توسعه همکاری پروژه دریاچه ارومیه ضمن عرض تبریک به جهت شروع موفق همکاری بین ستاد احیای دریاچه ارومیه و سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) گفت: امیدوار است در آینده نزدیک نتایج همکاری به احیای دریاچه ارومیه منجر شود.
کوبایاشی افزود: وضعیت دریاچه هنوز ناخوشایند است. با توجه به شرایط بحرانی دریاچه ارومیه و بر اساس مذاکرات به‌عمل‌آمده بین نخست‌وزیر ژاپن آقای ABE و دکتر روحانی رئیس‌جمهوری اسلامی ایران، دولت ژاپن مبلغ ۴۳۶ میلیون ین ژاپن معادل ۳.۸ میلیون دلار برای پروژه فائو تحت عنوان « برنامه جامع برای مدیریت پایدار منابع آب در حوضه دریاچه ارومیه » اختصاص داده است.
سفیر ژاپن در ایران تأکید کرد: دو کشور از تداوم روابط و همکارهای بلندمدت در حوضه محیط‌زیست خرسند هستند. دولت ژاپن در پروژه‌های مختلف حفاظت از محیط‌زیست در ایران از طریق JICA و پروژه‌های UNDP برای احیای دریاچه ارومیه مشارکت دارد.
وی گفت: امیدواریم همه این سازمان‌ها نقش مهمی در احیای دریاچه ارومیه ایفا نمایند و در احیای دریاچه باهم هماهنگ باشند.
کوبایاشی افزود: احیای دریاچه ارومیه یک‌شبه محقق نخواهد شد. اما ما به‌طورقطع امیدواریم که پروژه‌ها به احیای دریاچه و رفاه مردم منطقه برای داشتن زندگی بهتر منجر خواهد شد.