بزرگترین نیروگاه خورشیدی جهان در مراکش با دریایی از آینه‌های فلزی

در مرز بیابان بزرگ صحرا در کشور مراکش، مهندسان در حال انجام آخرین بازرسی‌های نیروگاه خورشیدی مراکش هستند. در این بیابان، دریایی از آینه‌های فلزی رو به سمت خورشید دارند که بخش مهمی ‌از اولین نیروگاه خورشیدی کشور مراکش را تشکیل می‌دهند. این پروژه‌ی بلندپروازانه و بزرگ، بخشی از پروژه‌های کشورهای آفریقای شمالی در راستای افزایش استفاده از انرژی‌های پاک هدف‌گذاری شده‌اند. قرار است این نیروگاه، بزرگ‌ترین مرکز تولید انرژی خورشیدی جهان باشد.

 مراکش، برخلاف همسایگانش ذخایر نفت و گاز بسیار کمی ‌دارد و بزرگ‌ترین واردکننده‌ی سوخت‌های فسیلی در میان کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا است.‌ این کشور سالانه با صرف میلیاردها دلار بودجه، سوخت و الکتریسیته‌ی موردنیاز خود را عمدتاً از کشور اسپانیا وارد می‌کند. یکی از اهداف احداث نیروگاه خورشیدی، کاهش این وابستگی به انرژی وارداتی است. مراکش قصد دارد با این نیروگاه، تا سال ۲۰۲۰ چهل‌ودو درصد از کل نیاز خود را به انرژی به‌وسیله‌ی انرژی خورشیدی تأمین کند.

نیروگاه خورشیدی مراکش در فاصله‌ی ۲۰ کیلومتری منطقه‌ی اورازازات (Ouarzazate) واقع‌شده است. در این نیروگاه، پانصد هزار آینه‌ی مقعر که فرورفتگی سهموی دارند، در هشت‌صد ردیف چیده شده‌اند و در طول روز، به‌آرامی ‌جهت خورشید را دنبال می‌کنند. این آینه‌ها که در مساحتی معادل شش‌صد زمین فوتبال گسترده شده‌اند، روزانه انرژی خورشید را جذب می‌کنند. با این انرژی حرارتی توربین‌های بخار به کارافتاده و درنهایت برق تولید می‌کنند. راه‌اندازی نیروگاه خورشیدی مراکش که نیروگاه نور۱ نام دارد، در سال ۲۰۱۳ با تأیید پادشاه وقت، محمد ششم آغاز شد. گفته‌شده که این نیروگاه با بودجه‌ای معادل ۶۶۰ میلیون دلار و اشتغال‌زایی برای بیش از هزار کارگر احداث‌شده است.

آغاز کار نیروگاه خورشیدی نور۱ در پایان این ماه، هم‌زمان با نشست جهانی آب‌وهوا در پاریس هم‌زمان خواهد بود. عبید عمران (Obaid Amran) ، عضو هیئت‌مدیره‌ی سازمان انرژی خورشیدی مراکش می‌گوید: «کار ساخت‌وساز به پایان رسیده است و اکنون ما در حال آزمایش اجزای واحد تولید هستیم. تصمیم داریم تا پایان امسال این نیروگاه را به شبکه‌ی ملی کشور وصل کنیم.» قرار است فازهای دیگر این پروژه، ‌یعنی نور۲ و نور۳ در سال ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ پیگیری شوند. همچنین به‌زودی‌ یک فراخوان مناقصه برای پروژه‌ی نور۴ نیز اعلام خواهد شد.

هنگامی‌که تمامی ‌فازهای پروژه‌ی نور تکمیل شوند، بزرگ‌ترین مرکز تولید انرژی خورشیدی جهان به تولید انرژی حرارتی خواهد پرداخت. کل این پروژه مساحتی معادل سی کیلومترمربع را در برمی‌گیرد. چنین نیروگاهی قابلیت تولید ۵۸۰ مگاوات برق را دارد. با این مقدار تولید، برق مصرفی‌ یک‌میلیون خانوار تأمین خواهد شد. جمعیت مراکش بیش از سی‌وسه میلیون نفر است.

 پس از راه‌اندازی نیروگاه خورشیدی مراکش، انتشار گازهای گلخانه‌ای این کشور تا حد فراوانی کاهش خواهد ‌یافت. وزارت انرژی کشور مراکش برآورد می‌کند که با افتتاح فاز اول نیروگاه خورشیدی نور، انتشار گاز کربن دی‌اکسید تا ۲۴۰۰۰۰ تن در سال کاهش می‌یابد و با راه‌اندازی فازهای دوم و سوم پروژه، این عدد به ۵۲۲۰۰ تن در سال خواهد رسید. این مقدار تقریباً معادل ‌یک درصد از کل انتشار گاز کربن دی‌اکسید توسط کشور مراکش در سال ۲۰۱۱ است. طبق آمارهای بانک جهانی، این کشور در سال ۲۰۱۱ ۵۶.۵ میلیون تن کربن دی‌اکسید منتشر کرده است.
newscitech-126-03

گرم شدن کره‌ی زمین به‌وسیله‌ی تعداد اندکی از گازها ازجمله کربن دی‌اکسید، به «اثر گلخانه‌ا‌ی» مشهور است. وجود این گازها در ابتدای پیدایش حیات بر روی کره‌ی زمین، ضروری بوده‌اند، زیرا این سیاره را به‌اندازه‌ی کافی گرم نگه داشتند تا زندگی بتواند در آن شکل بگیرد. اما فعالیت‌های انسانی در دهه‌های اخیر، باعث افزایش بیش‌ازاندازه‌ی گازهای گلخانه‌ای در اتمسفر زمین شده و گرمایش جهانی را به همراه داشته‌اند. مهم‌ترین این فعالیت‌ها، سوزاندن نفت و زغال‌سنگ است که ‌یکی از فرآورده‌های آن گاز کربن دی‌اکسید است. بر اساس آمارهای سازمان ملل متحد، تولید گازهای گلخانه‌ای توسط بشر از همیشه بیشتر شده و اکنون انتشار گاز کربن دی‌اکسید به رقم ۵۳ میلیارد تن در سال رسیده است. مراکش که قرار است سال آینده میزبان نشست جهانی آب‌وهوا باشد، قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ سی‌ودو درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای خود را به‌وسیله‌ی گسترش انرژی‌های تجدید پذیر کم کند. عبدالقادر عماره (Abdelkader Amara)، وزیر انرژی مراکش اخیراً گفته است: «ما تلاش می‌کنیم به نقطه‌ای برسیم که بتوانیم با استفاده از انرژی‌های تجدید پذیر ۶۰۰۰ مگاوات برق تولید کنیم. ۲۰۰۰ مگاوات از این حجم موردنیاز را انرژی حرارتی خورشید و ۲۰۰۰ مگاوات را انرژی باد و انرژی برق‌آبی تأمین خواهند کرد.»

محمد زنیبر (Mohammed Zniber) معاون وزیر انرژی مراکش نیز می گوید: «تصمیم داریم در سال ۲۰۲۰ چهل و دو درصد از برق مورد نیاز کشور را با استفاده از انرژی های تجدیدپذیر تأمین کنیم. سهم انرژی خورشیدی در این میان ۱۴ درصد است. ما اکنون (تا قبل از افتتاح نیروگاه نور۱) فقط یک نیروگاه حرارتی خورشیدی داریم که ظرفیت تولیدی آن تنها ۲۰ مگاوات است. اما تصمیم داریم پروژه‌ی نور را که پروژه‌ای بزرگ و در سطح بین المللی زبانزد است اجرا کنیم. در این میان سرمایه‌گذاران خارجی نیز علاقه‌مند به شرکت در این پروژه هستند.»

مراکش سال گذشته بهره‌برداری از بزرگترین مرزعه‌ی بادی آفریقا در جنوب غربی این کشور را آغاز کرد. این مزرعه‌ی ساحلی در منطقه‌ی طرفایه (Tarfaya) واقع شده است.  وزیر انرژی مراکش می‌گوید: «درباره‌ی نیروگاه بادی، تاکنون همه چیز طبق برنامه‌ی از پیش تعیین شده انجام شده و احتمالاً تا سال ۲۰۲۰ از مرز تولید ۲۰۰۰ مگاوات الکتریسیته از این نیروگاه بادی عبور خواهیم کرد.

اما این کشور با تمامی ‌اقدام‌هایی که برای عدم وابستگی به واردات شکل‌های انرژی انجام داده، سوخت‌های فسیلی را کاملاً رها نکرده است. در ماه دسامبر مسئولان این کشور چند میلیون دلار بودجه را برای جستجوی گاز طبیعی اختصاص دادند. نیروگاه‌های خورشیدی به دو شکل انرژی حرارتی را به برق تبدیل می‌کنند. ‌یکی از این روش‌ها استفاده از سلول‌های فتوولتائیک و تبدیل مستقیم انرژی خورشیدی به الکتریسیته است. روش دوم استفاده از متمرکزکننده‌ها است. در این متد، از آینه‌های بزرگی استفاده می‌شود که می‌توانند حجم زیادی از نور خورشید را در‌یک باریکه‌ی کوچک نوری متمرکز کنند. این نوع نیروگاه‌ها اولین بار در دهه‌ی ۱۹۸۰ احداث شدند.

هم‌اکنون از ده نیروگاه خورشیدی بزرگ جهان، شش نیروگاه متعلق به ایالات متحده‌ی آمریکا و چهار نیروگاه متعلق به اسپانیا است. این دو کشور با سیاست عدم وابستگی به نفت و گاز، بیشترین تعداد نیروگاه‌های خورشیدی را دارند. بزرگترین نیروگاه خورشیدی فعلی جهان نیروگاه ایوانپا (Ivanpah Solar Power Facility) است که در شهر کالیفرنیا واقع شده است. احداث نیروگاه‌های خورشیدی در عرض‌های میانه‌ی جغرافیایی،‌ یعنی نزدیک خط استوا که بیشترین تابش خورشید را دریافت می‌کنند، بازده بالاتری دارد. شاید با وجود سوخت‌های فسیلی، احداث نیروگاه‌های خورشیدی کاری پرهزینه به نظر برسد. اما در طولانی مدت، احداث این نوع نیروگاه‌ها از نظر اقتصادی، سیاسی و زیست‌محیطی مقرون به صرفه و کارآمد است. ایران هم اکنون سه نیروگاه خورشیدی در شهرهای بیرجند، یزد و شیراز دارد که با ظرفیت تولید نسبتاً کمی در حال فعالیت هستند. ظرفیت نیروگاه بیرجند ۲۴ مگاوات است. نیروگاه یزد ظرفیت تولید ۱۷ مگاوات برق را دارد و نیروگاه  شیراز که اولین نیروگاه خورشیدی کشور است، فقط نیم مگاوات الکتریسیته تولید می‌کند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

می خواهید در این بحث شرکت کنید؟
به راحتی نظرات خود را ارسال نمایید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شناسایی اسپم *