نوشته‌ها

گرمای شدید هوا و کاهش بی سابقه بارندگی در آلمان رودخانه راین را خشکانده است.

رودخانه راین

به گزارش خبرگزاری تسنیم و به نقل از Metro، در پی گرمای شدید هوای تابستان امسال، بخش‌های گسترده‌ای از رودخانه راین در سوئیس و آلمان خشک شده است. موج گرما در اروپا، بخش گسترده‌ای از این رود را خشکاند و با افزایش دمای آب در سایر بخش‌های این رود، جان یک تن ماهی را گرفت.
تصویر موجود که از پهن‌ترین قسمت رودخانه راین گرفته شده است درواقع بخشی که از دریاچه کنستانس است که تا آبشار راین ادامه دارد و حالا بیشتر از آنکه به بستر یک رودخانه شباهت داشته باشد به یک بیایان خشک شبیه است.
البته این خشکی همه ماجرا نیست، بر اثر موج گرمای اخیر در اروپا و افزایش بیش از ۴ درجه‌ای آب دیگر قسمت‌های رودخانه راین، طی هفته گذشته بیش از یک تن ماهی جان خود را در این رودخانه از دست داده‌اند.
به گفته یکی از ماموران سازمان صید ماهی شهر شفوزان سوئیس، ماموران این اداره طی روزهای گذشته شاهد شناور بودن اجساد ماهی روی آب رودخانه بودند. اجسادی که وزنشان در مجموع یک تن برآورد شده است.
همچنین این خشکسالی و پایین آمدن سطح آب رودخانه راین سبب پیدا شدن لاشه یک کشتی گمشده شده است. این کشتی که دی هوپ (DE HOOP) نام دارد یکصد و ۲۳ سال پیش در این رودخانه مفقود شده بود. لاشه این کشتی در منطقه کلیو اوبروسل در شمال آلمان پیدا شده است.
بخشی از رود راین که پیشتر محل رفت و آمد کشتی ها بود حالا به بیابان تبدیل شده است. خشک شدن رودخانه راین به نگرانی جدی برای مردم ساکن در نزدیک این رودخانه از جمله در شهر دوسلدورف تبدیل شده است.
گرمای شدید هوا و کاهش بی سابقه بارندگی در آلمان، زمین‌های زراعی این کشور را به زمین‌های خشک و بی آب و علف تبدیل کرده و ضرر میلیاردی به بار آورده است. از ماه آوریل (فروردین ماه) باران نباریده است و این مدت، زمان اصلی رشد محصولات در آلمان است. زمان حاضر در آلمان به عنوان دوره وقوع یک فاجعه طبیعی تلقی می‌شود و معیشت مردم را با تهدید رو به رو می‌کند.
محصول غلات آلمان در سال جاری به میزان ۱۸ میلیون تن یا حدود ۱۸ درصد کاهش یافته استو در این خصوص انجمن کشاورزان آلمان خواستار برگزاری نشست بحران به منظور بررسی مساله کمک‌های فوق العاده شده است.
رودخانه معروف, زیبا و دوست داشتنی راین که سرچشمه اش از کشور آلمان است و طلانی ترین رود کشور آلمان محسوب می شود به دریای شمال می ریزد, در مسیر حرکت خود از شش کشور اروپایی سوئیس و اتریس و هلند و فرانسه و آلمان و لیختن اشتاین عبور می کند. همچنین رود در مرز بین کشورهای فرانسه و آلمان قرار گرفته است.

آغاز عملیات بارورسازی ابرها از پاییز در ایران

بارورسازی ابرها

در سال های اخیر با کاهش حجم بارندگی ها در کشور، ضرورت استفاده از روش باروری ابرها در کانون توجه دست اندرکاران حوزه آب، کشاورزی و منابع طبیعی قرار گرفته است. به گزارش ایرنا، گلکار،مدیرعامل مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها گفت: امسال عملیات باروری ابرها با استفاده از یک فرورند هواپیمای سپاه و ۲ فروند هواپیمای آنتونوف روسی اجاره ای از پاییز امسال آغاز می شود.
در سال آبی جاری، کاهش بارندگی ها از منفی ۵۴ درصد در اسفند ماه به به منفی ۲۸ درصد در پایان اردیبهشت رسید؛ که نتیجه بارندگی های طبیعی بود و هیچ بارورسازی در این بازه زمانی صورت نگرفته بود.
گلکار اظهار داشت: نیروی هوا فضای سپاه زمستان پارسال امکاناتی از جمله یک فروند هواپیما، تیم پروازی و تجهیزات مورد نیاز باروری ابرها را در اختیار ما قرار داد و توانستیم با همکاری آنها پنج سورتی پرواز آزمایشی داشته باشیم. اگرچه در پروازهای زمستان مواد باروری نیز شلیک شد اما این پروازها بیشتر جنبه آزمایشی داشتند و با هدف آشنا شدن تیم ها و تفکیک وظایف انجام شد.
وی افزود: ابرهای بهاری به شکلی است که کار کردن روی آنها سخت و خطرناک است و با توجه به نتایج امکان سنجی های انجام شده، عملیات های باروری ابرها از پاییز آغاز می شود.
وی در پاسخ به این پرسش که چه امکاناتی نیاز است تا بتوانیم از کل ظرفیت کشور در بارورسازی ابرها استفاده کنیم؟ گفت: ظرفیت بارورسازی ابرها بسیار پیچیده است و به طور دقیق نمی توان گفت که چقدر ظرفیت در کشور وجود دارد؛ این مساله به فرصت های بارور کردن ابرها بستگی دارد که همواره در حال تغییر است.
تعدیل آب و هوا تلاش بشر جهت ایجاد تغییر کوتاه ‌مدت آب و هوای طبیعی است که در بیشتر مناطق دنیا به‌منظور افزایش بارش از ابرها، کاهش اثرات منفی «طوفان‌های تندری»، کاهش تگرگ از طوفان‌های تگرگ و از بین بردن مه در فرودگاه‌های پرترافیک یا بزرگراه‌ها انجام می‌شود. بارورسازی ابرها شاخه ای از این علم است که برای نخستین بار در سال های قبل از انقلاب توسط یک شرکت کانادایی در حوضه آبریز سدهای کرج و جارجرود به کار گرفته شد.
پس از انقلاب نیز مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها در وزارت نیرو و با هدف دستیابی به فناوری افزایش بارش از طریق بارورسازی ابرها تاسیس شد و تاکنون نیز اقداماتی در این زمینه انجام شده است اما در عمل، توجه چندانی از طرف سیاستگذاران و مجریان نسبت به این فناوری دیده نمی شود.

تشدید بحران کم آبی عراق با سدسازی‌های ترکیه

کاهش بارندگی و احداث سدهای ترکیه بر روی رودهای دجله و فرات، عراق را با مشکل کم آبی روبرو کرده است.

کارشناسان بعید نمی‌دانند ترکیه از این اقدامات به دنبال اهداف سیاسی باشد تا از این موضوع به عنوان اهرم فشاری بر دولت عراق برای کسب امتیاز در عرصه‌های مختلف استفاده کند.

به گزارش شبکه تلویزیونی المنار، عادل الفیاض خبرنگار شبکه در عراق در گزارشی با اشاره به مشکل کم آبی در عراق گفت: کاهش سطح آب بخصوص در رودهای دجله و فرات، موضوعی است که درباره خطرات زیادی هشدار می‌دهد و آثار آن با خشک شدن زمین‌های کشاورزی در جنوب کشور خودنمایی می‌کند.

کشاورزان عراقی از کمبود آب گله‌مند هستند و تاکید می‌کنند این کمبود از پنج سال پیش آغاز شده است.

در ادامه گزارش با اشاره به درختان و زمین‌هایی که بر اثر بی‌آبی آسیب دیده‌اند آمده است: کم آبی در این فصل از سال صرفا ناشی از کاهش بارندگی نیست بلکه سدهایی که ترکیه بر روی رودخانه‌هایی که وارد عراق می‌شوند ساخته است، باعث تشدید بحران کم آبی در عراق شده است. پیش‌بینی می‌شود پس از تصمیم ترکیه برای آبگیری یکی از سدهای بزرگ بر روی رود دجله و ذخیره کردن آب آن به نفع خود، بر شدت بحران آب در عراق بیفزاید.

خبرنگار ادامه داد: خطر این موضوع، باعث شکل‌گیری اقداماتی داخلی در عراق شده است که طی آن بر ضرورت گفتگوی دیپلماتیک با ترکیه تاکید می‌شود.

عباس البیاتی عضو کمیسیون روابط خارجی پارلمان عراق گفت: پارلمان ضرورت مذاکرات جدی با ترکیه درباره سهم آب عراق از رودهای دجله و فرات را به دولت و وزارت خارجه این کشور گوشزد می‌کند. سهم آب عراق کاهش یافته است و احداث سدها نیز نقش مهمی در این موضوع داشته است.

عدنان الاسدی کارشناس سیاسی گفت: توافقنامه بین المللی مشخصی برای توزیع آب بر اساس تعداد جمعیت و کشورهای حوزه رودخانه‌ها وجود دارد.

خبرنگار ادامه داد: کارشناسان بعید نمی‌دانند ترکیه از این اقدامات به دنبال اهداف سیاسی باشد تا از این موضوع به عنوان اهرم فشاری بر دولت عراق برای کسب امتیاز در عرصه‌های مختلف استفاده کند. آن‌ها معتقدند دولت عراق می‌تواند از موضوع اقتصاد استفاده کند و مانع از ورود کالاهای ترکیه به عراق و دیگر کشورها شود.

کاهش مساحت جنگل‌های شمال

سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی گفت: ‌مساحت جنگل‌های شمال به دلیل بهره‌برداری‌های بی‌رویه در ۵۰ سال گذشته از سه میلیون هکتار به حدود دو میلیون هکتار کاهش پیدا کرده است.

 

به گزارش خانه ملت،‌ علی محمد شاعری افزود: متاسفانه این کاهش مساحت از بین رفتن تنوع زیستی، به خطر افتادن زیستگاه‌های حیات وحش، جلوگیری از ذخیره آب در خاک، بروز سیلاب‌های خانمان برانداز و به تدریج تغییر اقلیم، کاهش بارندگی، افزایش گرمایش زمین و از بین رفتن و تخریب زیباترین مناظر شمال یعنی جنگل‌های بی‌بدیل هیرکانی را به همراه داشته است.

 

وی با بیان این‌که مجلس دهم برای حفاظت از جنگل گامی موثر برای بررسی و تصویب طرح تنفس جنگل در برنامه ششم برداشت، افزود: براساس این قانون قطع و بهره‌برداری از درختان سرپا ممنوع بوده و بهره‌برداری و جمع‌آوری درختان در شمال صرفا شامل درختان شکسته غیرقابل احیا، ریشه‌کن شده و افتاده است.

هشدار وزیر نیرو در مورد بی آبی

در حال حاضر وضعیت آب کشور در شرایط زیر نرمال قرار دارد به همین دلیل وزیر نیرو هشدار داده که در بخش‌های نظیر کشاورزی، صنعت و محیط زیست در سال جاری آبی یعنی تا پایان شهریور ۱۳۹۷، با مضایقی مواجه خواهند شد

بر اساس آمار و ارقام موجود، در حال حاضر ۲۵ درصد منابع آبی کشور بدون منبع درآمدی بوده و این در حالی است که باید این عدد زیر ۱۵ درصد باشد؛ به همین دلیل بسیاری از کارشناسان معتقدند که مصرف آب کشور باید از ۱۰۰ میلیارد مترمکعب به ۷۰ میلیارد مترمکعب کاهش یابد.

همچنین میزان هدررفت ضایعات آب در سطح کشور بین ۳۰ تا ۳۵ درصد بوده و این بدان ‌معنا است که بالغ بر ۲۴ میلیارد مترمکعب آب آن هم در شرایطی که با بحران و تنش آبی مواجه هستیم دور ریخته می‌شود، از سوی دیگر ۱۰ درصد بارش مستمر در طول سال منجر به تامین ۲۰ تا ۲۵ درصد آب و منابع آبی مورد نیاز کشور می‌شود و میزان آب تجدیدپذیر در سطح کشور ۱۱۴ میلیارد مترمکعب بوده و از مجموع آب مصرفی در کشور ۹۰ درصد آن در روستاها مصرف می‌شود و ۹۴ درصد از اشتغال‌های مستقیم و غیرمستقیم کشور هم مرتبط با بخش کشاورزی بوده است.

برای حل مشکل بی آبی در این زمان تدبیر دولت آن است که با تامین آب شرب از مردم بخواهند که درچنین شرایطی که شرایط طبیعی از نظر میزان بارش‌ها نیست، از اسراف آب بپرهیزند چراکه کشاورزان در حاشیه شهرها با مشکلات جدی از نظر تامین آب و کشت و استمرار معیشتشان مواجه‌اند، اما در همان شهرها تا چند برابر الگوی متعارف مصرف شاهد مصرف آب شرب و بهداشت هستیم.

از سوی دیگر در آخرین جلسه شورای عالی آب به موضوع باروری ابرها و نیز استفاده از منابع آب ژرف توجه و قرار شد که این دو موضوع در دستور کار جلسات کمیته تخصصی شوراها قرار گرفته شود تا امکان تأمین آب از این‌گونه روش‌ها نیز مورد بررسی قرار گیرد.

در همین راستا رضا اردکانیان وزیر نیرو معتقد است که موضوع تخصیص حق آبه در بخش‌های مختلف مربوط به سال‌های نرمال است و زمانی که پروانه‌ای برای حق‌آبه در بخشی صادر می‌شود در آن ذکر می‌شود که میزان آب تخصیص یافته شده به فرض آن است که در آن سال روان آب‌ها و بارش‌های کشور هم اندازه با سال‌های نرمال باشد و اگر که سال به اصطلاح زیر نرمال بود، متناسب با قوانین موجود سهمیه بخش‌هایی با کاهش مواجه خواهد شد.

وضعیت خشکی در پاییز و ادامه آن بر اساس اطلاعات منتشره از سوی مرکز ملی خشک‌سالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی، نشان از شرایط کم آبی شدید در تابستان سال آتی را دارد لذا امروز توجه ویژه به برنامه‌ریزی تأمین آب در فصل تابستان و در صورت ادامه آن برای سال‌های آینده نیز ضروری است.

همچنین کاهش بارندگی، افزایش درجه حرارت و در نتیجه افزایش تبخیر و تعریق و کاهش میزان آب تجدیدشونده از ۱۳۰ میلیارد مترمکعب به ۷۰ میلیارد مترمکعب در سال‌های آتی و استفاده روزافزون از منابع آبی برای مصارف مختلف و به ویژه کشاورزی ضرورت توجه به تغییر نحوه مصرف آب خانگی، الگوی کشت و روش آبیاری را انکار ناپذیر می‌کند. در این خصوص نه تنها وزارت نیرو بلکه تمامی آحاد جامعه از مصرف کنندگان و کنشگران تا دستگاه‌های دولتی متولی مصارف آب باید روش‌های جدیدی را برای سازگاری با تغییرات اقلیمی و افزایش تاب‌آوری برای توسعه پایدار ایجاد کنند.

فقر و بیماری در جهان براثر تغییر اقلیم تشدید می‌شود

کارشناس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه شواهد علمی گویای این واقعیت است که تغییر آب و هوا باعث افزایش توسعه بیماری‌ها است، گفت: بر اساس گزارش سال ۲۰۱۲ سازمان بهداشت جهانی، برآورد شده است که تغییر آب و هوا مسبب حدودا ۲.۴ درصد از بیماری اسهال و استفراغ در سطح جهان و ۶ درصد از بیماری مالاریا در بعضی کشورهای با درآمد متوسط است و این بیماری‌ها به شدت بر خردسالانی که در کشورهای در حال توسعه هستند مؤثر است.

ماندانا مقصودی با اشاره به اینکه بر اثر گرمایش زیست کره، ممکن است مردم متحمل گرسنگی، کم‌آبی و طغیان‌های ساحلی شوند، افزود: بر اثر کاهش بارندگی، محصولات پژمرده می‌شوند و احشام خواهند مرد که این خود مسبب از بین رفتن امنیت غذایی، مواجه شدن با گرسنگی، از بین رفتن ذخایر آب آشامیدنی و بهداشتی می‌شود. امروزه، شواهد نشان می‌دهد، بیشترین ضربات ناشی از تغییرات در الگوهای بارندگی، حوادث غیرمترقبه آب و هوایی و افزایش سیل و خشک‌سالی متوجه کشورهای در حال توسعه‌ای است که اکثراً در مناطق گرم‌تر هستند و کشاورزی منبع اصلی درآمد آن‌ها است.

وی با بیان اینکه احتمالاً تغییرات الگوهای بارندگی بر کیفیت و کمیت منابع آب نیز اثر می‌گذارد و علاوه بر سوءتغذیه، باعث ترکیبی از کمبود آب و ایجاد مشکلات بهداشتی خواهد شد، اظهار کرد: به نظر می‌رسد خطرات فیزیکی مربوط به آب و هوا مانند طوفان‌های سهمگین و سیل که منجر به افزایش مرگ و میر و آسیب روحی و جسمی خصوصاً در کودکان می‌شود در حال افزایش است و در صورت عدم اقدام، پیش‌بینی می‌شود هزینه‌ها و خطرات ناشی از درجه سانتی‌گراد ۶-۵ افزایش دما که به احتمال قریب به یقین در قرن آینده به وقوع می‌پیوندد برای حال و آینده، برابر با فقدان حداقل ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی سالانه جهان باشد. اگر یک محدوده وسیع‌تری از مخاطرات و اثرات را در نظر بگیریم، میزان آسیب تخمین زده شده به ۲۰ درصد تولید ناخالص داخلی و یا بیشتر می‌رسد.

به گفته کارشناس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم، طبق یک تخمین، پیش‌بینی می‌شود که تغییرات آب و هوایی تا سال ۲۰۲۰، برای ۷۵ میلیون نفر از مردم آفریقا مضیقه آب ایجاد کند، همچنین افزایش سطح آب دریاها تا آخر قرن ۲۱،‌ روی مناطق ساحلی با جمعیت زیاد اثر خواهد گذاشت همچنین هزینه‌های سازگاری با تغییرات آب و هوا می‌تواند حداقل ۵ تا ۱۰ درصد مقدار تولید ناخالص داخلی باشد.

مقصودی با تأکید بر اینکه مطالعات جدید تائید می‌کند که آفریقا، به علت فشارهای چند جانبه و ظرفیت پایین سازگاری، به طور خاص نسبت به تغییر آب و هوا آسیب‌پذیر است، گفت: به طور کل کشورهای در حال توسعه، مخصوصاً فقیرترین آن‌ها، شدیداً به کشاورزی که حساس‌ترین بخش اقتصاد نسبت به تغییر آب و هواست، وابسته‌اند و از عدم کفایت سازمان‌های بهداشتی و پائین بودن کیفیت خدمات زیان می‌بینند. نظیر بسیاری از پدیده‌های دشوار جهانی، اثرات این بحران ریشه‌ای، بسیار وسیع و به صورت زنجیره‌ای با سایر بازیگران طبیعی عرصه زیست بشری در ارتباط است. خشک‌سالی‌ها ذخایر آب و غذای یک روستا را از بین می‌برد و رنج گرسنگی را بر مردم تحمیل می‌کند و بدون شک گرسنگی تنها بخش کوچکی از این داستان وحشتناک است.

کارشناس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم تأکید کرد: خانواده‌های گرسنه قادر به فرستادن کودکان خود به مدرسه و تأمین بهداشت آن‌ها نیستند. گرسنگی می‌تواند خانواده‌ها را بی‌خانمان کرده و محیطی جرم خیز ایجاد کند. بنابراین تغییر آب و هوا از یک مفهوم محیط زیستی به موضوعی که متخصصین را ملزم به گردهمایی برای توسعه پایدار، امنیت انرژی و غذایی و بهداشت و رفاه کودکان می‌کند، ارتقاء یافته است.

کهگیلویه و بویراحمد در معرض بیابانی شدن و آلودگی هوا

مسئولان و کارشناسان کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به بیابانی شدن ۴۰ هزار هکتار از زمین‌های جنوب این استان و تداوم روند خشک شدن جنگل‌های انبوه بلوط معتقدند که کاهش خسارت‌های پدیده خشک‌سالی‌ و ریزگردها به عنوان یک تهدید زیست محیطی نیازمند برنامه‌ریزی مطلوب‌تری است.
حدود ۱۵۰ هزار هکتار از ۸۷۱ هزار هکتار جنگل‌های بلوط کهگیلویه و بویراحمد در معرض خشک شدن قرار دارد و بخش زیادی از جنگل‌های بلوط این استان به‌ ویژه در شهرستان‌های بویراحمد، لنده و باشت تاکنون از بین رفته‌اند.
کاهش بارندگی در چند سال اخیر نسبت به میانگین بلند مدت و کاهش ۵۰ درصدی بارندگی در سال زراعی جاری چالش خشکیدگی درختان بلوط را به دلیل کاهش منابع آب و رطوبت خاک افزایش داده است.
بر اساس آمارها از ۵۴ هزار جنگل‌کاری کهگیلویه و بویراحمد ۲۰ هزار هکتار از گونه کنار، کهور و اکالیپتوس در مناطق گرمسیری صورت گرفته اما روند توسعه درختکاری به لحاظ تغییر اقلیم نیازمند تلاش بیش از پیش است.
یک کارشناس اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه و بویراحمد پیش‌تر خواستار اختصاص سالانه پنج میلیارد ریال برای توسعه طرح‌های درختکاری این استان شد.
جواد رحیمیان معتقد است با اختصاص هزینه‌های اندک می‌توان با توسعه فرهنگ درختکاری اقدام‌های ارزنده‌ای برای حفظ محیط طبیعی به عنوان بستر توسعه پایدار انجام داد.
هر هکتار درخت سالانه ۶۰ تن گرد و خاک را جذب و چهار هزار متر مکعب آب را ذخیره و درعین‌حال از فرسایش منابع غنی خاک جلوگیری می‌کند.
طرح‌های بادام کاری نیز در سطح ۳۴ هزار و ۵۰۰ هکتار در کهگیلویه و بویراحمد کشت شده اما مبارزه با پدید بیابانی شدن منابع ملی و کاهش مشکلات ناشی از آلودگی هوا و ورود ریز گردها نیازمند توجه بیشتر به امر درختکاری است.
رئیس اداره محیط زیست گچساران در جنوب کهگیلویه و بویر احمد بابیان اینکه آلودگی هوا در این شهرستان بیش از مناطق دیگر استان است، بر لزوم همکاری دیگر دستگاه‌ها برای توسعه طرح‌های درختکاری در این شهرستان تأکید کرد.
عبدال دیانتی نسب به کاشت درخت در کنار تأسیسات نفتی و نیز اجرای طرح‌های جنگل‌کاری از سوی منابع طبیعی در سال‌های گذشته اشاره کرد و افزود: مستعد بودن منطقه برای کاشت درختان کنار و بادام دیم ظرفیت خوبی برای توسعه درختکاری ایجاد کرده است.
سرپرست اداره جنگلداری و جنگل‌کاری منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه و بویراحمد اجرای ۵۴ هزار جنگل‌کاری در این استان را یادآور شد و گفت: غنی‌سازی جنگل با گونه‌های بومی از اولویت‌های این بخش است.
علاوه بر پدیده خشک‌سالی، وقوع حوادث آتش‌سوزی، شیوع آفات، برداشت بی‌رویه چوب برای سوخت و مصرف زغال تهدیدهای جدی برای حفظ جنگل‌هاست به‌گونه‌ای که تراکم جنگل‌ها در چهار دهه گذشته در برخی مناطق کهگیلویه و بویراحمد کاهش چشمگیری یافته است.
احیای منابع طبیعی، جلوگیری از فرسایش خاک، تقویت پوشش گیاهی، مشارکت دادن مردم در مدیریت منابع طبیعی تجدید شونده، تقویت سفره‌های زیرزمینی آب، تعدیل و تلطیف آب‌وهوا و ایجاد فضای سبز و تفرجگاه از اهداف طرح‌های توسعه درختکاری است.
سرپرست اداره جنگلداری منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه و بویراحمد در خصوص اولویت‌های بخش جنگل و طرح‌های غنی‌سازی جنگلی گفت: غنی‌سازی جنگل در مناطق دارای طرح جنگل‌کاری و عرصه‌هایی که دارای سطح جنگل تنک هستند، انجام خواهد شد.
وی افزود: غنی‌سازی بیشتر در مناطق سردسیری با بذر بلوط، ارژن و بنه در شیب‌های جنوبی زیر سایه درختان قدیمی انجام می‌شود.
وی بیان کرد: طرح‌های احیاء و غنی‌سازی در مساحت حدود ۱۳ هزار هکتار این استان انجام شده است و برنامه صیانت از ۱۸۰ هزار هکتار از مناطق جنگلی تهیه شده است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد نیز با اشاره به لزوم حفظ منابع آب‌وخاک به‌عنوان بستر حیات و توسعه پایدار و بیابانی شدن ۴۰ هزار هکتار از مناطق جنوبی استان گفت: امسال ۶۷ روز هوای پاک، ۱۶۸ روز سالم، ۲۶ روز ناسالم و ۱۰ روز ناسالم برای گروه‌های حساس وجود داشت که این امر بیانگر وضعیت ناخوشایندی برای دومین استان جنگلی کشور است.
سید اسدالله هاشمی تصریح کرد که در سال ۹۴ در این استان ۱۹۷ روز هوای پاک، ۱۴۸ روز ناسالم، ۹ روز ناسالم برای گروه‌های حساس و یک روز وضعیت خطرناک برای عموم مردم ثبت شده است.
هاشمی تصریح کرد: امسال در شهرستان گچساران ۴۵ روز هوای پاک، ۱۶۸ سالم، ۱۴۳ روز ناسالم، ۱۷ روز ناسالم برای عموم و سه روز خطرناک بود که در سال گذشته در این شهرستان ۲۲ روز هوای پاک، ۲۵۰ روز ناسالم و ۱۷ روز خطرناک برای گروه‌های حساس ثبت شده است‌.
وی اظهار داشت: روزهای ناسالم در سطح شهرستان گچساران در سال گذشته و امسال وجود داشته است، ولی کارگروه مبارزه با گرد و غبار در سطح استان وجود نداشت که سال جاری با تشکیل این کارگروه برای نخستین بار نشست‌های آن برگزار خواهد شد.
هاشمی افزود: ۲ ایستگاه سنجش آلودگی هوا در کهگیلویه و بویر احمد وضعیت هوا را مورد سنجش قرار می‌دهند و نصب ۲ ایستگاه در شهرستان‌های بهمئی و کهگیلویه به‌عنوان دروازه‌های ورودی آلودگی هوا به استان نیاز است.
مدیرکل هواشناسی کهگیلویه و بویراحمد بابیان اینکه روزهای آلوده شهرستان بویراحمد که در سال گذشته ۳۹ روز بود به ۳۲ روز کاهش یافته است، افزود: روزهای آلوده گچساران از ۵۲ روز سال قبل به ۴۵ روز، روزهای آلوده امامزاده جعفر از ۴۵ روز به ۳۹ روز و روزهای آلوده دهدشت از ۴۲ روز سال قبل به ۲۷ روز کاهش یافت.
فرج الله شکوهی با اشاره به اینکه در شهرستان‌های استان کاهش آلودگی هوا را شاهد هستیم، اظهار داشت: ولی متأسفانه شهرستان بهمئی امسال به دلیل نزدیکی به استان خوزستان روزهای آلوده از ۵۵ روز به ۶۰ روز افزایش یافت.
وی از کاهش حدود ۵۰ درصدی بارندگی در سال جاری خبر داد گفت: بارش امسال ۱۵۹/۳ میلی متر بوده در حالی است که در مدت مشابه سال گذشته ۳۰۳/۳ میلی متر بارش باران ثبت شده است.
بر اساس مدل‌های هواشناسی بارش باران در ماه‌های بهمن‌، اسفند، فروردین و اردیبهشت نرمال پیش بینی شده است.
کهگیلویه و بویراحمد با سرانه پوشش جنگلی بیش از یک هکتار دومین استان جنگلی کشور است، اما در یک دهه اخیر با پدیده ورود گردوخاک و بروز خشک‌سالی مواجه است.

آیا گرمایش زمین زمستان را از فصل‌های ایرانیان حذف می‌کند؟

معاون پیشین سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه ۲ ماه از فصل پاییز گذشته و درختان هنوز سبز هستند، گفت: درختان آرام در حال برگ ریزانند، با این روال زمستانی در کار نخواهد بود .

حسن اصیلیان درباره تغییر اقلیم و آثار آن بر کشور اظهار داشت: کاهش بارندگی، وقوع طوفان‌های شدید و سونامی در نقاط مختلف کره زمین از جمله تغییرات محسوس گرمایش زمین و به دنبال آن تغییر اقلیم است. گرمایش زمین موضوعی عمومی و کلی است که دلائل مختلفی دارد، بعضی ها معتقدند تولید گازهای گلخانه‌ای از جمله دی اکسیدکربن، متان و فریون‌ها مهم‌ترین عوامل افزایش دمای کره زمین هستند. یکی دیگر از دلایل گرمایش زمین، جابجائی چند درجه‌ای نصف النهارهای زمین است که منجر به تغییر در فصول سال شده و تا حدودی هم در کشور محسوس است.

وی با بیان اینکه جابجایی و حذف برخی فصل‌ها اثر تغییر اقلیم است، افزود: در حال حاضر در مناطق استوایی تنها دو فصل وجود دارد، بیشتر نقاط جهان به سمت داشتن تنها دو فصل گرم و معتدل می‌روند، باران در این فصل‌ها باریده و ما در آینده به احتمال زیاد با حذف فصل‌ها به ویژه فصل زمستان مواجه خواهیم شد. چرا که اکنون دیگر با زمستانی به معنای واقعی که یخبندان، دمای چند درجه زیر صفر و بارش برف چند متری از علائم آن بودند، دیگر روبرو نیستیم.

اصیلیان با اشاره به منفی بودن آثار تغییر اقلیم بیشتر ،گفت: برف و یخبندان حاصل از آن در از بین بردن آفات کشاورزی بسیار مهم و تأثیرگذار هستند، علاوه بر این، برف در ارتفاعات به شکل بهمن جمع شده و منابع زیرزمینی از آن تغذیه می‌کنند، همچنین روان آب‌های سطحی نیز از برف بهره می‌برند. اما بارش باران‌های سیل آسا از آثار تغییر اقلیم است که نه تنها منفعتی ندارد بلکه حاصلخیزی خاک را از بین برده و منجر به فرسایش آن می‌شود. به همین دلیل کشور در آینده با بی آبی مفرطی روبرو خواهد شد که مهاجرت و نابودی کشاورزی از مهم‌ترین آثار آن است.

 این استاد دانشگاه تصریح کرد: گرمایش زمین در کشور نیمه خشک ما کاملا محسوس است. تغییر اقلیمی که در اثر گرم شدن آب و هوای کشور رخ داده منجر به کاهش نزولات جوی آسمانی شده است. با اینکه سال گذشته به واسطه پدیده ال نینو مناطقی از غرب و جنوب غرب کشورمان شاهد بارندگی‌هایی بودند اما نقاط مرکزی همانند اصفهان و یزد بهره کمتری از این پدیده بردند.

اصیلیان با بیان اینکه امسال نیز تاکنون به واسطه تغییر اقلیم بارندگی نداشته‌ایم، تصریح کرد: طبق گزارش‌های اعلام شده نسبت به سال گذشته با کاهش ۹۹ درصدی بارندگی‌ها مواجه بوده و وارد مرحله جدیدی از خشکسالی‌ها شده‌ایم.

وی یادآور شد: براساس آمارهای منتشر شده در سال ۲۰۱۵ (۱۳۹۴) نسبت به سال‌های گذشته با تولید بیش از ۱۰ درصدی گازهای گلخانه‌ای مواجه بوده‌ایم.

این استاد دانشگاه درباره راهکارهای مقابله با گرمایش زمین و تغییر اقلیم بیان داشت: بهترین راهکار مدیریت آب باقی مانده کشورمان است.

اصیلیان با بیان اینکه بیش از ۸۵ درصد آب شیرین کشور در کشاورزی استفاده می شود، افزود: اگر روش کشاورزی را از سنتی به مکانیزه تغییر دهیم و تحقق دادن به این موضوع را در حد یک شعار ندانسته و وجهه قانونی به آن بپوشانیم، موفق خواهیم بود.
وی ادامه داد: با اینکه دولت اعلام کرده بیش از ۸۰ درصد بودجه مکانیزه شدن کشاورزی را متقبل می‌شود اما هنوز کشاورزان به این باور نرسیده‌اند.

معاون اسبق سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اینکه خشکسالی و وضعیت اقلیمی زمین تغییر پیدا می‌کند، گفت: از آن‌جایی که خشکسالی دوره‌ای است و روزی تمام می‌شود ، بنابراین می‌توان با مدیریت منابع این بحران را پشت سر گذاشت.

این استاد دانشگاه در پایان گفت: بنابراین با توجه به چرخش نصف النهار، توافق کشورها برای کاهش گازهای گلخانه‌ای و دوره‌ای بودن خشکسالی می‌توان تنها با مدیریت منابع باقی مانده از این چالش جان سالم به در برد.

 

کاهش ۶۰ درصدی رطوبت هوا در قم زنگ خطری برای تبدیل شدن به بمب نمکی

دریاچه نمک قم شبیه به یک بمب نمکی در مرکز کشور، قم و شهرهای اطراف را تهدید می‌کند.
شدت گرفتن هرروزه معضل ریز گردها و بحرانی‌تر شدن مسئله دریاچه نمک موجب شد تا بنیاد قم پژوهی جلسه این هفته خود را به «ضرورت احیای دریاچه نمک قم» اختصاص دهد.
در این جلسه که شامگاه سه‌شنبه در مجتمع آموزش عالی طلوع مهر برگزار شد، محمدابراهیم فقیه زاده، رئیس جهاد دانشگاهی استان قم به بیان نقطه نظرات خود درباره وضعیت دریاچه نمک و خطری که این حوضه آبریز را تهدید می‌کند پرداخت.
وی با اشاره به اینکه خشک‌سالی و تغییر اقلیم مختص خاورمیانه نیست بلکه حتی در اروپا هم اتفاق افتاده، اظهار داشت: در کشورهای خاور دورهم کاهش میزان بارش موجب شده برداشت از آب‌های زیرزمینی بیشتر شود.
رئیس جهاد دانشگاهی استان قم با اشاره به خطر بسته شدن خلل و فرج زمین در اثر تخلیه آب‌های زیرزمینی، ابراز کرد: این موضوع فرونشست حوضه‌های آبریز را به همراه داشته است که در اثر کاهش آب میان لایه‌ای در عمق خاک صورت گرفته است.
وی با اشاره به اینکه در برخی مناطق فرونشست زمین به پنج‌متر هم رسیده، گفت: در استان قم در نزدیکی روستای جاسب می‌شود اثرات فرونشست زمین را مشاهده کرد.
فقیه زاده افزود: این موضوع موجب می‌شود حتی اگر در آینده بارش داشته باشیم، به دلیل بسته شدن منافذ زیرزمینی، آب در سفره‌ها ذخیره نشود.
مدفون شدن شهرها و روستاها
وی قطع شدن حقابه‌های زیست‌محیطی، گرم شدن بی‌سابقه هوا و دخالت‌های انسانی را از دلایلی دانست که وضعیت دریاچه نمک به نابودی می‌رود و دور نیست زمانی که بادهایی که بر فراز این دریاچه می‌وزند، هزاران تن نمک با خود به سطح شهر بیاورند.
رئیس جهاد دانشگاهی استان قم با اشاره به پیش‌بینی ناسا درباره اینکه تا ۳۰ سال آینده بخش اعظم خاورمیانه به بیابان تبدیل می‌شود، گفت: نمونه اتفاقی که در آینده می‌تواند برای شهر قم بیفتد، در روستای قاسم‌آباد سفلی افتاده که در ۱۵ کیلومتری قم قرار دارد و تمام روستا توسط شن‌های روان مدفون‌شده است.
وی با اشاره به اینکه اداره کل منابع طبیعی در این مناطق گیاه گز می‌کارد تا ریز گردها را کنترل کند، افزود: از طرفی عده‌ای چوب گز را به زغال تبدیل کرده و بر مشکلات می‌افزایند.
به گفته فقیه زاده در سه سال گذشته در شهر قم رطوبت هوا ۶۰ درصد کاهش داشته که همین کاهش رطوبت شرایط را آسیب‌پذیر کرده است تا جایی که چند وزش باد شدید می‌تواند قم را مدفون کند.
وی با اشاره به اینکه عده‌ای معتقدند مردم شهرهایی مانند قم دیر یا زود مجبور به مهاجرت هستند، اضافه کرد: مهاجرت شهری که یک‌میلیون و ۲۰۰ هزار نفر جمعیت دارد کار ساده‌ای نیست ضمن باید ببینیم اینکه به کجا می‌توانیم برویم؟ درحالی‌که امروز حتی شهرهای شمالی کشور هم با بحران آب روبه‌رو هستند.
1595182
مدیریت سبز، راه نجات
رئیس جهاد دانشگاهی استان قم با اشاره به اینکه تکلیف ما به ماندن است، گفت: تنها موضوعی که می‌تواند در این شرایط ما را نجات دهد، مدیریت سبز بر اساس مدیریت هوشمند و مشارکت عمومی است.
وی همچنین به طرحی اشاره کرد که بر اساس آن آب از خلیج‌فارس به دریاچه نمک توسط لوله و پمپاژ منتقل می‌شود تا بتواند رطوبت دشت‌های مرکزی را حفظ کند.
به گفته فقیه زاده در این مسیر ۳۵ دریاچه و باتلاق خشک‌شده و این طرح می‌تواند برای حفظ رطوبت این دریاچه‌ها و جلوگیری از ریز گردها مفید باشد.
وی افزود: یکی دیگر از موضوعاتی که از آن غافل شدیم، ژئوتوریسم و کویر نوردی است که ظرفیت بسیار خوبی از آن در دریاچه نمک و اطراف آن برای قمی‌ها وجود دارد اما سال‌هاست از این ظرفیت استفاده نمی‌شود.
تغییرات اقلیم اندک است
در ادامه این جلسه محمد سلیقه یکی از قم ‌پژوهان با اشاره به اهمیت آمایش سرزمین در مدیریت منابع آبی اظهار داشت: کشاورزی، برداشت از منابع آب، استقرار جمعیت، کنترل تعریق و… از موضوعاتی است که باید به آن توجه شود.
وی در پاسخ به فقیه زاده که معضل تغییرات آب و هوایی را مطرح کرد گفت: از سال ۱۹۹۴ تاکنون دما کمتر از یک درجه سانتی‌گراد تغییرات داشته اما بارش تغییری نداشته که این نشان می‌دهد تغییرات اقلیمی آن‌چنان هم جدی نیست و بالا رفتن دمای شهر قم و مشکلات خشک‌سالی بیشتر به دلیل فعالیت‌های انسانی است تا تغییرات اقلیم.
عباس جعفری، دانشجوی دکترای محیط‌زیست هم در این جلسه با اشاره به معضل مدیریت ناپایدار در کشور افزود: احیای دستگاه‌های اکولوژیکی ازجمله دریاچه نمک موضوع پیچیده‌ای است و کوتاه‌ترین راه‌حل ممکن مسئله انتقال آب است که در آینده عوارض بیشتری را متوجه اکوسیستم خواهد کرد.
تبدیل بلورهای نمکی به پودر
وی ادامه داد: دریاچه نمک هنوز در شرایط تاب‌آوری قرار دارد اما اگر این روند ادامه پیدا کند روزی بلورهای نمکی شکسته شده و به پودر تبدیل می‌شود.
این فعال محیط‌زیست با اشاره به اینکه با یک بمب نمکی در مرکز کشور مواجه هستیم گفت: در این محدوده ۲۵ درصد جمعیت کشور زندگی می‌کنند که در معرض این خطر قرار دارند.
2018087
وی اظهار داشت: باوجود خطراتی که وجود دارد، کار جدی برای حفاظت از دریاچه صورت نمی‌گیرد و آمار مجوزهای معدن داده‌شده اطراف دریاچه در سال‌های اخیر هم نشان‌دهنده همین موضوع است. گویا برخی خوشحال می‌شوند اگر این دریاچه خشک شود تا بیشتر به بهره‌برداری از معدن‌ها مشغول شوند.
جعفری معتقد است انتقال آب بین حوضه‌ای پاسخگوی بی‌تدبیری‌ها درزمینهٔ مشکلات دریاچه نمک نیست و تنها منافع عده‌ای را تأمین خواهد کرد.
وی با اشاره به اینکه بارندگی در سال‌های گذشت در شهر قم تفاوت چشم‌گیری نداشته افزود: نباید بی‌تدبیری‌های خودمان را گردن تغییرات اقلیم بیندازیم.
لزوم کنترل مهاجرت‌ها به قم
سید محسن محسنی، یکی دیگر از قم پژوهان هم در این جلسه به برداشت بی‌رویه شن از اراضی اطراف شهر قم اشاره کرد و گفت: همه ما می‌دانیم شن چه نقشی در نگهداری از آب‌های زیرزمینی دارد.
حبس شدن روان آب‌ها در بالادست، حفر چاه‌های متعدد، احداث سدها، بهره‌برداری از معادنی که با استفاده از نفوذ عده‌ای در قم صورت گرفته از دیگر مشکلاتی بود که وی به آن اشاره کرد.
محسنی افزود: همین الآن هم که می‌خواهیم این مشکلات را حل کنیم باز راه‌حل‌هایی ارائه می‌دهیم که جیب عده‌ای پر شود درحالی‌که باید به دنبال حل ریشه‌ای مشکلات ازجمله توقف مهاجرت‌ها به شهر قم باشیم.