نوشته‌ها

ناسا: یخچال قطبی

دانشمندان ناسا پس از آشکار شدن نتیجه ماموریت اکتشافی اخیرشان در رابطه با رشد روز افزون حفره ای در یخچال های طبیعی قطب جنوب، مبهوت شده اند چرا که فهمیده اند ذوب شدن یخ ها، از چیزی که پیش بینی می کرده اند بسیار سریع تر است. این حفره به اندازه دو سوم منهتن است، این قدر بزرگ که می توان 14 میلیارد تُن یخ را قبل از ذوب شدن در آن جای داد.

بیشتر این مقدار با سرعت انفجاری ای ناپدید شده است. دانشمندان گزارش داده اند که عمده این ذوب شدن در سه سال اخیر رخ داده است. اندازه حفره زیر یخچال نقش مهمی را در ذوب شدن ایفا می کند، چرا که با نفوذ بیشتر آب و گرما به زیر یخچال، ذوب شدن تسریع می شود.

آزمایشگاه مورد استفاده در این ماموریت، از رادار قابل نفوذ به یخ جهت بررسی و اکتشاف فضای زیر یخچال Thwaites در قطب جنوب غربی که گاها به آن یکی از خطرناکترین یخچال ها گفته می شود (چرا که می تواند به تنهایی در افزایش سطح آب دریاها نقش مهمی ایفا کند)، استفاده کرد. دانشمندان انتظار داشتند که حفره های نسبتا کوچکی بین یخچال و بستر صخره ای آن پیدا کنند، اما با یافتن یک حفره با عمق 1000 فوت شوکه شدند.

طبق این گزارش، این مطالعه از بسیاری از گزارش های اخیر سایر دانشمندان در رابطه با ذوب شدن سریع یخ های قطب جنوب بیش از آنچه پیش بینی میشد پیروی می کند، وضعیتی که به موازات گرم تر شدن سریع اقیانوس ها در حال رخ دادن است.

ذوب شدن یخچال Thwaites، که تقریبا هم اندازه فلوریدا است، تا همین الان حدودا 4 درصد در افزایش سطح آب دریاها نقش داشته است. ناپدید شدن یخ های قطبی، باعث افزایش سطح دریاها تا حدود 2 فوت و افزایش احتمال سریعتر ذوب شدن یخچالها محاصره شده که خود منجر به افزایش سطح آبها به اندازه 8 فوت می شود، می گردد.

در بخش مربوط به یخچال Thwaites، جایی که حفره در آن پیدا شده است، دانشمندان یک الگوی پیچیده از عقب نشینی و ذوب شدن یخ را مشاهده کرده اند که در واقع به معنی عقب نشینی بخش های یخچال به اندازه 2625 فوت در سال می باشد.

دانستن جزییات اینکه چگونه اقیانوس باعث آب شدن این یخچال می شود جهت پیش بینی تاثیر آن بر افزایش سطح دریاها در دهه های آینده ضروری می باشد.

 ما چگونه می توانیم متوقف شویم؟

بعد از چند سال که رشد انتشار کربن به حداقل رسیده بود، مجددا جهان در حال رقابت برای سوزاندن سوخت های فسیلی بیشتری است. با توجه به محاسبات اخیری که صورت گرفته است، تا پایان سال 2018 مقدار 37.1 میلیارد تن کربن انتشار یافته است که رکوردی جدید است.

این یعنی 2.7 % افزایش نسبت به سال 2017 که 36.2 میلیارد تن بود که این مقدار خود 1.6 % نسبت به سال 2016 بیشتر بوده است. برای سه سال، تغییری در مقدار انتشار کربن مشاهده نشد، در حالیکه همزمان اقتصاد جهانی رو به رشد بود. این باعث امیدواری دانشمندان به شروع کاهش انتشار شده بود، اما این اتفاق نیفتاد!

برای بستن شیر انتشار کربن، کشورها می بایست به سرعت روی انرژی های نو تمرکز کنند.

انتشار رو به افزایش

تغییرات آب و هوایی از قبل شروع شده است. مطالعه ای در سال 2010 که در ناسا صورت پذیرفت نشان داد که دمای زمین در قرن بیستم 0.8 درجه سلسیوس افزایش یافته است. قطب شمال به طور خاص با نشان دادن رکورهای جدیدی از ذوب شدن یخ ها، به سرعت نسبت به این تغییرات واکنش نشان داد. سطح آبهای حاصل از ذوب شدن یخ ها در گرینلند به تنهایی حدودا باعث بالاتر رفتن سطح تمام آبهای جهان به اندازه تقریبا 1 میلیمتر می شود.

در ماه اکتبر، موسسه بین دولتی مربوط به تغییرات آب و هوایی سازمان ملل متحد (IPCC) هشدار داد که جهان باید مقدار انتشار کربن خود را تا سال 2030، به مقدار 45 % کمتر از مقدار آن در سال 2010 برساند و تا سال 2050 نیز باید مقدار انتشار را کاملا متوقف کند تا میانگین دمای جهانی بیش از 1.5 درجه سلسیوس افزایش نیابد.

 

این نمودار مقدار انتشار کربن ناشی از استفاده از زمین ها و سوختن سوختهای فسیلی (بالا) و جایی که این کربن های اضافه تجمع می کنند (پایین) را نشان می دهد. کربن موجود در جو زمین (رنگ آبی) باعث گرم شدن زمین می شود؛ کربن موجود در اقیانوس ها (رنگ سبز تیره) باعث اسیدی شدن آبها و آسیب رساندن به جانداران آبی می شود.

(The Global Carbon Project, Le Quéré et al, Earth System Science Data 2018)

 

در حال حاضر، انتشار کربن در جهت نادرستی پیش می رود. در بین سالهای 2017 و 2018، تخمین زده شده که چین مقدار انتشار خود را 4.7 % افزایش داده است. در همین بازه زمانی امریکا 2.5 افزایش داده است. اما هند بیشترین مقدار افزایش را داشته است، 6.3 %. اتحادیه اروپا نیز به مقدار 0.7 % افزایش داشته است.

محققین گزارش کرده اند که نیرو محرکه چنین تغییراتی هم مربوط به مسایل هواشناسی است و هم اقتصادی. زمستان بسیار سرد در شرق ایالات متحده و تابستان بسیار داغ در این کشور مقدار انتشار کربن را به دلیل استفاده زیاد از سیستم های گرمایش و سرمایش افزایش داده است. کاهش قیمت نفت و بنزین هم باعث شده تا خودروها و کامیونهای بزرگتری در ایالات متحده خریداری شوند. در همین حال، اقتصاد کساد چین، باعث شده تا پروژه های بزرگ مربوط به زغال سنگ که متوقف شده بودند مجددا راه اندازی شوند. در هند هم توسعه اقتصادی باعث شده تا جایی که میتوانند پروژه های مربوط به انرژی را پیش ببرند. آنها پروژه های زغال سنگ، هسته ای و تجدید پذیر را با سرعت وحشتناکی به جلو می برند. هر کارخانه زغال سنگی که اکنون می سازند تا 40 سال آینده زمین را آلوده خواهد کرد.

تغییر جهت دادن

علیرغم روند های تکان دهنده گزارش شده، بارقه هایی از امید نیز وجود دارند. ایالات متحده و کانادا مصرف زغال سنگ خود را نسبت به سال 2005، حدود 40 % کاهش داده اند. همچنین علیرغم سیاست های صریح جانبدارانه دونالد ترامپ از زغال سنگ، حدود 15 گیگاوات نیروگاه زغال سنگی قرار است امسال تعطیل شوند که خود به طور بالقوه یک رکورد تازه است.

اکنون، قیمت پروژه های مربوط به انرژی بادی و خورشیدی در بسیاری از زمینه ها قابل رقابت با سوختهای فسیلی می باشد.

اگرچه کشورهای در حال توسعه نظیر چین و هند در حال افزایش سریع انتشار کربن ناشی از سوختهای فسیلی هستند، اما کشورهای توسعه یافته نظیر امریکا و اتحادیه اروپا کماکان بیشترین سهم را از میزان انتشار دارا هستند.

(The Global Carbon Project, 2018)

 

بخش حمل و نقل چالش بزرگتری به شمار می آید، چرا که قیمت سوخت ارزان تر به معنای رانندگی بیشتر و خریداری خودروهای بزرگتر است. توسعه خودروهای برقی که نیروی خود را از انرژی های پاک دریافت کنند می تواند تاثیر به سزایی در کاهش انتشار داشته باشد.

در سطح جهانی، تصویر پیش رو پیچیده است. به عنوان مثال هند، تلاش می کند خودروهای برقی را برای میلیون ها آدمی بیاورد که هیچ سرمایه ای ندارند. آنها نیازمند مشوّق های مالی ای هستند تا بتوانند وابستگی خود را به نیروگاه های جدید زغال سنگ کاهش دهند و به جای آنها زیرساختهای مربوط به انرژی های تجدید پذیر را بسازند.

اگر چه دیدن روند سریع افزایشی انتشار کربن نا امید کننده است، اما محققین خوشبین هستند. آنها معتقدند که انرژی های سبز نهایتا برنده بازی خواهند شد. تنها سوالی که باقی می ماند این است که اولا گرمایش زمین تا کجا قرار است پیش روی کند و با توجه به زیاده روی های امروز، چه مقدار سخت خواهد بود تا جلوی آن را گرفت. امروزه هر چه بیشتر انتشار کربن داشته باشیم، در یک دهه یا دو دهه آینده نیازمند تلاش سریعتر و عمیقتری خواهیم بود.

آقای جکسون و همکارانش نتایج حاصل از تحقیقات خود را روی پروژه جهانی کربن در تاریخ 5 دسامبر 2018 در ژورنال Environmental Research Letters and Earth System Science Data منتشر نمودند.

قصور گروه بیست (G20) برای مهار پدیده گرمایش زمین
به نقل از خبرگزاری دویچه وله از نتایج گزارشی که درباره آلودگی‌های محیط زیست و گرمایش زمین تحت عنوان Brown to Green Report منتشر شده است، کشورهای صنعتی و قدرت‌های اقتصادی گروه بیست (G20) برای مهار پدیده گرمایش زمین و همچنین در راه دستیابی به اهداف تعیین شده در پیمان اقلیمی پاریس تلاش لازمه را به‌عمل نمی‌آورند. خطر گرم شدن بیشتر زمین هم‌چنان باقی است و احتمال گرمایشی در حد ۴ تا ۵ درجه نیز وجود دارد.

طبق آمار و اطلاعات ارائه شده در این گزارش، میزان تولید گاز کربنیک در سال گذشته میلادی نه تنها کاهش نیافته، بلکه افزایش نیز داشته است.دو منبع اصلی آلودگی در آلمان بهره گرفتن از ذغال سنگ برای تولید برق و گاز کربنیک ناشی از تردد خودروهای فسیلی می باشد.

سازمان «جرمن‌ واچ» که یکی از سازمان‌های فعال در تهیه این گزارش است، بر جایگزین کردن انرژی‌های فسیلی توسط انرژی‌های تجدیدپذیر نظارت دارد. یان بورک، یکی از کارشناسان این سازمان ضمن اشاره به عدم کاهش میزان گازهای گلخانه‌ای در آلمان گفته است که میزان تولید این گاز‌ها در سال گذشته حتی اندکی بیش از میزان سال ۲۰۰۹ بوده است. آلاینده‌های ناشی از تردد خودروهای فسیلی حتی ظرف پنج سال گذشته در آلمان به میزان ۷ درصد افزایش یافته است.

همچنین بورک تاکید کرده است که پایبندی آلمان به اهداف پیش‌بینی شده در پیمان اقلیمی پاریس تنها در شرایطی ممکن است که این کشور تا سال ۲۰۳۰ به استفاده از ذغال سنگ کاملا پایان داده و همچنین با بهره گرفتن از خودروهای برقی، سیاست خود را در قبال استفاده از انرژی فسیلی در تامین انرژی به‌گونه اساسی تغییر دهد.

هشدار درباره افزایش گرمایش زمین

باید یادآور شد که همه آنچه در این گزارش درباره آلمان آمده است، منفی نیست. به عبارت دیگر، آلمان دستاوردهای مثبتی نیز در زمینه کاهش آلودگی‌های زیست محیطی داشته است. به عنوان نمونه به الزام‌های پیش‌بینی شده در ساخت و ساز در آلمان اشاره شده است. بر اساس قوانین جدید، مواد به کار رفته در ساختمان‌سازی می‌بایست نیاز این بناها به انرژی برای گرم یا سرد کردن را کاهش دهند.

افزون بر آن، در سال ۲۰۱۷، حدود ۳۴ درصد برق آلمان از طریق انرژی‌های تجدید‌پذیر تامین شده‌اند. این در حالی است که میانگین سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در تولید برق در کشورهای عضو گروه بیست حدود ۲۴ درصد بوده است.

در این گزارش البته قید شده است که افزایش سهم انرژی‌های تجدید‌پذیر در تولید برق در آلمان، ناشی از فعالیت و برنامه‌های سال‌های گذشته است. در سال ۲۰۱۷ میزان استفاده از انرژی بادی نسبت به قبل حتی کاهش یافته است.

دیگر کشورهای صنعتی و قدرت‌های اقتصادی وابسته به گروه بیست (G20) در اجرای سیاست‌های پیش‌بینی شده در پیمان اقلیمی پاریس، به طور مشابه عمل نمی‌کنند. این گزارش به تفاوت‌های آشکار موجود در سیاست‌های مقابله با آلودگی محیط زیست در کشورهای وابسته اشاره کرده است.

در برخی از کشورها نظیر روسیه، عربستان سعودی و ترکیه اهداف بسیار محدودی برای کنترل تولید گاز کربنیک و گازهای گلخانه‌ای پیش‌بینی کرده‌اند.
گزارش یاد شده حکایت از آن دارد که هرگاه همه جهان همان سیاستی را در پیش می‌گرفتند که از سوی روسیه، عربستان و ترکیه در حال حاضر اجرا می‌شود، احتمال افزایش گرمایش زمین به حد ۴ تا ۵ درجه نیز وجود می‌داشت.

برخلاف تصور، آمریکا از نظر کاهش گاز کربنیک و گازهای گلخانه‌ای موقعیت نسبتا بهتری در قیاس با دیگر کشورهای صنعتی دارد. طبق این گزارش این نتیجه نسبتا درخشان ناشی از سیاست‌های دولت دونالد ترامپ نبوده و حاصل تلاش‌ها و سیاست‌هایی است که در ایالت‌های مختلف آن کشور دنبال می‌شود.

همچنین در این گزارش به تلاش‌ها و برنامه‌های بریتانیا و فرانسه در زمینه قطع کامل استفاده از ذغال سنگ و خودروهای فسیلی اشاره شده است. افزون بر آن از هند به عنوان یکی از کشورهای پیشتاز در زمینه تعیین اهداف اقلیمی یاد شده است. هند مطابق با پیمان اقلیمی پاریس برنامه و هدف محدود کردن میزان گرمایش زمین در حد یک و نیم درصد تا دو درصد را دنبال می‌کند.

تهیه گزارش « Brown to Green » از سال ۲۰۱۵ آغاز شده است. شماری از سازمان‌های ناظر بر تغییرات اقلیمی در تهیه سالانه این گزارش نقش دارند. این گزارش توسط کارزار «شفافیت اقلیمی» (Climate Transparency) منتشر می‌شود. چهارده نهاد و موسسه دولتی و غیردولتی کشورهای وابسته به گروه بیست G20 در تهیه این گزارش مشارکت دارند که از آن بین چند نهاد و موسسه ناظر بر پژوهش‌های اقلیمی در آلمان فعالیت می‌کنند. از آن جمله است سازمان “جرمن‌ واچ”، موسسه “نیو کلایمت” و دانشگاه هومبولت برلین. افزون بر آن‌ها موسسه پژوهش‌های اقلیمی بین‌المللی «کلایمت آنالیتیکس» که دفتر اصلی آن در برلین واقع است، نیز در تهیه این گزارش نقش دارد.

لازم به ذکر است که گزارش سالانه منتشر شده از سوی این مجموعه،  متکی بر اطلاعات و آماری است که در حال حاضر در دسترس این ۱۴ نهاد و موسسه قرار دارند.

صخره های مرجانی

مطالعات نشان می دهد که اکوسیستم های شکننده مرجانی نمی توانند با سرعت بالارفتن سطح دریاها رشد کنند. دانشمندان یک تهدید جدید که صخره های مرجانی در معرض خطر جهان را تحت تاثیر قرار می دهد را افشا کردند. آنها بیان کردند که در آینده نه چندان دور رشد بیشتر این صخره ها با سرعتی متناسب با بالارفتن سطح آب دریاها که نتیجه گرمایش جهانی کره زمین است، امکان پذیر نخواهد بود.
در این پژوهش که در نشریه Nature چاپ شده است با مطالعه نرخ رشد بیش از 200 صخره مرجانی استوایی غربی اقیانوس اطلس و اقیانوس هند به این نتیجه رسیدند که تنها 9 درصد این صخره ها می توانند با خوشبینانه ترین نرخ رشد سطح آب دریاها به رشد خود ادامه داده دوام بیاورند. پروفسور کریس پری از دانشگاه اکستر در این رابطه می گوید: برای بیشتر صخره های مرجانی در طول مناطق اقیانوس کاراییب سرعت رشد به علت فرسایش این صخره ها کند شده است. از طرف دیگر نرخ بالاترفتن سطح دریا ها در حال افزایش است، بنابراین با توجه به نتایج مطالعات و در نظر گرفتن این شرایط، صخره ها قادر به ادامه رشد نخواهند بود و در طول قرن حاضر سطح آب با نرخ پیشرونده ای بالاتر از صخره ها خواهد آمد.
در طول قرن گذشته سطح دریا چندین اینچ افزایش داشته است و اندازه گیری ها حاکی از آن است که امروزه سرعت این افزایش به طور چشمگیری در حال بالارفتن است. دو عامل اصلی در بروز این پدیده دخیل هستند. اولین عامل تغییرات اقلیمی و آب و هوایی است که موجب بالا رفتن دمای آب می شود که منجر به گرم شدن و انبساط آب می گردد. عامل دیگر ذوب شدن یخ ها و یخچال های طبیعی است که میزان آب موجود در اقیانوس ها را بیشتر می کند. در عین حال صخره هایی که بر اثر گرمایش و اسیدی شدن اقیانوس ها ضعیف شده اند موجب جذب هر چه بیشتر دی اکسید کربن می شوند. این امر منجر به پدیده بی رنگ شدن می شود که گسترش مرجان ها را از بین برده و قابلیت رشد آن ها را بسیار محدود می کند.
پروفسور پیتر مامبی از دانشگاه کوئینزلند می گوید: طبق پیش بینی ما در بهترین حالت تا سال 2100 آبگرفتگی صخره های مرجانی جوامع ساحل نشین را با تهدیدهای جدی تغییرات خط ساحلی مواجه خواهد کرد.

شما می‌توانید این خبر را به زبان انگلیسی اینجا بخوانید.

گرمایش جهانی یا گرم‌ شدن زمین نام پدیده‌ای است که منجر به افزایش میانگین دمای سطح زمین و اقیانوس‌ها شده است. طی ۱۰۰ سال گذشته، کرهٔ زمین به طور غیرطبیعی حدود ۰٫۷۴ درجهٔ سلسیوس گرم‌تر شده که این موضوع دانشمندان را نگران کرده‌است.

 

مدیر ملی طرح حفاظت از تالاب‌های ایران گفت: امروز مردم می‌دانند تالاب‌ها جایی نیست که در آن فقط چند قورباغه و ماهی وجود داشته باشد بلکه جلوی ریزگردها را می‌گیرد. در واقع می‌توانند نقش تصفیه‌خانه‌های طبیعی آب و هوا را ایفا کنند.

 

ابوالفضل آبشت در یک میزگرد رادیویی درباره وضعیت تالاب‌ها در سال ۹۶ گفت: وضعیت تالاب‌ها در سال جاری نسبت به سال‌های گذشته، وضعیت بهتری دارد زیرا تلاش‌های زیادی شده است که مطالبات عمومی ارتقاء پیدا کند. نسبت به سالیان گذشته مردم به شکل خیلی بهتری در مورد کارکرد تالاب‌ها و ارزش بسیار زیاد آن‌ها مطلع شده‌اند.

 

وی به توجه بیشتر مسئولان به تالاب‌ها نیز اشاره کرد و گفت: از نظر حقوقی و قانونی نیز مسئولان تلاش خیلی زیادی کرده‌اند تا موانع قانون حمایت از تالاب‌ها مرتفع شود. اخیراً در مجلس شورای اسلامی لایحه حفاظت از تالاب‌ها مصوب شد که از نظر قانونی و حقوقی قدم مثبت و بزرگی است.

 

مدیر ملی طرح حفاظت از تالاب‌های ایران افزود: در سطوح مختلف مانند ریاست جمهوری نیز توجه خیلی زیادی به تالاب‌ها و حفظ آن‌ها می‌شود و تلاش‌های بسیار گسترده‌ای برای حفظ دریاچه‌ها و تالاب‌ها شده است. وضعیت فیزیکی و بیولوژیک تالاب‌ها نیز به همین دلیل که آگاهی عمومی افزایش پیدا کرده ، اوضاع و احوال بهتری دارد و در سال‌های آینده نیز وضعیت مناسب‌تر خواهد بود.

 

در ادامه دکتر عباسپور-رئیس انجمن متخصصین محیط زیست- با بیان اینکه عوامل مختلفی وجود دارد که باعث بحرانی‌تر شدن وضعیت تالاب‌ها شده است، گفت: در حالت کلی عواملی که باعث ایجاد بحران شده ، دو دسته هستند و شامل عوامل انسانی و مدیریتی و عوامل طبیعی می‌شود.

 

وی درباره عوامل انسانی اظهارکرد: در این بخش اقداماتی صورت گرفته که باعث ایجاد مشکل شده است. به عنوان مثال آب تالاب هامون به سمت چاه نیمه‌ها هدایت می‌شد. این کار در کنار احداث سد در افغانستان، مشکلاتی را برای تالاب هامون ایجاد کرده است.

 

رئیس انجمن متخصصین محیط زیست ادامه داد: مسئله دیگر استفاده بی‌رویه از منابع آب‌های زیرزمینی است که در رابطه با منطقه تالاب‌ها ایجاد شده بود و اساسا یکی از مشکلات دریاچه ارومیه نیز همین برداشت‌های بی‌رویه بود. قطع حق‌آبه تالاب‌ها نیز مشکل دیگری بود که توسط عوامل انسانی به وجود آمد.

 

به گزارش سایت رادیو گفت و گو عباسپور درباره عوامل طبیعی گفت: خوشبختانه با توجه به بارندگی‌های مناسبی که در انتهای سال ۹۵ صورت گرفت، مشکلات برخی از تالاب‌ها حل شد اما نباید این را به عنوان عاملی اصلی برای حل مشکل تالاب‌ها در نظر بگیریم. گرمایش زمین و تغییر اقلیم نیز عامل دیگری است که می‌توان از آن به عنوان عوامل طبیعی نام برد.

به گفته استاد دانشگاه داکوتای جنوبی، مارک کوچران و دانشمند ارشد مرکز علوم داده‌های جغرافیایی، در سال‌های آینده با آتش‌سوزی‌های بیشتر و با شدت قوی‌تری در جنگل‌ها مواجه خواهیم شد.

کوچران و محققان دانشگاه تاسمانی و آیداهو با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای، سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۳، نزدیک به ۲۳ هزار آتش‌سوزی در سراسر جهان را مورد بررسی قرار دادند. در این بین، ۴۷۸ آتش‌سوزی با شدت بالا (که به‌عنوان حوادث شدید آتش سوزی تعریف شده است)، یافتند.

به گفته محققان در این مطالعه، تقریباً تمامی شرایط بد شامل افزایش درجه حرارت، شرایط خشک و بادهای شدید به ما می‌گویند که آب و هوا در وقوع پدیده آتش‌سوزی بسیار مهم است. این گروه تحقیقاتی با استفاده از اطلاعات ماهانه آب و هوای جهان بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۴، تغییرات در رفتار آتش‌سوزی جنگل‌ها را برای دوره ۲۰۴۱ تا ۲۰۷۰ مدل‌سازی کردند. پیش‌بینی مدل‌سازی انجام شده نشان می‌دهد که در تعداد روزهایی که شرایط مساعد برای وقوع آتش‌سوزی را دارا هستند، با افزایش ۲۰ تا ۵۰ درصدی حریق مواجه خواهیم شد.

به گفته کوچران این شرایط در صورت عدم توقف گرمایش زمین در اواخر قرن حاضر وخیم‌تر خواهد شد. مناطقی که در خطر بیشتری قرار دارند، در جنگل‌های غرب ایالات متحده، جنوب شرقی استرالیا، اروپا و منطقه مدیترانه شرقی از سمت یونان به لبنان و سوریه گسترده شده‌اند.

بنا بر تحقیقات انجام شده از ۴۷۸ آتش‌سوزی مهیب رخ داده در جهان، ۱۴۱ آتش‌سوزی بیشترین تأثیر را بر جوامع انسانی داشته است زیرا این آتش‌سوزی‌ها در نقاطی رخ داده که با تراکم نسبتاً بالای جمعیتی روبرو بوده‌اند. عمده این مناطق در غرب ایالات متحده و جنوب شرقی استرالیا مشاهده شده است.

باد عامل ۳۵ درصد از این آتش‌سوزی‌های مهیب، در جنگل‌ها بوده است، در حالی‌که خشک‌سالی ۲۲ درصد از این علت‌ها را به خود اختصاص داده است. از دیگر عوامل آب و هوایی می‌توان به بالا بودن درجه حرارت و رطوبت پایین اشاره کرد که تقریباً عامل ۲۰ درصد از این آتش‌سوزی‌ها بوده است.

محققان می‌گویند: پدیده‌هایی همچون سیلاب، آتش‌سوزی، روند گرمایش زمین و وقوع حوادث مرتبط با آن می‌تواند تأثیر مخربی بر سلامت روان افراد داشته باشد.

سوزان کلایتون از انجمن روانشناسی آمریکا و یکی از نویسندگان این گزارش در مورد این مسئله می‌گوید: «تأثیرات تغییرات اقلیمی تنها به افرادی که مستقیماً تحت تأثیر هستند محدود نمی‌شود.»

وی در ادامه می‌افزاید: «تغییرات اقلیمی تهدیدی گسترده برای سلامت ما بوده و به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر سلامت روان تأثیر می‌گذارد.»

طبق این گزارش، تأثیرات فیزیکی تغییر آب و هوا شامل بیماری قلبی و ریوی، سوءتغذیه، افزایش ریسک ابتلا به آسم و بیماری‌های ناشی از حشراتی نظیر زیکا است.

اما تأثیرات روانی آن به مراتب شدیدتر است. به گفته محققان، با فروکش کردن سیلاب یا اطفاء آتش‌سوزی‌ها، درد و رنج آدمی آغاز می‌شود.

به عنوان مثال، در پی بروز طوفان کاترینا در سال ۲۰۰۵، نرخ بروز خودکشی یا اندیشه خودکشی بیش از دو برابر شد. در حدود نیمی از ساکنان منطقه دچار اضطراب یا اختلالات رفتاری نظیر افسردگی شدند و از هر ۶ نفر، یک نفر «اختلال استرس پس از سانحه» را تجربه کرد.

به گفته محققان، قربانیان بلایای طبیعی که مجبور به جابجایی به دلیل از دست دادن شغل یا مسکن‌شان هستند غالباً فاقد کنترل، امنیت و استقلال هستند از این رو سلامت روان‌شان تحت‌الشعاع قرار گرفته و در معرض ابتلا به مشکلات سلامت روان خواهند بود.

رئیس دانشکده محیط زیست دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات گفت: بر اساس برنامه ششم توسعه باید 4 هزار مگاوات برق از منابع تجدید پذیر در کشور تولید شود.

مجید عباسپور در بیست و دومین همایش ملی- منطقه‌ای انجمن متخصصان محیط زیست ایران و دوازدهمین جشنواره توسعه سبز افزود: تحقق این میزان تولید برق از منابع تجدید پذیر نیازمند حرکت‌های بسیار اساسی و برنامه‌ریزی دقیق است.

وی اظهار کرد: در طول برنامه چهارم و پنجم فقط موفق به تولید 115 مگاوات برق از منابع تجدید پذیر شدیم بنابراین دست یافتن به 4 هزار مگاوات در یک برنامه پنج ساله نیازمند تلاش و همدلی بسیار است که باید جدی گرفته شود.

وی به برگزاری بیست و دومین همایش ملی – منطقه‌ای انجمن متخصصان محیط زیست ایران و دوازدهمین جشنواره توسعه سبز اشاره کرد و گفت: در دو روز برگزاری این همایش مباحث محیط زیستی زیادی مطرح می‌شود و مقرر شد خلاصه‌ای از این مباحث که در پنل‌ها ارائه می‌شود به مراجع ذی‌ربط مانند مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، مجمع تشخیص مصلحت نظام و سازمان حفاظت محیط زیست ارسال شود تا در تصمیم‌گیری‌ها از آن‌ها استفاده شود.

عباسپور افزود: رویکرد این همایش تعاملات بین‌المللی و منطقه‌ای در برنامه پنجم توسعه و چشم‌انداز آن در برنامه ششم است.

وی ادامه داد: در این همایش بخش‌هایی مانند ‘ آب و چشم‌انداز آن در برنامه ششم توسعه’، ‘ جایگاه تغییر اقلیم و کیفیت هوا در برنامه‌های توسعه’، ‘ نگرشی بر برنامه‌های توسعه در بخش انرژی و دورنمای آن ‘، ‘ نقش آموزش – پژوهش و فرهنگ‌سازی در برنامه‌های توسعه‌ای’، ‘ بررسی نوع زیستی در برنامه پنجم و چشم‌انداز آن در برنامه توسعه ‘ و ‘ نقش فن‌آوری در برنامه‌ریزی توسعه پایدار’ در قالب پنل‌های تخصصی ارائه می‌شود.

گرمایش زمین بر درآمد ناخالص ملی کشور تأثیر منفی خواهد داشت

رئیس واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی نیز گفت: پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد گرمایش زمین تأثیر منفی بر درآمد ناخالص ملی کشور خواهد داشت.
علی عباسپور افزود: انتشار گازهای گلخانه‌ای و گرم شدن زمین بر تمام کشورهای دنیا تأثیر منفی خواهد داشت.

وی اظهار کرد: پیش بینی شده است این عوامل موجب کاهش ٢ تا ٣ درصدی درآمد ناخالص ملی در کشور شود که باید از امروز به فکر برنامه‌ریزی برای جلوگیری از این تأثیر منفی باشیم تا در آینده دچار معضل و مشکلات در این زمینه نشویم.

وی گفت: ما معتقدیم محیط زیست و طبیعت یک موجود زنده است و این موجود در طولانی مدت جواب بی‌عدالتی‌هایی که نسبت به آن روا می‌داریم را خواهد داد، به عنوان مثال امروز که با پدیده ریزگردها مواجه هستیم نتیجه همان بی‌عدالتی نسبت به طبیعت است.

عباسپور افزود: از مهر و موم‌ها پیش می‌دانستیم کشور با مشکل کم‌آبی و توسعه کویر مواجه است اما اقدام مؤثری در راستای مقابله با آن انجام ندادیم و امروز کار به جایی رسیده که ریزگردها مردم خوزستان را با مشکلات حادی مواجه کرده است.

وی گفت: یا اینکه به مسئله دریاچه ارومیه توجه نکردیم و به راحتی با احداث جاده میان‌گذر موجب برهم زدن گردش طبیعی آب شدیم و یا با احداث سدهای متعددی بر روی رودخانه‌های منتهی به دریاچه و تغییر نوع کشت روند خشک شدن آن را تشدید کردیم و امروز تلاش می‌کنیم مانع مردن کامل دریاچه شویم که این مسئله هزینه زیادی را متوجه کشور می‌کند.

رئیس واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی به وضعیت هوا در کلان‌شهرها اشاره کرد و گفت: امروزه وضعیت هوا در بسیاری از شهرهای کشور به ویژه کلان‌شهرها مناسب نیست که یکی از دلایل اصلی آن خودروهای بی‌کیفیتی است که در سطح شهر تردد می‌کنند که باید مورد توجه مسئولان قرار گیرد تا دیگر شاهد تولید خودروهای فاقد استاندارد در کشور نباشیم.

بیست و دومین همایش ملی – منطقه‌ای انجمن متخصصان محیط زیست ایران و دوازدهمین جشنواره توسعه سبز از امروز تا چهارم اسفندماه در دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات برگزار می‌شود.

به گفته دانشمندان، اثر فعالیت‌های انسانی در تغییر آب و هوای زمین ۱۷۰ برابر سریع‌تر از تأثیر عوامل طبیعی است. دانشمندان ادعا می‌کنند معادله‌ای ابداع کرده‌اند که نشان می‌دهد، مردم پشت سرگرم شدن کره زمین هستند.

به گزارش ایندیپندنت، به گفته محققان، درجه حرارت جهانی یک دهم درجه سانتی‌گراد در هر قرن، طی ۷۰۰۰ سال پیش کاهش یافته، اما در ۴۵ سال گذشته معادل ۱.۷ درجه سانتی‌گراد در قرن، افزایش یافته است. ۱۲ سال گذشته، گرم‌ترین سال‌ها از ۱۹۹۸ تا کنون بوده‌اند.

نیروهای کیهانی و ژئوفیزیک و همچنین نیروی بیوسفری در تغییر سیستم زمین طی چهار میلیارد سال عمر زمین، نتوانسته‌اند به اندازه اثر فعالیت‌های انسانی بر این کره خاکی با چنین سرعتی تأثیرگذار باشند.

آنتروپوسین یک دوره زمین‌شناسی پیشنهادی است که در آن تأثیر فعالیت‌های انسانی شروع می‌شود و دارای یک ویژگی از اثر قابل اندازه‌گیری بر روی محیط زیست است.

دانشمندان بر اساس مطالعه منتشر شده در مجله New Scientist اعلام کرده‌اند: نرخ انتشار کربن به اتمسفر در ۶۶ میلیون سال گذشته به بالاترین حد خود رسیده است. از دست دادن متناوب تنوع زیستی در دهه‌های اخیر، محققان را در سال ۲۰۱۵ به این استدلال وا داشت که دوره آنتروپوسین نشانه مرحله سوم در تکامل زیست کره زمین است، زیرا این مرحله در پی دوره میکرو اراگانیسم‌ها و تک‌سلولی‌ها از ۳,۵ میلیارد سال گذشته و انفجار کامبرین ۶۵۰ میلیون سال پیش شکل گرفته‌ است.

در این معادله، نیروهای کیهانی و ژئوفیزیک به دلیل ماهیت اثرگذاری آهسته و یا نادر بودن، به عنوان یک عامل محرک و پویا تا حالا تأثیر چندانی نگذاشته‌اند. همه این نیروها هنوز هم اعمال فشار بر سیستم زمین دارند، ولی در برابر اعمال فشار انسان بسیار ناچیز هستند.

در این مطالعه محققان به فعالیت‌های انسانی که بر زیست کره تأثیر می‌گذارد اشاره کرده‌اند که عبارت‌اند از: آلوده کردن آب و خاک همچنین گرم‌تر شدن کره زمین. اوون گافنی از دانشگاه استرالیا که معادله آنتروپوسین را به قرار زیر پیشنهاد داده است، برای چهار میلیارد سال، نرخ تغییران در سیستم زمین (E) دارای یک تابع کیهانی و نجومی (A) و تابع ژئوفیزیک (G) و نیروهای پویایی درونی (I) بوده است. مدار زمین به دور خورشید در حال گردش بوده و فعل و انفعالات گرانشی با سایر سیارات، خروجی گرمای خورشید، برخورد قاره‌ها، آتش‌فشان‌ها و تکامل در این میان نقش داشته‌اند. بررسی این گروه تحقیقاتی نشان می‌دهد که در ۴۰ تا ۵۰ سال گذشته، نرخ تغییرات سیستم زمین صرفاً تابعی از فعالیت‌های صنعتی بشر بوده است.

 

نرخ تغییر سیستم زمین (E) در طول ۴۰ تا ۵۰ سال گذشته صرفاً یک تابع از فعالیت‌های صنعتی است (H)

گافنی می‌گوید: “در حالی‌که بی‌تدبیری‌های بشر شواهد زیادی از اثرات فعالیت انسان را بر زیست کره زمین نادیده می‌گیرد، در یک زمان جغرافیای سیاسی نیز این وضعیت نابسامان را به چالش می‌کشد. زمانی که هر دو دیدگاه جهان مبتنی بر واقعیت‌ها و حتی همکاری‌های بین‌المللی زیر سؤال می‌رود. در هیچ کجای دنیا این نابسامانی را در وضعیت فعلی سیاست آمریکا نمی‌بینیم.